Bạn có tin được không? Một doanh nghiệp từng gánh khoản lỗ lũy kế khổng lồ lên tới hơn 38.000 tỷ đồng chỉ sau vài năm khó khăn, nay lại bất ngờ công bố khoản lãi kỷ lục gần 52.000 tỷ đồng trong năm 2025. Đó chính là câu chuyện thần kỳ của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) – ‘gã khổng lồ’ ngành năng lượng vừa chính thức công bố báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán bởi Deloitte. Con số lợi nhuận khổng lồ này không chỉ là tin vui cho riêng EVN, mà nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của bạn, đến định hướng giá điện và bức tranh kinh tế vĩ mô sắp tới. Hãy cùng tôi mổ xẻ sâu hơn về ‘cú lội ngược dòng’ ngoạn mục này để hiểu rõ bản chất thực sự đằng sau những con số biết nói.
Nhìn Lại Giai Đoạn ‘Bão Giông’ 2022-2024 Của EVN
Để hiểu được sự vĩ đại của con số 52.000 tỷ đồng, chúng ta cần quay ngược thời gian về giai đoạn 2022-2024. Đó là thời kỳ cực kỳ đen tối của ngành điện Việt Nam khi giá nhiên liệu đầu vào (than, dầu, khí) tăng phi mã do các bất ổn địa chính trị toàn cầu. Trong khi giá mua điện từ các nhà máy phát điện tăng cao, giá bán lẻ điện sinh hoạt và sản xuất trong nước lại được kiểm soát chặt chẽ để bình ổn kinh tế vĩ mô và hỗ trợ người dân sau đại dịch.
Hậu quả là EVN rơi vào tình thế ‘mua cao bán thấp’, gánh chịu khoản lỗ lũy kế khổng lồ lên tới 38.688 tỷ đồng tính đến cuối năm 2024. Sức khỏe tài chính suy kiệt, dòng tiền căng thẳng khiến dư luận không khỏi lo ngại về nguy cơ mất an ninh năng lượng quốc gia. Nhưng gió đã đổi chiều vào năm 2025 một cách vô cùng ngoạn mục.
Những Con Số ‘Biết Nói’ Trong Báo Cáo Tài Chính 2025
Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 của EVN do Deloitte thực hiện đã vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác biệt. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của EVN đạt mức kỷ lục 645.658 tỷ đồng, tăng trưởng gần 11,2% so với năm 2024. Trong khi đó, giá vốn hàng bán và dịch vụ được kiểm soát ở mức 549.307 tỷ đồng.
Sự bứt phá thực sự nằm ở dòng lợi nhuận sau thuế. EVN ghi nhận mức lãi ròng đạt gần 51.882 tỷ đồng (tăng trưởng phi mã tới 529,8% so với con số khiêm tốn 8.238 tỷ đồng của năm 2024). Trong đó, lợi nhuận sau thuế của riêng công ty mẹ đã đóng góp tới gần 50.512 tỷ đồng.
Khoản lợi nhuận khổng lồ này đã đóng vai trò là ‘chiếc chổi quét sạch’ mọi tàn dư tài chính của những năm trước. Hãy nhìn vào sự thay đổi kỳ diệu này: từ mức lỗ lũy kế hơn 38.688 tỷ đồng vào cuối năm 2024, EVN không những xóa sạch nợ nần mà còn ghi nhận lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt dương 5.534 tỷ đồng vào cuối năm 2025.
Bảng So Sánh Các Chỉ Tiêu Tài Chính Cốt Lõi Của EVN (2024 – 2025)
| Chỉ tiêu tài chính | Năm 2024 (Tỷ đồng) | Năm 2025 (Tỷ đồng) | Mức tăng trưởng (%) |
|---|---|---|---|
| Doanh thu thuần | ~580.000 | 645.658 | +11.2% |
| Lợi nhuận sau thuế hợp nhất | 8.238 | 51.882 | +529.8% |
| Lợi nhuận lũy kế chưa phân phối | -38.688 (Lỗ lũy kế) | 5.534 (Lãi lũy kế) | Xóa sạch lỗ, thặng dư trở lại |
Giải Mã ‘Phép Màu’ 52.000 Tỷ: Đâu Là Động Lực Thực Sự?
Nhiều người sẽ tự hỏi: Làm thế nào mà một doanh nghiệp nhà nước quy mô khổng lồ, vốn có độ trễ lớn trong vận hành, lại có thể xoay chuyển tình thế nhanh đến thế? Dưới góc nhìn phân tích tài chính của tôi, ‘phép màu’ này được tạo nên từ sự hội tụ của ba yếu tố cốt lõi sau:
- Sự hạ nhiệt của giá nhiên liệu thế giới: Sau giai đoạn biến động khốc liệt, giá than và khí hóa lỏng toàn cầu trong năm 2025 đã bình ổn và giảm đáng kể. Điều này giúp EVN tiết giảm được hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí đầu vào cho các nhà máy nhiệt điện – vốn là nguồn phát điện chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn điện Việt Nam.
