Khám phá mô hình “Thư viện Người” độc đáo tại TP.HCM, nơi những câu chuyện đời thường trở thành tri thức sống động, gìn giữ và lan tỏa văn hóa Nam Bộ.
“Thư viện Người” – một sáng kiến văn hóa đột phá đã chính thức ra mắt tại Đường sách TP.HCM. Thay vì sách giấy, mô hình này mang đến những “cuốn sách sống” là con người thật, câu chuyện thật, hé lộ chiều sâu văn hóa Nam Bộ. Bài viết sẽ đi sâu vào ý tưởng đằng sau, cách thức vận hành, những câu chuyện đầu tiên và ý nghĩa của mô hình này đối với việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.
Hành trình kiến tạo tri thức từ những câu chuyện đời thường
Nguồn cảm hứng “Việt hóa” từ mô hình quốc tế
Trong bối cảnh văn hóa đọc đang ngày càng đa dạng, việc tìm kiếm những phương thức tiếp cận tri thức mới mẻ, gần gũi và có chiều sâu luôn là điều mà nhiều người quan tâm. Tại TP.HCM, một mô hình sáng tạo mang tên “Thư viện Người” đã chính thức ra mắt, hứa hẹn mang đến một làn gió mới cho việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đậm đà bản sắc Nam Bộ. Ý tưởng này không phải là sự sao chép đơn thuần mà là một quá trình “Việt hóa” tinh tế, kế thừa tinh thần của mô hình Human Library quốc tế nhưng mang màu sắc rất riêng của dải đất phương Nam.
TS. Quách Thu Nguyệt, người ấp ủ và định hình nên dự án này, chia sẻ rằng “Thư viện Người” là bước phát triển tự nhiên từ hành trình xây dựng thư viện số. Trước đó, ý tưởng về một thư viện vật lý chuyên đề Nam Bộ với quy mô đầu tư lớn đã từng được bà hình dung. Tuy nhiên, việc quan sát và nghiên cứu kỹ lưỡng thói quen đọc của giới trẻ thành phố đã dẫn đến sự dịch chuyển sang nền tảng số, và Thư viện số Nguyễn An Ninh ra đời như một giải pháp phù hợp. Nhưng sau hơn hai năm vận hành, một trăn trở mới đã nảy sinh: làm thế nào để người trẻ không chỉ dừng lại ở việc đọc mà còn có cơ hội trải nghiệm, đối thoại trực tiếp với những “tri thức sống”?
Chính từ câu hỏi day dứt đó, “Thư viện Người” đã hình thành. Mô hình này lấy cảm hứng từ Human Library (Thư viện Con người) được khởi xướng tại Đan Mạch vào năm 2000. Tuy nhiên, thay vì tập trung vào việc xóa bỏ định kiến về các nhóm yếu thế hay người thiểu số, “Thư viện Người” lại hướng tới những con người Nam Bộ bình dị, những cá nhân đang âm thầm góp phần gìn giữ và kiến tạo những giá trị văn hóa độc đáo của vùng đất này. Đây là một sự chuyển hướng khéo léo, làm cho mô hình trở nên gần gũi và phù hợp hơn với bối cảnh văn hóa Việt Nam, đặc biệt là vùng Nam Bộ.
Như lời TS. Quách Thu Nguyệt đã khẳng định: “Đây là một ‘thư viện không có sách’, nơi lưu giữ câu chuyện của những con Người thật, tiếng nói thật của mảnh đất phương Nam”. Sự khẳng định này cho thấy tầm nhìn về một không gian trao đổi tri thức phi truyền thống, nơi con người trở thành trung tâm và là nguồn mạch của kiến thức.
Từ thư viện số đến “thư viện sống” – một sự phát triển tất yếu
Hành trình từ Thư viện số Nguyễn An Ninh đến “Thư viện Người” không chỉ là sự thay đổi về hình thức mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc về nhu cầu và xu hướng của xã hội hiện đại. Trong thời đại bùng nổ thông tin, việc tiếp cận tri thức qua sách vở truyền thống, dù vẫn quan trọng, đôi khi chưa đủ để mang lại sự kết nối và trải nghiệm chân thực. Đặc biệt, với thế hệ trẻ, họ khao khát những tương tác cá nhân, những câu chuyện có cảm xúc và những bài học được chắt lọc từ kinh nghiệm thực tế.
