Chào các mọt âm nhạc và những tâm hồn đam mê showbiz! Bạn đã bao giờ lướt các nền tảng mạng xã hội, nghe một bản cover triệu view rồi tự hỏi: ‘Ủa, giọng này nghe quen quen, hình như đang cố bắt chước ai đó?’ hay chưa? Cảm giác nghe một bài hát rất tròn trịa về mặt kỹ thuật nhưng lại trôi tuột đi mà không để lại một chút cảm xúc nào quả thực rất hụt hẫng đúng không?
Đó không chỉ là cảm nhận của riêng chúng ta đâu, mà mới đây, một ‘cây đại thụ’ của dòng nhạc quê hương trữ tình đã thẳng thắn lên tiếng về thực trạng này. Xuất hiện trong tập 120 của chương trình truyền hình Chuyện tối cùng sao, ca sĩ Đông Đào đã có những chia sẻ cực kỳ gan ruột, ‘vạch trần’ một căn bệnh chung của không ít giọng ca trẻ hiện nay: nạn học vẹt và rập khuôn. Hãy cùng tôi mổ xẻ câu chuyện này để xem vì sao tư duy âm nhạc của thế hệ trước vẫn luôn là ‘sách giáo khoa’ mà đàn em phải học hỏi nhé!
Hành trình từ cô bé 6 tuổi đến tượng đài dòng nhạc quê hương
Trước khi bàn về những trăn trở của cô, hãy cùng tôi ngược dòng thời gian một chút để thấy được cái ‘tầm’ của người phát ngôn. Sinh năm 1971, tên thật là Nguyễn Thụy Đông Đào, nữ ca sĩ sở hữu một gia tài âm nhạc đồ sộ mà bất kỳ nghệ sĩ nào cũng phải mơ ước. Những giai điệu ngọt ngào của Bông bí vàng, Hương tóc mạ non, Còn thương rau đắng mọc sau hè, hay Ru chưa hết câu hò… từ lâu đã trở thành một phần ký ức thanh xuân của biết bao thế hệ khán giả.
Nhưng bạn có biết, Đông Đào lần đầu tiên bước lên sân khấu biểu diễn là khi mới… 6 tuổi? Đúng vậy, cái tuổi mà chúng ta còn đang mải chơi đồ hàng thì cô ấy đã tự tin đứng trước đám đông để cất cao tiếng hát. Tài năng thiên bẩm đó được nuôi dưỡng qua những phong trào văn nghệ học đường. Đến năm lớp 10, cô gần như là ‘gương mặt đại diện’ cho trường, càn quét mọi giải thưởng lớn nhỏ.
Sau khi tốt nghiệp cấp ba, Đông Đào thi đỗ vào Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và nhanh chóng được mời về đầu quân cho Đoàn Văn công Quân khu 7. Bước ngoặt lịch sử đến vào năm 1991, khi cô tham gia cuộc thi Tiếng hát truyền hình TP.HCM mùa đầu tiên và chính thức bước vào con đường ca hát chuyên nghiệp. Hơn 30 năm làm nghề, trải qua bao thăng trầm của thị trường giải trí, cái tên Đông Đào vẫn luôn là bảo chứng cho sự chỉn chu, mộc mạc và đầy chiều sâu.
‘Nạn học vẹt’ và nỗi lòng của người đưa đò tận tụy
Bên cạnh vai trò là một ca sĩ đứng dưới ánh đèn sân khấu, Đông Đào còn đảm nhận một sứ mệnh thiêng liêng khác: làm cô giáo dạy thanh nhạc. Cô chia sẻ rằng nếu ngày xưa không theo nghiệp cầm ca, ước mơ lớn nhất của cô chính là trở thành một nhà giáo. Và giờ đây, cô đã vẹn cả đôi đường khi vừa được hát, vừa được truyền lửa cho thế hệ sau.
