Trận ‘đại hồng thủy’ bất ngờ sáng 9/7: Hải Phòng tê liệt trong biển nước
Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tiếng đồng hồ rạng sáng ngày 9/7, một trận mưa với cường độ cực lớn đã trút xuống toàn bộ địa bàn thành phố Hải Phòng. Trận mưa dồn dập này đã nhanh chóng biến các trục đường huyết mạch của trung tâm đất Cảng thành những dòng sông đục ngầu, cô lập nhiều khu dân cư và khiến hàng vạn người dân rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan ngay trong giờ cao điểm đi làm.
Theo ghi nhận thực tế của chúng tôi, cơn mưa bắt đầu nặng hạt từ khoảng 5h15 và kéo dài liên tục đến hơn 7h30 mới bắt đầu giảm nhiệt. Đây là thời điểm lượng nước đổ xuống vượt quá khả năng dung nạp của hệ thống thoát nước đô thị hiện tại, gây ra tình trạng ngập lụt cục bộ trên diện rộng tại hầu hết các quận nội thành.
Số liệu quan trắc nhanh từ cơ quan chức năng cho thấy lượng mưa đo được phổ biến ở mức khoảng 130mm. Đây là một con số cực kỳ đáng báo động đối với hạ tầng thoát nước vốn đã chịu nhiều áp lực của Hải Phòng. Trận thiên tai bất ngờ này đã khiến gần 80 tuyến phố trung tâm chìm sâu trong nước, có nơi ngập sâu từ 30-40cm, thậm chí có điểm trũng thấp nước dâng lên gần nửa mét.
Cận cảnh những ‘rốn ngập’ kinh hoàng tại trung tâm đất Cảng
Cuộc sống của người dân Hải Phòng trong sáng ngày 9/7 bị đảo lộn hoàn toàn. Khắp các ngả đường hướng về trung tâm thành phố, còi xe vang lên inh ỏi xen lẫn tiếng động cơ gầm rú của những chiếc xe cố vượt qua dòng nước xiết. Hàng loạt phương tiện, đặc biệt là xe máy và ô tô gầm thấp, đã bị chết máy hàng loạt, nằm la liệt trên vỉa hè.
Dưới đây là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được ghi nhận:
- Tuyến chính phía Nam: Trục đường Tô Hiệu – Hồ Sen – Võ Nguyên Giáp – Thiên Lôi hoàn toàn tê liệt. Nước ngập tràn qua vỉa hè, tràn thẳng vào nhà dân hai bên đường khiến các hộ kinh doanh không kịp trở tay.
- Trục trung tâm kết nối: Lê Lợi – Lạch Tray – Lương Khánh Thiện – Cầu Đất chìm trong biển nước đục ngầu. Việc di chuyển qua các nút giao này cực kỳ nguy hiểm do các nắp cống phải mở để thoát nước, tạo ra các hố xoáy vô hình.
- Khu vực đô thị mới: Tuyến Trung Lực – Trung Hành và khu đô thị Quán Nam ghi nhận tình trạng ngập sâu kéo dài nhiều giờ liền do nền đất thấp trũng tự nhiên.
Chia sẻ với phóng viên trong sự mệt mỏi, chị Trang (37 tuổi, trú tại phố Trung Lực) nghẹn ngào: ‘Mỗi lần nghe tiếng mưa lớn rạng sáng là cả nhà tôi lại mất ngủ. Nước lên nhanh khủng khiếp, chỉ tầm 30 phút là đã tràn vào mấp mé cửa nhà. Sáng nay tôi chứng kiến hàng chục chiếc xe máy cố đi qua đều bị chết máy, người dân phải dắt bộ bì bõm cực kỳ khổ sở. Tuyến phố này cứ mưa là ngập, có khi phải mất cả ngày nước mới rút hết sạch’.
Không chỉ các tuyến phố lớn, tại khu vực phố Hoàng Ngọc Phách và Ngô Kim Tài (thuộc quận Lê Chân), mực nước ghi nhận cũng dao động từ 20-25cm. Nước bẩn từ hệ thống cống thoát nước trào ngược lên, bốc mùi hôi thối và tràn thẳng vào phòng khách của nhiều hộ gia đình, gây thiệt hại không nhỏ về tài sản.
Vì sao mưa chỉ hơn 2 giờ đã khiến Hải Phòng ngập sâu diện rộng?