Thư viện số Nguyễn An Ninh đã mở ra cánh cửa để mọi người dễ dàng tiếp cận kho tàng tri thức trực tuyến. Tuy nhiên, theo thời gian, ban tổ chức nhận ra rằng tri thức không chỉ nằm trong các văn bản số hóa mà còn ẩn chứa trong chính cuộc đời, kinh nghiệm và câu chuyện của những con người xung quanh chúng ta. Đặc biệt, văn hóa Nam Bộ với bề dày lịch sử và những nét đặc trưng riêng đang cần được bảo tồn, phát huy và giới thiệu một cách sinh động hơn.
Chính vì vậy, “Thư viện Người” ra đời như một cầu nối. Nó không chỉ đơn thuần là một dự án văn hóa mà còn là một hệ sinh thái sáng tạo, tiếp nối những nỗ lực trước đó như Thư viện số Nguyễn An Ninh và chương trình “Sách cho đồng bằng sông Cửu Long”. Sự phối hợp này cho thấy một tầm nhìn chiến lược, mong muốn xây dựng một nền tảng văn hóa vững chắc và đa dạng, phục vụ cộng đồng một cách hiệu quả nhất.
Việc lựa chọn “Thư viện Người” thay vì một hình thức khác nhấn mạnh vào sự tương tác trực tiếp. Đây là nơi con người, những “cuốn sách sống”, sẽ chia sẻ những trải nghiệm, suy ngẫm và kiến thức của mình. Điều này tạo ra một không gian đối thoại cởi mở, nơi người nghe có thể đặt câu hỏi, bày tỏ quan điểm và học hỏi trực tiếp từ những người có kinh nghiệm, kiến thức thực tế về văn hóa Nam Bộ.
Tiêu chí lựa chọn “những cuốn sách sống” đầy tính nhân văn
Điểm đặc biệt và cũng là yếu tố làm nên sự độc đáo của “Thư viện Người” nằm ở cách thức lựa chọn “đầu sách” của mình. Dự án không đặt nặng tiêu chí về sự nổi tiếng hay danh tiếng. Thay vào đó, họ tìm kiếm những con người có câu chuyện thực sự đáng để kể, có những trải nghiệm độc đáo và có khả năng lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Điều này thể hiện một tinh thần nhân văn sâu sắc, đề cao giá trị của mỗi cá nhân và những đóng góp thầm lặng của họ cho cộng đồng và văn hóa.
Quá trình tìm kiếm và lựa chọn này đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và khả năng “đào sâu” vào những câu chuyện đời thường tưởng chừng như bình dị nhưng lại ẩn chứa những giá trị văn hóa sâu sắc. Ban tổ chức không ngần ngại thực hiện các chuyến khảo sát thực tế, trò chuyện trực tiếp với nhiều người để tìm ra những “vỉa quặng” văn hóa quý giá. Họ ví von quá trình này như việc tìm kiếm và mài giũa những viên ngọc thô, để từ đó biến những câu chuyện đời thường thành những tri thức có thể chia sẻ và lan tỏa rộng rãi.
Sự lựa chọn kỹ lưỡng này đảm bảo rằng mỗi “cuốn sách Người” đều mang đến những bài học, những góc nhìn mới mẻ và những câu chuyện truyền cảm hứng. Đó có thể là câu chuyện về hành trình gìn giữ nghề truyền thống, về những nỗ lực bảo tồn văn hóa bản địa, hay đơn giản là những suy ngẫm về cuộc sống, con người Nam Bộ qua lăng kính của chính họ. Tất cả những câu chuyện này, khi được chia sẻ một cách chân thành, sẽ trở thành nguồn tri thức vô giá, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của cộng đồng.
