Báo của Viện KSND tối cao bình luận về quyết định của TAND tối cao trong vụ án Hồ Duy Hải

Phiên xét xử giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải - Ảnh: Internet
Trên trang chủ của báo "Bảo vệ pháp luật", tác giả Nguyễn Hoàng Chi Mai (Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp) phân tích, làm rõ một số căn cứ chứng minh Quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện KSND tối cao là phù hợp với quy định của pháp luật.

Bàn về quyết định kháng nghị giám đốc thẩm trong vụ án Hồ Duy Hải dưới góc độ học thuật

Theo Tạp chí Tòa án - Cơ quan ngôn luận của Tòa án nhân dân tối cao, vào lúc 12 giờ 45 ngày 8.5, Chủ tọa phiên giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao lấy biểu quyết về từng vấn đề cụ thể trong vụ án Hồ Duy Hải. Trong đó, vấn đề 3 là Quyết định số 639/QĐ-CTN ngày 17.5.2012 của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải đang có hiệu lực, Quyết định kháng nghị số 15/QĐ-VKSNDTC-V7 của Viện KSND tối cao có đúng pháp luật hay không? Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết "Không đúng pháp luật".

Về vấn đề này, sáng nay 11.5, Báo Bảo vệ pháp luật - cơ quan ngôn luận của Viện KSND tối cao có bài viết của tác giả Nguyễn Hoàng Chi Mai (Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp) phân tích, làm rõ một số căn cứ chứng minh Quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện KSND tối cao là phù hợp với quy định của pháp luật, cụ thể như sau:

Thứ nhất, xin ân giảm án tử hình là quyền lợi của người bị kết án tử hình thuộc thẩm quyền quyết định của Chủ tịch nước và việc xem xét ân giảm án tử hình không được coi là một giai đoạn tố tụng hình sự, bởi lẽ theo lý luận tố tụng hình sự, bất kỳ giai đoạn tố tụng hình sự nào cũng đều phải gắn liền với các quy định về trách nhiệm, quyền hạn của chủ thể tiến hành tố tụng. Bên cạnh đó, mặc dù ân giảm án tử hình được quy định trong nội dung của một số quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS), nhưng việc quy định này là cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi cho người bị kết án tử hình. Cũng vì những lý do trên, Quyết định số 639 ngày 17.5.2012 của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình cho Hồ Duy Hải không thể coi là một quyết định tố tụng hình sự. Theo đó, Công văn ngày 29.7.2019 của Văn phòng Chủ tịch nước về việc tạm dừng thi hành án tử hình và yêu cầu Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao xem xét kháng nghị giám đốc thẩm đối với vụ án Hồ Duy Hải là căn cứ hợp pháp cho thấy Quyết định số 639 đã hết hiệu lực. Các thủ tục tố tụng phát sinh sau đó bao gồm: Biên bản hoãn thi hành án tử hình, Quyết định hoãn thi hành án tử hình, Biên bản bàn giao người được hoãn thi hành án tử hình… đều thể hiện tính hết hiệu lực của Quyết định số 639 nói trên.

Thứ hai, không có quy định nào trong pháp luật tố tụng hình sự ấn định rằng Viện trưởng Viện KSND tối cao không được quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm trong trường hợp Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình. Đồng thời, khoản 2 điều 379 BLTTHS năm 2015 về thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm cũng quy định như sau:

“2. Việc kháng nghị theo hướng có lợi cho người bị kết án có thể được tiến hành bất cứ lúc nào, cả trong trường hợp người bị kết án đã chết mà cần minh oan cho họ”.

Như vậy, giả sử trường hợp quyết định bác đơn xin ân giảm án tử hình của Chủ tịch nước đã có hiệu lực và đồng thời bị cáo đã bị tử hình thì việc kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng có lợi cho người bị kết án vẫn có thể được tiến hành bất cứ lúc nào để minh oan cho họ. Do đó, liên hệ với vụ án Hồ Duy Hải, ngay cả nếu Quyết định số 639 ngày 17.5.2012 của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình cho Hồ Duy Hải đang có hiệu lực thì đây cũng không thể là căn cứ cho rằng Viện trưởng Viện KSND tối cao không được quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.

Thứ ba, khoản 2 điều 394 BLTTHS năm 2015 quy định về nội dung quyết định giám đốc thẩm, trong đó tại các điểm e, g, h, i điều này quy định các nội dung sau:

“e) Tóm tắt nội dung vụ án, phần quyết định của bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị;

g) Quyết định kháng nghị, căn cứ kháng nghị;

h) Nhận định của Hội đồng giám đốc thẩm, trong đó phải phân tích những căn cứ để chấp nhận hoặc không chấp nhận kháng nghị;

i) Điểm, khoản, điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự mà Hội đồng Giám đốc thẩm căn cứ để ra quyết định”.

Như vậy, liên hệ với vụ án Hồ Duy Hải, khi xem xét các căn cứ ra quyết định giám đốc thẩm, nếu Hội đồng Thẩm phán xét thấy kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện KSND tối cao là không đúng với các quy định của pháp luật thì Hội đồng Thẩm phán phải ra quyết định không chấp nhận kháng nghị và không mở phiên tòa giám đốc thẩm để xét xử vụ án này. Do đó, việc Hội đồng Thẩm phán ra Quyết định giám đốc thẩm ngày 6.5.2020 và tiến hành xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm đồng nghĩa với việc đã chấp nhận quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao là có căn cứ và đúng pháp luật".

Theo kháng nghị của Viện KSND tối cao, trong vụ án Hồ Duy Hải, các cơ quan tiến hành tố tụng đã có nhiều vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng: bỏ sót những chứng cứ vụ án, không trưng cầu giám định vết máu, không đưa một số lời khai của Hồ Duy Hải và người làm chứng vào hồ sơ vụ án dẫn đến sai lầm trong việc giải quyết vụ án.