Thế nhưng, chính từ bục giảng này, nữ danh ca đã nhìn ra những ‘hạt sạn’ trong tư duy của các bạn trẻ ngày nay. Cô không giấu nổi sự trăn trở: ‘Nhiều bạn có kỹ năng nhưng lại rơi vào nạn học vẹt, rập khuôn theo người đi trước. Điều quan trọng nhất là phải hiểu nội dung bài hát và tìm ra nét riêng của mình chứ không phải nỗ lực giống người này, người kia’.
Nghe đến đây, tôi tin là nhiều mọt phim, mọt nhạc sẽ phải gật gù tâm đắc. Thời đại công nghệ số bùng nổ, các bạn trẻ tiếp cận với nhạc lý, kỹ thuật thanh nhạc cực kỳ dễ dàng. Họ có thể luyến láy rất mượt, lên tông rất cao, bắt chước y hệt cách nhả chữ của các ngôi sao đình đám. Nhưng hỡi ôi, họ lại quên mất một điều cốt lõi: âm nhạc là nghệ thuật của cảm xúc, không phải là một bài toán lập trình sẵn!
Với danh ca Đông Đào, một giọng ca thành công không nằm ở độ ‘giống’ mà nằm ở sự sáng tạo. Cô khẳng định chắc nịch: ‘Cảm xúc thật mới chạm được vào lòng người!’. Khi bạn hát bằng tư duy riêng, bằng sự trải nghiệm và thấu hiểu ca từ của chính mình, bạn mới có thể thổi cái ‘hồn’ vào bài hát, biến nó thành một tác phẩm độc bản chứ không phải một bản photocopy mờ nhạt.
Góc soi mói của Tôi
Ở góc độ của một người theo dõi sát sao thị trường âm nhạc Việt Nam trong nhiều năm qua, tôi hoàn toàn đồng ý và cực kỳ nể phục sự thẳng thắn của ca sĩ Đông Đào. Showbiz Việt hiện nay đang rơi vào tình trạng ‘thừa thãi bản sao nhưng khan hiếm bản gốc’. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những hiện tượng mạng nổi lên nhờ cover, cố gắng bắt chước từng hơi thở, cách nấc nghẹn của các đàn anh đàn chị đi trước để tìm kiếm sự an toàn và nhanh chóng thu hút sự chú ý.
Nhưng các bạn trẻ ơi, sự an toàn đó chính là ‘mồ chôn’ của tính sáng tạo! Một ca sĩ thực thụ không thể sống mãi dưới cái bóng của người khác. Tại sao khán giả phải nghe bạn hát giống một ngôi sao hạng A, trong khi họ có thể nghe trực tiếp chính ngôi sao đó biểu diễn? Cái khán giả cần là góc nhìn mới, là sự trải nghiệm cá nhân mà bạn đặt để vào bài hát.
Điểm cộng cực lớn cho Đông Đào là dù đã ở vị thế của một tiền bối, cô chưa bao giờ tự mãn. Cô vẫn luôn giữ tinh thần cầu thị, học hỏi không ngừng và âm thầm cống hiến. Thay vì chọn cách đánh bóng tên tuổi bằng những scandal hay những dự án đao to búa lớn, cô chọn cách âm thầm thu âm những ca khúc đi cùng năm tháng. Đó là cách cô lưu giữ những giá trị nghệ thuật đích thực và truyền cảm hứng một cách bền bỉ nhất cho thế hệ mai sau.
Chương trình Chuyện tối cùng sao tập 120 với sự xuất hiện của ca sĩ Đông Đào phát sóng lúc 21 giờ 50 phút ngày 24-9 trên kênh THVL1 thực sự là một nốt lặng đầy giá trị giữa thị trường giải trí ồn ào hiện nay. Nó như một lời cảnh tỉnh nhẹ nhàng nhưng thấm thía dành cho những ai đang muốn dấn thân vào con đường nghệ thuật nghiêm túc.
Còn bạn, bạn nghĩ sao về quan điểm ‘nạn học vẹt’ trong âm nhạc của ca sĩ Đông Đào? Bạn có đồng ý rằng cảm xúc thật mới là thứ quyết định sự thành bại của một ca khúc hay không? Hãy để lại bình luận ngay bên dưới để chúng ta cùng ‘buôn chuyện’ nhé!
