Ngày 5.3 tới, Quốc hội Trung Quốc sẽ khai mạc kỳ họp hàng năm, và cơ quan lập pháp này được kỳ vọng sẽ chấp thuận đề nghị hủy bỏ thời hạn hai nhiệm kỳ làm Chủ tịch nước, mở đường cho ông Tập Cận Bình lãnh đạo Trung Quốc vĩnh viễn, theo Reuters.

CNN ngày 3.3 (giờ Mỹ) đã trích đoạn phát biểu của chủ nhân Nhà Trắng tại một cuộc họp kín gây quỹ ở Florida: “Ông ấy nay là chủ tịch vĩnh viễn, chủ tịch suốt đời. Ông ấy giỏi lắm và hãy xem, ông ấy có thể làm điều đó. Tôi nghĩ thế là hay. Có thể ngày nào đó chúng ta sẽ phải thử làm thế”.

Cử tọa vỗ tay nhiệt liệt với phát biểu của ông Trump. Reuters nêu không rõ liệu lời ông Trump có mang tính giễu cợt hay không. Nhà Trắng từ chối bình luận vào khuya 3.3.

Hạ nghị sĩ Ro Khanna (đảng Dân chủ) viết Twitter rằng “dù là lời nói đùa hay không, việc nói Chủ tịch suốt đời như ông Tập Cận Bình là một cảm xúc không đúng kiểu Mỹ do một Tổng thống Mỹ nói ra. Hẳn George Washington phải trở mình trong mộ”.

Theo truyền thống, Tổng thống Mỹ chỉ có thể có tối đa hai nhiệm kỳ (mỗi nhiệm kỳ 4 năm) cho đến khi Tổng thống Franklin Roosevelt lập kỷ lục 4 lần được bầu tính từ năm 1932. Năm 1951, Hiến pháp Mỹ sửa đổi chính thức hạn chế Tổng thống Mỹ chỉ có thể có tối đa hai nhiệm kỳ. Nếu muốn thay đổi sự hạn chế này, phải có sự ủng hộ của 2/3 các nghị sĩ ở Thượng-Hạ viện Mỹ, tiếp đó phải có sự chấp thuận của ¾ các tiểu bang.

Cũng trong phát biểu, ông Trump khen ngợi ông Tập Cận Bình là “đại trượng phu” và nói thêm: “Ông ấy là lãnh đạo Trung Hoa quyền lực nhất trong 100 năm”. Ông còn nói ông Tập Cận Bình đối xử với ông rất trọng thị, khi lãnh đạo Mỹ thăm Trung Quốc hồi tháng 3.2017.

Ông Trump cũng thường ca ngợi ông Tập Cận Bình, nhưng hồi đầu năm 2018, ông nói với Reuters rằng Mỹ đang xem xét “phạt tiền mạnh” từ cáo buộc Trung Quốc cướp quyền sở hữu trí tuệ. Ông cũng hay chỉ trích các chính sách thương mại của Trung Quốc.

Hồi tháng 12.2017, ông Trump nói với báo New York Times: chỉ vì CHDCND Triều Tiên mà ông “mềm mỏng với Trung Quốc, vì với tôi, điều duy nhất quan trọng hơn thương mại là chiến tranh”.

Bích Ngọc (theo Reuters)