Bài xã luận nêu một tuyên bố thay thế hiệp định đình chiến để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) “không là quà từ người này tặng người kia, và tuyên bố đó “không thể là món hàng mặc cả để CHDCND Triều Tiên phi hạt nhân hóa”.

Bài xã luận nhắm vào những người ủng hộ chính sách của Mỹ là duy trì sức ép tối đa và trừng phạt Triều Tiên, cho đến khi nào nước này có những động thái cụ thể thực hiện lời cam kết phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên của lãnh đạo Kim Jong-un, khi ông có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12.6 ở Singapore.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ đến Bình Nhưỡng trong tháng 10 này, nhằm tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều, cũng như để khôi phục tiến trình đàm phán.

Bài xã luận phù hợp với tuyên bố của Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong-ho tại phiên họp Đại hội đồng LHQ (UNGA) hồi tuần trước: Triều Tiên sẵn sàng thực hiện các thỏa thuận của hai ông Kim-Trump, nhưng cũng cáo buộc Mỹ không thể hiện thiện chí hạ nhiệt căng thẳng và xây dựng sự tin cậy lẫn nhau: “Trong bối cảnh này thì không thể có chuyện chúng tôi giải giáp hạt nhân trước, khi không nhận được sự đảm bảo an ninh từ phía Mỹ”.

Việc Triều Tiên nhấn mạnh việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, xây dựng sự tin cậy lẫn nhau cho thấy rõ Mỹ-Triều bất đồng quan điểm từ sau cuộc gặp thượng đỉnh, với hai ông Kim-Trump nói suông về một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân mà không mô tả tiến trình này sẽ diễn ra thế nào và khi nào.

Các cuộc đàm phán Mỹ-Triều sau đó đầy trục trặc, không bên nào đồng ý về một sự khởi đầu và ở Mỹ rất nghi Triều Tiên không nghiêm túc từ bỏ kho vũ khí hạt nhân.

Hy vọng có sự tiến bộ cho các cuộc đàm phán được tăng lên hồi tháng 9, khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in có cuộc gặp thượng đỉnh lần ba với ông Kim, với tuyên bố chung nêu Triều Tiên sẵn sàng giải giáp vĩnh viễn cơ sở hạt nhân chính ở vùng Nyongbyon nếu Mỹ có hành động tương ứng - và giải tán một bãi thử hạt nhân cùng bệ phóng ở phía tây bắc Triều Tiên.

Theo AP, không rõ Triều Tiên muốn Mỹ có hành động tương ứng là thế nào, nhưng bài xã luận hôm 2.10 và tuyên bố của Ngoại trưởng Ri ở UNGA cho thấy Bình Nhưỡng ngại nhất việc bị trừng phạt.

Chiến tranh Triều Tiên kết thúc bằng một hiệp định ngưng bắn tạm thời. Hai nhà lãnh đạo Hàn-Triều đều thúc đẩy một tuyên bố chính thức kết thúc chiến tranh trong tháng 12 tới. Ông Moon cũng đã nói ông cùng ông Kim nhất trí “một tuyên bố chính trị” để kết thúc cuộc chiến mà không cần rút 28.500 quân Mỹ trú đóng khỏi Hàn Quốc.

Bích Ngọc (theo AP)