Việc không tìm kiếm người nổi tiếng còn tạo ra một không khí bình đẳng, thân thiện và gần gũi hơn trong các buổi trò chuyện. Khán giả sẽ có cảm giác như đang lắng nghe câu chuyện từ một người bạn, một người thân, thay vì một bài diễn thuyết mang tính học thuật. Điều này khuyến khích sự tương tác hai chiều, tạo không gian an toàn cho mọi người đặt câu hỏi và chia sẻ suy nghĩ của mình, từ đó làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về văn hóa Nam Bộ.
Văn hóa Nam Bộ qua lăng kính “Thư viện Người”: Những câu chuyện và bài học
Cécile Ngọc Sương Peru: Kiến tạo văn hóa qua thiết kế và cộng đồng
“Cuốn sách sống” đầu tiên của “Thư viện Người” chính là Cécile Ngọc Sương Peru, một nhà thiết kế trẻ đầy tài năng với dự án “Lộn xộn”. Câu chuyện của Ngọc Sương là minh chứng sống động cho việc văn hóa không chỉ nằm trong sách vở hay bảo tàng mà còn có thể được thổi hồn và phát triển thông qua các hoạt động sáng tạo đương đại. Dự án “Lộn xộn” của cô không chỉ đơn thuần là thiết kế mà còn là một phương pháp tiếp cận văn hóa miền Tây Nam Bộ một cách sâu sắc và có sự tham gia của cộng đồng.
Dưới sự dẫn dắt khéo léo của nhà giáo Bùi Trân Phượng, buổi trò chuyện với Ngọc Sương đã mở ra một bức tranh đa chiều về hành trình “đi để lắng nghe”. Thay vì thụ động tiếp nhận thông tin, Ngọc Sương đã chủ động đến với địa phương, gặp gỡ trực tiếp các nghệ nhân và xây dựng niềm tin với họ. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn, tôn trọng và thấu hiểu, bởi lẽ tri thức bản địa thường ẩn chứa trong những câu chuyện, những bí quyết nghề nghiệp và những giá trị tinh thần được truyền miệng qua nhiều thế hệ. Để tiếp cận được những lớp tri thức quý giá này, việc tạo dựng mối quan hệ tin cậy là vô cùng quan trọng.
Ngọc Sương chia sẻ rằng bài học lớn nhất mà cô nhận được không phải là những tư liệu thu thập được trên thực địa, mà chính là sự tin tưởng của cộng đồng. Khi cộng đồng cởi mở và sẵn lòng chia sẻ, đó là lúc dự án có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình. Dự án “Lộn xộn” cũng phản ánh rõ nét tinh thần giao thoa văn hóa đặc trưng của vùng đất Nam Bộ, nơi sự đa dạng và hòa quyện tạo nên những nét độc đáo không thể tìm thấy ở nơi khác.
Việc lựa chọn một nhà thiết kế trẻ làm “cuốn sách sống” đầu tiên cho thấy tầm nhìn hiện đại của “Thư viện Người”. Nó chứng minh rằng văn hóa không chỉ là quá khứ mà còn là hiện tại và tương lai. Thông qua thiết kế, các giá trị văn hóa truyền thống có thể được tái hiện, biến tấu và đưa vào cuộc sống đương đại một cách sinh động, hấp dẫn, đặc biệt là đối với giới trẻ. Câu chuyện của Ngọc Sương là một lời khẳng định mạnh mẽ về sức sống của văn hóa Nam Bộ trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
Đối thoại về nguy cơ đứt gãy văn hóa và những giải pháp thích ứng
Trong phần đối thoại mở, những trăn trở và lo ngại về nguy cơ đứt gãy văn hóa đã được nhiều người tham dự bày tỏ. Đây là một vấn đề nhức nhối trong bối cảnh các giá trị truyền thống đang dần mai một cùng với sự ra đi của thế hệ nghệ nhân lớn tuổi. Nỗi sợ hãi về việc những di sản văn hóa quý báu sẽ biến mất theo thời gian là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Ngọc Sương, với kinh nghiệm làm việc trực tiếp với cộng đồng, đã chia sẻ một cách thẳng thắn về áp lực lớn nhất mà những người làm dự án văn hóa hiện nay phải đối mặt: thời gian. Chúng ta đang sống trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, và việc ghi chép, lưu giữ hết những tri thức đang dần biến mất là một cuộc chạy đua với thời gian. Không thể nào có đủ thời gian để ghi lại mọi thứ, mọi khía cạnh của một nền văn hóa.
