Bạn đã bao giờ lướt mạng xã hội và cảm thấy mệt mỏi vì những quảng cáo ‘nhà tôi ba đời trị dứt điểm’, những phát ngôn độc hại của các KOLs triệu view, hay những phi vụ livestream bán hàng giả, hàng nhái tràn lan? Không gian số vốn dĩ là vùng đất hứa của sự sáng tạo, nay đang dần trở thành một ‘bãi chiến trường’ hỗn loạn nơi lòng tin của người dùng bị đem ra cân đong đo đếm bằng những cú click chuột thiếu kiểm soát. Đối với những tín đồ công nghệ và người dùng thông thái, đây không chỉ là sự phiền toái, mà là một ‘nỗi đau’ thực sự cần được giải quyết triệt để.
Hiểu được điều đó, ngày 22/5 vừa qua tại TP.HCM, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử đã chính thức kích hoạt một ‘chiến dịch’ quy mô lớn: Phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, công bố sáng kiến ‘Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng’, đồng thời ra mắt Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam. Đây được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử, thay đổi hoàn toàn cuộc chơi của thế giới KOL/KOC và thị trường quảng cáo trực tuyến trị giá hàng triệu USD tại Việt Nam.
Bộ Quy tắc ứng xử số: Bốn ‘lằn ranh đỏ’ không thể vượt qua
Trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế số nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, sự bùng nổ của các nền tảng xuyên biên giới đã tạo ra một thế hệ những nhà sáng tạo nội dung mới. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển thần tốc này chính là sự thiếu hụt một bộ khung pháp lý và quy tắc ứng xử đủ mạnh để điều chỉnh hành vi của hàng triệu người dùng. Rút kinh nghiệm từ 7 năm triển khai các bộ quy tắc trước đây vốn mang tính ‘khuyên nhủ’ và thiếu tính ràng buộc, Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số lần này được thiết kế thực tế hơn, nhắm thẳng vào từng nhóm đối tượng cụ thể từ cá nhân, nhà sáng tạo nội dung cho đến các doanh nghiệp công nghệ và nền tảng số. Bộ quy tắc này được xây dựng dựa trên 4 nguyên tắc nền tảng vững chắc:
- Tuân thủ pháp luật: Đây là điều kiện tiên quyết. Mọi hoạt động trên không gian ảo đều phải chịu sự điều chỉnh của luật pháp hiện hành. Không còn khái niệm ‘vô danh’ để thoát tội.
- Ứng xử văn minh: Xóa bỏ bạo lực mạng, ngôn từ thù hận, và các hành vi công kích cá nhân. Không gian mạng cần được trả lại sự trong lành vốn có.
- Tôn trọng sự khác biệt: Chấp nhận sự đa dạng sinh thái số, tôn trọng quyền riêng tư và quan điểm của người khác trong khuôn khổ văn minh.
- Có trách