- Điều chỉnh giá bán lẻ điện trong nước: Không thể phủ nhận rằng các đợt điều chỉnh tăng giá điện trong nước thời gian qua đã mang lại nguồn doanh thu trực tiếp cực kỳ lớn cho EVN. Việc đưa giá điện dần tiệm cận với cơ chế thị trường đã giúp biên lợi nhuận gộp của tập đoàn phục hồi mạnh mẽ.
- Tối ưu hóa vận hành hệ thống: Việc huy động hiệu quả các nguồn điện có giá thành rẻ (như thủy điện trong các giai đoạn thời tiết thuận lợi) kết hợp với tiết giảm chi phí truyền tải, quản lý doanh nghiệp đã giúp EVN tối ưu hóa tối đa dòng tiền.
Những ‘Hạt Cát’ Trong Báo Cáo Tài Chính Được Kiểm Toán
Mặc dù Deloitte đã đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần đối với báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của EVN, nhưng với tư cách là một nhà phân tích, tôi khuyên bạn nên chú ý đến những điểm lưu ý (vấn đề nhấn mạnh) mà đơn vị kiểm toán đã chỉ ra.
Cụ thể, Deloitte đã lưu ý về việc xử lý chi phí vận chuyển khí cho các nhà máy điện khí và một số khoản mục thuế vẫn đang phải chờ quyết định cuối cùng từ các cơ quan có thẩm quyền. Đây là những biến số tài chính chưa hoàn toàn ngã ngũ. Nếu các quyết định này đi theo hướng bất lợi, EVN có thể sẽ phải trích lập hoặc điều chỉnh giảm một phần lợi nhuận trong các kỳ báo cáo tiếp theo. Do đó, bức tranh tài chính dù rất sáng nhưng vẫn cần một sự thận trọng nhất định.
Góc Nhìn Của Tôi: Giá Điện Sắp Tới Sẽ Ra Sao Và Lời Khuyên Cho Nhà Đầu Tư
Khoản lãi kỷ lục của EVN là một tín hiệu cực kỳ tích cực cho nền kinh tế vĩ mô. Khi EVN khỏe mạnh, áp lực lên ngân sách nhà nước giảm bớt, và tập đoàn sẽ có thêm nguồn lực để tái đầu tư vào các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải siêu cao áp, phục vụ cho mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh.
Tuy nhiên, đứng ở góc độ người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất, khoản lãi này không đồng nghĩa với việc giá điện sẽ giảm trong tương lai gần. Thực tế, xu hướng đưa giá điện vận hành theo cơ chế thị trường là không thể đảo ngược. Khi EVN đã xóa sạch lỗ lũy kế, họ sẽ có cơ sở pháp lý và tài chính vững vàng hơn để thiết lập một biểu giá điện linh hoạt hơn, phản ánh đúng cung cầu thị trường.
Đối với các nhà đầu tư đang theo dõi thị trường tài chính và cổ phiếu ngành điện, đây là thời điểm vàng để cơ cấu lại danh mục. Sức khỏe tài chính cải thiện của EVN sẽ giúp thanh toán công nợ cho các doanh nghiệp phát điện tư nhân (như các doanh nghiệp điện gió, điện mặt trời, nhiệt điện) nhanh chóng hơn. Dòng tiền của các doanh nghiệp ngành điện trên sàn chứng khoán hứa hẹn sẽ dồi dào hơn rất nhiều trong thời gian tới. Lời khuyên của tôi là hãy đặc biệt chú ý đến các doanh nghiệp phát điện có tỷ lệ phải thu từ EVN cao, vì họ sẽ là những người được hưởng lợi trực tiếp từ sự phục hồi này.
Tóm lại, việc EVN báo lãi gần 51.900 tỷ đồng và xóa sạch khoản lỗ lũy kế khổng lồ là một bước ngoặt lịch sử, tái khẳng định vị thế và năng lực tự chủ tài chính của tập đoàn đầu ngành năng lượng. Theo bạn, liệu đà tăng trưởng lợi nhuận này của EVN có tiếp tục duy trì bền vững trong năm tới, hay áp lực từ giá nhiên liệu sẽ quay trở lại? Hãy để lại ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới để chúng ta cùng thảo luận nhé!