Tuy nhiên, thay vì chìm đắm trong sự lo lắng, Ngọc Sương và nhóm của cô đã chọn một cách tiếp cận chủ động và linh hoạt hơn. Thay vì cố gắng “đóng khung” văn hóa theo những định nghĩa truyền thống, họ tìm cách xác định cái “cốt lõi” của văn hóa để có thể thích ứng với bối cảnh mới. Điều này có nghĩa là các giá trị cốt lõi sẽ được giữ gìn, nhưng cách thức thể hiện có thể thay đổi để phù hợp với thời đại. Ví dụ, như việc chuyển từ những chiếc ghe gỗ truyền thống sang ghe bằng sắt, nhưng vẫn giữ nguyên tín ngưỡng vẽ mắt ghe để cầu mong bình an và may mắn.
Một ví dụ khác là việc thử nghiệm chất liệu in từ cây lục bình. Lục bình là một loại cây phổ biến ở vùng sông nước Nam Bộ, và việc tận dụng nó làm nguyên liệu in ấn không chỉ mang tính sáng tạo mà còn thể hiện sự kết nối với thiên nhiên, với nguồn tài nguyên bản địa. Đó là cách mà văn hóa truyền thống được “trẻ hóa” và tiếp tục tồn tại, phát triển trong một hình thái mới mẻ, hấp dẫn.
Cách tiếp cận này nhấn mạnh vào sự thích ứng và sáng tạo, thay vì chỉ tập trung vào việc bảo tồn nguyên trạng. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần năng động, phóng khoáng của con người Nam Bộ, nơi luôn có sự tiếp biến và giao thoa văn hóa để tạo nên những điều mới mẻ.
Tầm nhìn và ý nghĩa của “Thư viện Người” đối với văn hóa đọc
Nhà giáo Bùi Trân Phượng đã có những đánh giá rất cao về buổi ra mắt “Thư viện Người”, bà xem đây là một “thử nghiệm đáng khích lệ”. Sự khích lệ này không chỉ dừng lại ở một sự kiện mà còn mang ý nghĩa mở rộng cách hiểu của chúng ta về văn hóa đọc. Văn hóa đọc không chỉ đơn thuần là việc đọc chữ, đọc sách giấy hay sách điện tử.
“Thư viện Người” mang đến một định nghĩa mới, một chiều kích mới cho văn hóa đọc: “đọc Người”. Điều này có nghĩa là chúng ta học hỏi, tiếp thu kiến thức và hiểu biết thông qua việc lắng nghe, quan sát và tương tác với chính những con người xung quanh. Mỗi cá nhân, với những trải nghiệm và câu chuyện của họ, đều là một nguồn tri thức sống động, một “cuốn sách” có giá trị.
Bên cạnh đó, mô hình này còn khuyến khích “đọc đời sống”. Cuộc sống muôn màu, muôn vẻ với những câu chuyện, những bài học ẩn chứa trong từng khoảnh khắc, từng sự kiện. “Thư viện Người” tạo điều kiện để chúng ta dừng lại, lắng nghe và chiêm nghiệm những câu chuyện đó, từ đó hiểu sâu sắc hơn về thế giới và vị trí của mình trong đó.
Sự ra đời của “Thư viện Người” không chỉ làm phong phú thêm kho tàng văn hóa đọc mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Nam Bộ. Thông qua việc giới thiệu những câu chuyện đời thường, những giá trị văn hóa sâu sắc, dự án giúp thế hệ trẻ kết nối với cội nguồn, hiểu và yêu hơn mảnh đất mình đang sống. “Hy vọng sau đây, thư viện sẽ có thêm nhiều ‘cuốn sách Người’ hấp dẫn, góp phần làm giàu thêm tri thức và bản sắc văn hóa Nam Bộ”, bà Bùi Trân Phượng nhấn mạnh, thể hiện mong muốn về sự phát triển bền vững của mô hình.
