Bài viết này cung cấp thông tin chi tiết về Thông tư 09/2026/TT-BTC quy định về sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử. Bạn sẽ hiểu rõ về tính pháp lý, cách thức tạo lập, sử dụng, cũng như những lợi ích mà nó mang lại cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số của ngành bảo hiểm.
1. Thông Tư 09/2026/TT-BTC: Cơ Sở Pháp Lý Cho Sổ BHXH, Thẻ BHYT Điện Tử
1.1. Mục Tiêu và Phạm Vi Điều Chỉnh Của Thông Tư
Thông tư 09/2026/TT-BTC, do Bộ Tài chính ban hành, chính thức có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực bảo hiểm tại Việt Nam. Mục tiêu chính của thông tư là tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) bản điện tử, hướng tới việc thay thế dần các hình thức sổ và thẻ giấy truyền thống. Phạm vi điều chỉnh của thông tư bao gồm người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, người sử dụng lao động, các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống BHXH Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan (ngoại trừ các đối tượng do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý).
1.2. Nền Tảng Pháp Lý Vững Chắc Cho Chuyển Đổi Số
Thông tư này được xây dựng dựa trên cơ sở của Luật BHXH năm 2024, Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2024, Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và các nghị định của Chính phủ về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm. Điều này đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong quá trình thực hiện, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp khi tham gia và thụ hưởng các chính sách bảo hiểm.
1.3. Nguyên Tắc Thực Hiện: Đảm Bảo Tính Chặt Chẽ và Bảo Mật
Thông tư quy định rõ các nguyên tắc thực hiện, trong đó nhấn mạnh rằng toàn bộ quá trình tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử phải được thực hiện bằng phương tiện điện tử, đảm bảo tính bảo mật, an toàn và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Thông tin ghi nhận trên sổ và thẻ điện tử phải trùng khớp với dữ liệu lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, và mọi thay đổi, điều chỉnh trong quá trình tham gia và giải quyết chế độ phải được cập nhật kịp thời, chính xác. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và tin cậy của thông tin.
1.4. Lợi Ích Mang Lại Cho Người Dân và Doanh Nghiệp
Việc triển khai sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả người dân và doanh nghiệp. Người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin về quá trình tham gia BHXH, BHYT, cũng như các quyền lợi được hưởng, thông qua các thiết bị điện tử cá nhân. Doanh nghiệp giảm thiểu được các thủ tục hành chính rườm rà, tiết kiệm thời gian và chi phí quản lý hồ sơ giấy tờ. Đồng thời, việc chuyển đổi số này cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát của cơ quan BHXH.
2. Sổ BHXH và Thẻ BHYT Bản Điện Tử: Chi Tiết Về Hình Thức và Nội Dung
2.1. Sổ BHXH Bản Điện Tử: Thông Tin Đầy Đủ, Giá Trị Pháp Lý Tương Đương
Theo Thông tư, sổ BHXH bản điện tử là sổ do cơ quan BHXH tạo lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo mã số BHXH duy nhất của người tham gia. Sổ được lưu trữ và cập nhật thường xuyên tại kho quản lý dữ liệu điện tử của người tham gia, đồng thời tích hợp với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và tài khoản Bảo hiểm xã hội số (VssID). Nội dung thông tin trên sổ BHXH bản điện tử đầy đủ như sổ BHXH bản giấy, đảm bảo giá trị pháp lý trong việc giải quyết các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp.
2.2. Thẻ BHYT Bản Điện Tử: Tiện Lợi Cho Khám Chữa Bệnh
Thẻ BHYT bản điện tử được cơ quan BHXH lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, gắn với mã số BHXH duy nhất của người tham gia. Thẻ được lưu trữ trên ứng dụng VssID, liên kết với tài khoản định danh điện tử mức độ 2, chứa đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật về BHYT, phục vụ trực tiếp cho việc khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán chi phí BHYT. Điều này giúp người tham gia BHYT không cần mang theo thẻ giấy, giảm thiểu rủi ro mất mát hoặc hư hỏng.
Ứng dụng VssID giúp người dùng tra cứu thời gian đóng BHXH, BHYT
2.3. Trách Nhiệm Của Các Bên Liên Quan
Thông tư quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình triển khai và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử. Người tham gia và đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh thông tin và thực hiện đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp thông qua giao dịch điện tử. Cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận, cập nhật, xử lý hồ sơ, ghi nhận và xác thực sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và trả kết quả vào kho dữ liệu điện tử hoặc hòm thư điện tử của người tham gia, đơn vị. Điều này đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình thực hiện.
2.4. Hướng Dẫn Sử Dụng Sổ BHXH và Thẻ BHYT Điện Tử
Khi người tham gia nộp sổ BHXH bản điện tử, cơ quan giải quyết chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp không được yêu cầu xuất trình sổ BHXH bản giấy. Tương tự, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT không được yêu cầu người tham gia cung cấp thẻ BHYT bản giấy khi đã sử dụng thẻ BHYT bản điện tử và có trách nhiệm tra cứu giá trị sử dụng thẻ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm. Điều này giúp giảm thiểu phiền hà cho người dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị.
3. Điều Khoản Chuyển Tiếp và Cam Kết Của Nhà Nước
3.1. Đảm Bảo Quyền Lợi Của Người Tham Gia Trong Giai Đoạn Chuyển Tiếp
Thông tư cũng quy định các điều khoản chuyển tiếp nhằm đảm bảo quyền lợi của người tham gia. Các sổ BHXH bản giấy chưa được giải quyết chế độ và chưa cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm tiếp tục được cơ quan BHXH cập nhật làm căn cứ giải quyết chế độ. Thẻ BHYT đang hiển thị trên ứng dụng VssID được cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục có giá trị pháp lý như thẻ giấy và được quản lý, sử dụng theo quy định mới. Điều này giúp người dân yên tâm trong quá trình chuyển đổi.
3.2. Ứng Dụng VssID: Công Cụ Hỗ Trợ Đắc Lực
Ứng dụng VssID đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử. Người dùng có thể dễ dàng tra cứu thông tin, thực hiện các giao dịch liên quan đến BHXH, BHYT thông qua ứng dụng này. Ứng dụng VssID cũng được liên tục cập nhật và nâng cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng.
3.3. Cam Kết Của Bộ Tài Chính và BHXH Việt Nam
Việc ban hành Thông tư số 09/2026/TT-BTC tiếp tục khẳng định quyết tâm của Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số lĩnh vực bảo hiểm, xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, góp phần thực hiện mục tiêu cải cách hành chính, phát triển Chính phủ số trong giai đoạn mới. Điều này thể hiện sự cam kết của nhà nước trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.
3.4. Tương Lai Của Bảo Hiểm Số Tại Việt Nam
Sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử chỉ là một trong những bước đi đầu tiên trong quá trình chuyển đổi số của ngành bảo hiểm tại Việt Nam. Trong tương lai, chúng ta có thể kỳ vọng vào sự ra đời của nhiều dịch vụ và tiện ích số hóa khác, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ bảo hiểm một cách dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả hơn. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