Từ đó, Viện KSND tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao xem xét hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm và Bản án phúc thẩm đã xét xử bị cáo Hồ Duy Hải về các tội “Giết người” và “Cướp tài sản” để điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật

Ngày 8.5, Chủ tọa phiên giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao lấy biểu quyết về từng vấn đề cụ thể trong vụ án Hồ Duy Hải. Kết quả cụ thể các vấn đề như sau:

1. Vụ án đã có những sai sót về tố tụng như đã nêu. Những sai sót đó có làm thay đổi bản chất vụ án hay không?
Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết "Không thay đổi bản chất vụ án".

2. Bản án phúc thẩm và bản án sơ thẩm kết án Hồ Duy Hải có đúng người, đúng tội, đúng mức án không?
Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết "Đúng người, đúng tội, đúng mức án".

3. Quyết định số 639/QĐ-CTN ngày 17.5.2012 của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải đang có hiệu lực, Quyết định kháng nghị số 15/QĐ-VKSNDTC-V7 của VKSNDTC có đúng pháp luật hay không?
Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết "Không đúng pháp luật".

4. Chấp nhận kháng nghị, hủy hai bản án phúc thẩm và sơ thẩm, trả hồ sơ điều tra bổ sung hay không chấp nhận kháng nghị?
Kết quả 17/17 thành viên biểu quyết "không chấp nhận kháng nghị".

P.V


Loading...

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT


Bình luận7

  • Nguyễn Quốc HộiReply

    13-5-2020 10:09:36

    Có rất nhiều sai phạm nghiêm trọng trong quá trình điều tra : không xem xét về thời gian xảy ra án mạng để xét tình tiết ngoại phạm của các nghi can, không thu giữ các hung khí gây án để lấy vân tay thủ phạm, không giám đinh ADN của các mẫu máu, không bắt giữ và điều tra nghi can là người yêu một nạn nhân có mặt trong thời gian xảy ra án....ngoài ra còn một nghi phạm đã có lệnh bắt khản a cấp có tên là NGUYỄN DUY HẢI, cùng thời gian đó, nhưng không thấy đưa ra xét xử ? tóm lại, việc đưa ra câu hỏi : các sai phạm có làm thay đổi bản chất vị án không ? để biểu quyết là hoàn toàn trái pháp luật, bởi việc biểu quyết này không thay thế cho việc các sai phạm này có dẫn đến thay đổi toàn bộ vụ án hay không ! nếu điều tra được vân tay của thủ phạm, ADN của thủ phạm thì rõ ràng có căn cứ để khẳng định ai là thủ phạm và dĩ nhiễn có thể là bất kỳ nghi can nào đó không phải HỒ DUY HẢI ! CŨNG NHƯ YẾU TỐ THỜI GIAN NGOẠI PHẠM, nếu xác định đầy đủ yếu tố ngoại phạm, HDH chắc chắn không phải thủ phạm, vậy thì việc biểu quyết này chỉ để bao biện cho việc sai phạm trong điều tra mà thôi, và đó chính là VI HIẾN !

  • Nguyễn PhanReply

    12-5-2020 04:26:25

    HĐTP mâu thuẫn với chính mình, khi cho rằng kháng nghị của VKS là trái luật nhưng vẫn thụ lý và đưa ra xét xử giấm đốc thẩm. HĐTP nhận thấy không có căn cứ chấp nhận kháng nghị đề nghị hủy bản án, vậy nếu có căn cứ thì HĐTP có hủy án không!? Nếu hủy thì đồng nghĩa với việc thừa nhận kháng nghị của VKS là đúng pháp luật

  • Lương Chí CườngReply

    11-5-2020 10:49:00

    Nếu điều tra viên yếu về chuyên môn có sai sót thì làm sao có thể có kết quả điều tra đúng, như vậy có thể bỏ sót tội phạm cũng có thể dẫn đến oan sai. Nhân dân nghi vấn cũng là dễ hiểu thôi.

  • Thien ThanhReply

    11-5-2020 06:42:53

    Cảm ơn tác giả, bài viết rất hay, những kiến thức cơ bản về luật Tố tụng hình sự dễ nhớ như vậy mà HĐTP tới 17 người ko ai thuộc bài nhỉ

  • Vân DungReply

    11-5-2020 03:02:11

    Theo chức năng và quyền hạn ,Viện kiểm soát nhân dân tối cao có quyền yêu cầu hủy vụ truy tố(thí dụ) hay điều tra lại (để bổ sung chứng cứ,tang vật ,...) cho hoàn chỉnh cáo trạng nếu thấy quá trình điều tra có gì khiếm khuyết hoặc sai sót và sau khi hoàn thành hồ sơ,Viện kiểm soát sẽ chuyển giao qua tòa án để tòa xét xử và kêu án hay tha bổng(tùy theo trường hợp).Đây là quy trình từng bước để việc xét xử diễn ra công bằng và đúng đắn.

  • Lieutien Reply

    11-5-2020 02:35:42

    Đề nghị Quốc hội, Thường vụ QH, UBTP và VTVKSTC lên tiếng về trường hợp này. Xử án phải đúng người, đúng tội. Một số sai sót nghiêm trọng trong vụ án không được phép cho là sai sót không ảnh hưởng đến vụ án. Là cơ quan pháp luật không thể nói theo suy nghĩ của mình. Người dân đang hoang mang là ai đúng,ai sai trong vụ án này!. Toà án hay Viện kiểm sát tối cao?.

  • Huy NguyenReply

    11-5-2020 12:52:05

    Phan tich hay va sau sac qua

Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.