Theo ban tổ chức, các câu chuyện được chia sẻ tại “Thư viện Người” sẽ không dừng lại ở những buổi trò chuyện. Chúng sẽ tiếp tục được biên tập, phát triển thành nhiều dạng xuất bản phẩm khác nhau, có thể là sách, phim tài liệu ngắn, hoặc các ấn phẩm số hóa. Mục tiêu là để những câu chuyện ý nghĩa này có thể tiếp cận được đông đảo cộng đồng, đặc biệt là những người dân ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi mà văn hóa Nam Bộ còn hiện diện đậm nét nhất.
Tương lai của “Thư viện Người” và những tiềm năng chưa được khai phá
Định hướng phát triển và mở rộng mô hình
Trong bối cảnh văn hóa đọc đang dần thay đổi và con người ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm mới mẻ, “Thư viện Người” mở ra một hướng đi đầy hứa hẹn. Mô hình này không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu những câu chuyện ban đầu mà còn có tiềm năng phát triển và mở rộng mạnh mẽ trong tương lai. Ban tổ chức đã có những kế hoạch cụ thể để đảm bảo sự phát triển bền vững và lan tỏa hiệu quả.
Một trong những định hướng quan trọng là tiếp tục tìm kiếm và giới thiệu thêm nhiều “cuốn sách Người” khác. Vùng đất Nam Bộ trù phú, đa dạng với bề dày lịch sử và văn hóa phong phú chắc chắn còn ẩn chứa vô vàn câu chuyện thú vị, những con người với những đóng góp thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa. Việc đa dạng hóa “đầu sách” sẽ giúp “Thư viện Người” trở nên phong phú hơn, thu hút được nhiều đối tượng khán giả khác nhau và mang đến những góc nhìn đa chiều về văn hóa phương Nam.
Bên cạnh đó, mô hình cũng hướng tới việc mở rộng phạm vi hoạt động. Không chỉ giới hạn tại Đường sách TP.HCM, dự án có thể được nhân rộng ra các địa phương khác, đặc biệt là các tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Việc đưa “Thư viện Người” về với chính những vùng đất sản sinh ra các câu chuyện sẽ giúp kết nối cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào về văn hóa bản địa và tạo cơ hội để người dân được chia sẻ câu chuyện của mình.
Sự hợp tác với các trường học, trung tâm văn hóa, và các tổ chức xã hội khác cũng là một yếu tố then chốt cho sự phát triển. Thông qua các chương trình phối hợp, “Thư viện Người” có thể tiếp cận được nhiều đối tượng khán giả hơn, đặc biệt là thế hệ trẻ, giúp họ hiểu và yêu văn hóa Nam Bộ ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Điều này góp phần xây dựng một thế hệ tương lai có ý thức gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Biên tập và phát triển các dạng xuất bản phẩm đa dạng
Như đã đề cập, những câu chuyện được chia sẻ tại “Thư viện Người” sẽ không bị giới hạn trong khuôn khổ của các buổi nói chuyện. Ban tổ chức có một chiến lược rõ ràng để biến những câu chuyện đó thành các sản phẩm văn hóa đa dạng, có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn. Đây là một bước đi thông minh, giúp “Thư viện Người” vượt ra khỏi phạm vi của một sự kiện và trở thành một nguồn tri thức có thể tiếp cận mọi lúc, mọi nơi.
Việc biên tập và phát triển các dạng xuất bản phẩm đa dạng bao gồm nhiều hình thức khác nhau. Đầu tiên và hiển nhiên nhất là việc biên soạn thành sách. Những câu chuyện được chọn lọc, chỉnh sửa, bổ sung thông tin và hình ảnh sẽ trở thành những cuốn sách thú vị, cung cấp kiến thức sâu sắc về văn hóa, con người Nam Bộ. Điều này không chỉ giúp lưu giữ tri thức mà còn mang đến cho độc giả một trải nghiệm đọc trọn vẹn.