Để tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của đợt ngập lụt nghiêm trọng này, chúng tôi đã liên hệ với đại diện Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng. Theo đơn vị quản lý vận hành, có ba nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng ngập lụt diện rộng sáng 9/7:
Thứ nhất, cường độ mưa quá lớn trong thời gian quá ngắn. Lượng mưa 130mm tập trung chỉ trong hơn 2 tiếng đồng hồ là vượt quá tần suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện tại (vốn chỉ đáp ứng được các trận mưa dưới 50-70mm trong cùng khoảng thời gian).
Thứ hai, yếu tố triều cường và xả lũ. Hải Phòng là thành phố ven biển, chịu ảnh hưởng trực tiếp của chế độ thủy triều sông Cấm và sông Lạch Tray. Khi mưa lớn trùng thời điểm triều cường dâng cao, các cửa xả buộc phải đóng bớt để ngăn nước sông chảy ngược vào thành phố, vô hình trung làm giảm tốc độ tiêu thoát nước tự nhiên.
Thứ ba, tốc độ đô thị hóa nhanh làm giảm diện tích tự thấm. Việc bê tông hóa các khoảng sân, ao hồ tự nhiên bị san lấp để xây dựng dự án khiến nước mưa không thể thấm xuống đất mà toàn bộ dồn thẳng ra đường phố, tạo áp lực khủng khiếp lên hệ thống đường ống thu gom.
Góc nhìn Chuyên gia: Đô thị hóa miền biển và bài toán ‘sống chung với lũ’
Hải Phòng đang trên đà phát triển mạnh mẽ để trở thành một siêu đô thị cảng biển hiện đại. Tuy nhiên, hạ tầng thoát nước dường như đang hụt hơi trước tốc độ phát triển kinh tế và các tác động cực đoan của biến đổi khí hậu. Trận ngập sáng ngày 9/7 là một hồi chuông cảnh báo đắt giá.
Để giải quyết triệt để bài toán này, Hải Phòng không thể chỉ dựa vào việc nạo vét bùn đất hay mở rộng kích thước đường ống thoát nước theo cách truyền thống. Thành phố cần một chiến lược tiếp cận tích hợp và thông minh hơn:
Trước hết, cần khẩn trương đầu tư hệ thống hồ điều hòa thông minh có khả năng chủ động hạ thấp mực nước đệm trước khi bão hoặc mưa lớn đổ bộ. Các hồ này đóng vai trò như những chiếc ‘bơm mút khổng lồ’ hấp thụ lượng nước dư thừa tức thời.
Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ số vào quản lý đô thị là bắt buộc. Hệ thống cảnh báo ngập lụt theo thời gian thực (Real-time) kết hợp định vị GPS cần được tích hợp vào các ứng dụng di động của người dân để họ chủ động chọn lộ trình di chuyển, tránh các vùng ngập sâu nguy hiểm.
Cuối cùng, quy hoạch đô thị tương lai của Hải Phòng phải tôn trọng dòng chảy tự nhiên, tăng diện tích mảng xanh đô thị và áp dụng mô hình ‘đô thị bọt biển’ (Sponge City) – nơi mà vỉa hè và công viên được thiết kế bằng vật liệu tự thấm nước cao.
Cẩm nang bỏ túi: Làm gì khi xe bị ngập nước giữa phố?
Để giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản trong những ngày mưa bão tiếp theo, người dân đất Cảng cần lưu ý các nguyên tắc an toàn cốt lõi sau:
Đối với người lái xe máy: Tuyệt đối không cố tình phóng qua các đoạn đường ngập quá nửa bánh xe. Nếu xe bị tắt máy đột ngột, hãy dắt xe lên khu vực cao ráo, tuyệt đối không được cố khởi động lại máy vì nước có thể đã lọt vào buồng đốt gây cong tay biên (thủy kích).
Đối với tài xế ô tô: Hãy tắt hệ thống điều hòa (AC) để giảm tải cho động cơ, chuyển sang chế độ đi số thấp (số bán tự động hoặc số L) và giữ đều ga. Nếu nước ngập quá tâm bánh xe, tốt nhất hãy tìm đường vòng hoặc tấp vào lề đường cao để chờ nước rút.
Bạn đánh giá thế nào về năng lực thoát nước của khu vực mình đang sinh sống tại Hải Phòng sau trận mưa lớn này? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ trải nghiệm của bạn ở phần bình luận bên dưới để cùng thảo luận nhé!
