Phía sau cánh cửa phòng cấp cứu, từng phút giây là cuộc giằng co quyết liệt giữa sự sống và cái chết. Ở nơi ranh giới mong manh ấy, những “người gác cổng” lặng lẽ đưa ra các quyết định sinh tử, níu giữ cơ hội trở về cho người bệnh. Không ánh đèn sân khấu, không những tràng pháo tay, chỉ có tiếng monitor dồn dập và nhịp tim cần được giữ lại bằng mọi giá.
“Ngừng tuần hoàn!” – Khi cuộc đua bắt đầu từ giây thứ nhất
0 giờ 15 phút. Cửa phòng Cấp cứu bật mở. Một bệnh nhân được đẩy vội vào, da tái nhợt, monitor phát ra tiếng “bíp” gấp gáp.
“Ngừng tuần hoàn!”.
Chỉ một câu nói ngắn gọn, nhưng đủ để tất cả hiểu rằng một cuộc chạy đua vừa khởi động.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Khoa Cấp cứu và Trung tâm Hồi sức tích cực (ICU) là nơi sự sống được giữ lại bằng từng thao tác chuẩn xác. Không có chỗ cho sự do dự. Không có thời gian để sai.
Bác sĩ Chu Thế Bảo, 31 tuổi, đã 6 năm gắn bó với Khoa Cấp cứu, chia sẻ rằng ở đây mọi quyết định đều phải đưa ra trong vài giây ngắn ngủi.
“Việc đầu tiên là tiếp cận ngay, ổn định dấu hiệu sinh tồn. Nhanh – đúng – chính xác. Chỉ chậm vài phút, cơ hội có thể trôi đi mãi mãi”.
Có những ca trực mà 2–3 bệnh nhân cùng ngừng tuần hoàn. Bác sĩ phải “chia não” ra làm nhiều phần, vừa ép tim cho người này, vừa chỉ đạo xử trí cho người kia. Khi ấy, cảm giác đói hay mệt hoàn toàn biến mất. Chỉ còn một mục tiêu duy nhất: giữ lại nhịp đập.
Áp lực không được phép sai
Nhiều người hỏi làm ở Khoa Cấp cứu có áp lực không. Bác sĩ Bảo chỉ cười: “Nếu nói không thì là nói dối”.
Áp lực đến từ số lượng bệnh nhân dồn dập. Từ những ca nặng nối tiếp nhau trong đêm. Nhưng lớn nhất là cảm giác không được phép sai.
Ở nơi ranh giới sinh – tử, một quyết định chậm trễ có thể thay đổi toàn bộ cục diện ca bệnh. Không có “lần sau” để sửa chữa.
Có những đêm bệnh nhân cũ diễn biến xấu, bệnh nhân mới lại tiếp tục nhập viện. Sự kiệt sức là điều không tránh khỏi. Nhưng trong phòng cấp cứu, không ai cho phép mình dừng lại.
Và rồi, khoảnh khắc người nhà vỡ òa khi biết người thân qua cơn nguy kịch – đó là phần thưởng lớn nhất. Mọi mệt mỏi dường như tan biến.
Khi dịch bệnh và rủi ro luôn cận kề
Là bệnh viện tuyến đầu về bệnh truyền nhiễm, dịch bệnh là một phần công việc không thể tách rời. Trong đại dịch COVID-19, có những giai đoạn bác sĩ phải ăn ngủ tại viện suốt nhiều tháng.
“Có đồng nghiệp ở lại viện nửa năm, thậm chí cả năm. Nỗi lo lớn nhất là gia đình, nhưng chúng tôi buộc phải lựa chọn ở lại”.
Nguy cơ lây nhiễm luôn thường trực, đặc biệt khi cấp cứu cho bệnh nhân HIV hoặc bệnh lây qua đường hô hấp. Dù tuân thủ quy trình bảo hộ nghiêm ngặt, vẫn có những tình huống nguy kịch buộc bác sĩ phải lao vào cứu người ngay lập tức, chưa kịp mặc đủ đồ bảo hộ.
Đó là những khoảnh khắc “sát sườn” nhất của nghề. Và mỗi ca trực bình an kết thúc đã là một điều may mắn.
ICU – Giữ sự sống từng giờ, từng ngày
Nếu Khoa Cấp cứu là nơi giành giật nhịp thở ban đầu, thì ICU là nơi sự sống được giữ lại từng giờ, từng ngày.
ThS.BS Đồng Phú Khiêm – Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương – chọn con đường này bằng một câu hát giản dị:
“Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai”.
Ở ICU, mỗi quyết định đều mang tính sống còn. Một thay đổi nhỏ về thông số máy thở, một điều chỉnh thuốc chậm vài phút có thể tạo ra khác biệt rất lớn.
Anh luôn ghi nhớ lời dạy của Nguyễn Gia Bình:
“Không cập nhật kiến thức là đang tụt lại phía sau sinh mạng người bệnh”.
Câu nói ấy trở thành kim chỉ nam trong từng ca trực, nhắc nhở rằng người bác sĩ không được phép dừng lại trong hành trình học hỏi.
Những quyết định khó khăn nhất
Không phải cuộc chiến nào cũng có kết thúc trọn vẹn. Có những thời điểm bác sĩ buộc phải đối diện quyết định dừng điều trị – lựa chọn khó khăn bậc nhất.
“Khi gia đình đã kiệt quệ về kinh tế nhưng vẫn muốn níu kéo trong vô vọng, bác sĩ phải vừa điều trị, vừa tư vấn, vừa chia sẻ nỗi đau”.
Sự thấu cảm là điều giúp gia đình người bệnh đưa ra quyết định thanh thản hơn, dù nước mắt vẫn rơi.
Sau những ca như vậy, có những bác sĩ lặng lẽ ngồi ở hành lang vài phút để lấy lại bình tĩnh trước khi quay vào với bệnh nhân khác. Ở nơi này, niềm vui và nỗi buồn luôn song hành – nhưng không ai có nhiều thời gian để chìm trong cảm xúc riêng.
Trực Tết – Khi ngoài kia là sum vầy
Tết cận kề. Ngoài kia là những chuyến xe trở về, những mâm cơm tất niên đủ đầy. Nhưng trong phòng cấp cứu và ICU, ánh đèn vẫn sáng suốt đêm.
Trực Tết chưa bao giờ nhẹ gánh. Bệnh nhân nhập viện phần lớn là ca nặng, những tình huống không thể chờ sang năm mới.
Với những người làm nghề ở ranh giới sinh – tử, hạnh phúc không phải điều gì lớn lao. Đó có thể là:
-
Khoảnh khắc monitor trở lại nhịp đều sau những phút nghẹt thở
-
Cái siết tay yếu ớt của bệnh nhân tỉnh lại
-
Ngày họ tự bước ra khỏi cánh cửa bệnh viện
Có lẽ đó là cách những bác sĩ đón Tết – lặng lẽ ở lại phía sau, để giữ cho những mái nhà ngoài kia được đủ đầy hơn một nhịp thở.