Ngoài ra, các câu chuyện còn có thể được phát triển thành các dạng phim tài liệu ngắn. Hình thức này ngày càng phổ biến và có sức hút lớn, đặc biệt là với giới trẻ. Những thước phim sống động, chân thực về cuộc đời và công việc của “những cuốn sách Người” sẽ mang đến một góc nhìn trực quan, gần gũi và có sức lay động mạnh mẽ. Đây cũng là một cách tuyệt vời để quảng bá hình ảnh và văn hóa Nam Bộ đến với đông đảo công chúng, cả trong và ngoài nước.
Các ấn phẩm số hóa cũng là một hướng đi không thể bỏ qua. Trong thời đại kỹ thuật số, việc phát hành sách điện tử, podcast, hoặc các nội dung tương tác trên nền tảng số sẽ giúp tiếp cận một lượng lớn khán giả, đặc biệt là những người trẻ quen thuộc với công nghệ. Điều này đảm bảo rằng những câu chuyện và tri thức của “Thư viện Người” có thể tiếp cận được mọi người, mọi lúc, mọi nơi.
Sự đa dạng hóa các dạng xuất bản phẩm không chỉ giúp tăng cường sức lan tỏa của dự án mà còn thể hiện sự sáng tạo và khả năng thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại. Nó cho thấy “Thư viện Người” không chỉ là một mô hình văn hóa mà còn là một thương hiệu có tầm nhìn và chiến lược phát triển bài bản.
Kết nối với cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa di sản
Một trong những mục tiêu cốt lõi và ý nghĩa nhất của “Thư viện Người” chính là khả năng kết nối với cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa di sản. Mô hình này không chỉ đơn thuần là một kênh truyền thông mà còn là một nền tảng để mọi người cùng nhau chia sẻ, học hỏi và gìn giữ những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc.
Việc tạo ra một không gian để “đọc Người” và “đọc đời sống” giúp mọi người nhận ra rằng văn hóa không phải là thứ gì đó xa vời, mà nó hiện diện ngay trong cuộc sống hàng ngày, trong chính những con người xung quanh chúng ta. Khi lắng nghe câu chuyện của một nghệ nhân, một nông dân, hay một nhà thiết kế, chúng ta không chỉ hiểu thêm về công việc hay sở thích của họ, mà còn cảm nhận được những giá trị văn hóa, những nếp sống, lối suy nghĩ đã định hình nên con người Nam Bộ.
Mô hình này còn có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn những di sản văn hóa đang có nguy cơ mai một. Thông qua việc ghi lại và chia sẻ những câu chuyện của các nghệ nhân, những người nắm giữ tri thức truyền thống, “Thư viện Người” giúp lưu giữ lại những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm quý báu, tránh để chúng bị thất truyền cùng với sự ra đi của thế hệ đi trước. Đây là một đóng góp thiết thực cho việc bảo tồn “sống” các giá trị văn hóa di sản.
Hơn nữa, “Thư viện Người” còn khơi dậy sự quan tâm và tình yêu đối với văn hóa Nam Bộ trong giới trẻ. Khi được tiếp cận với những câu chuyện chân thực, gần gũi, các bạn trẻ sẽ có cái nhìn khác biệt và sâu sắc hơn về di sản văn hóa của quê hương. Điều này tạo động lực để họ tìm hiểu, khám phá và sau này là những người kế thừa, gìn giữ và phát huy những giá trị đó. Sự tham gia và đối thoại trực tiếp còn giúp họ cảm thấy gắn kết hơn với văn hóa, xem đó là một phần không thể thiếu trong bản sắc của mình.
Nhìn chung, “Thư viện Người” là một mô hình sáng tạo, nhân văn và đầy tiềm năng. Nó không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn hóa đọc mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa độc đáo của Nam Bộ đến với cộng đồng, xứng đáng nhận được sự quan tâm và ủng hộ của đông đảo mọi người.
