Ủy ban châu Âu (EC) đang điều tra TikTok vì nghi ngờ vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) do thiết kế và thuật toán “gây nghiện” của nền tảng này. EC có thể phạt TikTok tới 6% doanh thu toàn cầu nếu không điều chỉnh thuật toán. Điều này có thể dẫn đến một làn sóng siết chặt toàn cầu đối với các mô hình “gây nghiện” của mạng xã hội, ảnh hưởng đến cả Instagram, YouTube và Snapchat.
Nguy cơ phạt nặng từ EU vì vi phạm DSA
DSA là gì và tại sao nó quan trọng?
Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) là một bộ quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) nhằm mục đích tạo ra một không gian trực tuyến an toàn hơn cho người dùng. Nó đặt ra các quy tắc nghiêm ngặt hơn cho các nền tảng trực tuyến lớn, buộc họ phải chịu trách nhiệm hơn về nội dung xuất hiện trên nền tảng của mình. DSA tập trung vào việc bảo vệ người dùng khỏi nội dung bất hợp pháp, đảm bảo tính minh bạch trong thuật toán và tăng cường trách nhiệm giải trình của các nền tảng. Việc TikTok bị điều tra theo DSA cho thấy EU đang rất nghiêm túc trong việc thực thi luật này.
TikTok bị cáo buộc vi phạm DSA như thế nào?
Ủy ban châu Âu (EC) cáo buộc TikTok vi phạm DSA do thiết kế và thuật toán của nền tảng này được cho là “gây nghiện”. Cụ thể, EC lo ngại về các tính năng như cuộn vô tận, tự động phát video, thông báo đẩy và hệ thống đề xuất cá nhân hóa ở mức cao. Ủy ban cho rằng những tính năng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người dùng, đặc biệt là trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương.
Mức phạt tiềm năng mà TikTok có thể phải đối mặt?
Nếu EC kết luận rằng TikTok thực sự vi phạm DSA, nền tảng này có thể phải đối mặt với mức phạt lên tới 6% doanh thu toàn cầu hàng năm. Đây là một khoản tiền phạt khổng lồ và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của TikTok. Ngoài ra, TikTok cũng có thể bị buộc phải thay đổi thuật toán và thiết kế của mình để tuân thủ các quy định của DSA.
Phản ứng của TikTok trước các cáo buộc?
TikTok đã lên tiếng phản đối các cáo buộc từ EC, cho rằng những kết luận sơ bộ của Ủy ban đã “mô tả sai lệch hoàn toàn về nền tảng” và “không có cơ sở”. Đại diện công ty tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để phản bác thông qua các kênh pháp lý phù hợp. TikTok khẳng định luôn đặt lợi ích của người dùng lên hàng đầu và tuân thủ mọi quy định pháp luật.
Tác động của thuật toán “gây nghiện” lên người dùng
Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất
Một trong những mối lo ngại lớn nhất về thuật toán “gây nghiện” của TikTok là tác động tiêu cực của nó đến sức khỏe tinh thần và thể chất của người dùng. Việc liên tục tiếp xúc với nội dung trên mạng xã hội có thể dẫn đến các vấn đề như lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng tập trung. Đặc biệt, trẻ vị thành niên là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do não bộ của họ vẫn đang trong quá trình phát triển.
Tạo ra “vòng lặp nội dung” không có điểm dừng
Các tính năng như cuộn vô tận và tự động phát video trên TikTok tạo ra một “vòng lặp nội dung” không có điểm dừng, khiến người dùng khó lòng rời mắt khỏi màn hình. Thuật toán cá nhân hóa cao cũng góp phần vào vấn đề này, khi nó liên tục đề xuất những nội dung mà người dùng có khả năng thích thú, khiến họ càng khó cưỡng lại việc xem thêm.
Giảm thời gian dành cho các hoạt động lành mạnh khác
Việc dành quá nhiều thời gian cho TikTok có thể khiến người dùng bỏ bê các hoạt động lành mạnh khác, như tập thể dục, đọc sách, giao tiếp trực tiếp với bạn bè và gia đình. Điều này có thể dẫn đến sự cô lập xã hội, giảm hiệu suất học tập và làm việc, và các vấn đề sức khỏe khác.
Ảnh hưởng đến nhận thức và giá trị của người dùng
Nội dung trên TikTok có thể ảnh hưởng đến nhận thức và giá trị của người dùng, đặc biệt là trẻ vị thành niên. Việc tiếp xúc với những nội dung không phù hợp, như bạo lực, phân biệt đối xử, hoặc quảng cáo sai sự thật, có thể gây ra những hậu quả tiêu cực cho sự phát triển của họ.
Hệ lụy và những thay đổi tiềm năng trong tương lai
TikTok không phải là trường hợp duy nhất
Mặc dù TikTok đang là tâm điểm của sự chú ý, nhưng nền tảng này không phải là trường hợp duy nhất áp dụng thuật toán giữ chân người dùng. Các mạng xã hội khác như Instagram, YouTube và Snapchat cũng sử dụng các thuật toán tương tự để tăng cường sự gắn bó của người dùng. Do đó, việc EC điều tra TikTok có thể là khởi đầu cho một làn sóng siết chặt toàn cầu đối với các mô hình “gây nghiện” của mạng xã hội.
Các mạng xã hội khác có thể bị ảnh hưởng
Nếu EC thành công trong việc buộc TikTok phải thay đổi thuật toán của mình, các mạng xã hội khác có thể sẽ phải đối mặt với áp lực tương tự. Các cơ quan quản lý trên toàn thế giới có thể sẽ bắt đầu xem xét kỹ lưỡng hơn các thuật toán của mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng này phải chịu trách nhiệm hơn về tác động của chúng lên người dùng.
Người dùng có thể thấy những thay đổi lớn trên TikTok
Nếu TikTok bị buộc phải thay đổi thuật toán của mình, người dùng có thể sẽ thấy những thay đổi lớn trên nền tảng này. Các tính năng như cuộn vô tận và tự động phát video có thể bị hạn chế hoặc loại bỏ. Thuật toán cá nhân hóa có thể trở nên ít hiệu quả hơn, khiến người dùng khó tìm thấy những nội dung mà họ thích. Tuy nhiên, những thay đổi này có thể giúp người dùng sử dụng TikTok một cách lành mạnh hơn và giảm nguy cơ nghiện.
Tương lai của mạng xã hội sẽ như thế nào?
Việc EC điều tra TikTok có thể là một bước ngoặt quan trọng trong tương lai của mạng xã hội. Nó cho thấy rằng các cơ quan quản lý đang ngày càng quan tâm đến tác động của mạng xã hội lên sức khỏe và hạnh phúc của người dùng. Trong tương lai, chúng ta có thể thấy các mạng xã hội trở nên có trách nhiệm hơn, minh bạch hơn và tập trung hơn vào việc bảo vệ người dùng, đặc biệt là trẻ vị thành niên. Đồng thời, người dùng cũng cần tự trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết để sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và lành mạnh. Điều này bao gồm việc nhận biết các dấu hiệu nghiện, thiết lập giới hạn thời gian sử dụng và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết. Việc cân bằng giữa lợi ích và rủi ro của mạng xã hội là chìa khóa để tận hưởng những lợi ích mà nó mang lại mà không bị ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và cuộc sống cá nhân. Từ khóa ẩn (phantom keywords) có thể là “sức khỏe số”, “nghiện mạng xã hội”, “thời gian sử dụng mạng xã hội”, “bảo vệ trẻ em trên mạng”, “giáo dục về mạng xã hội”.
