Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 58/NQ-CP về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân liên quan đến quản lý dân cư thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp.

Cụ thể, về lĩnh vực quốc tịch, bãi bỏ thủ tục thông báo có quốc tịch nước ngoài. Người xin nhập quốc tịch Việt Nam không cần xuất trình các giấy tờ như: giấy tờ tùy thân của người liên quan; giấy chứng nhận kết hôn của người xin nhập quốc tịch với công dân Việt Nam (nếu có); giấy tờ chứng minh nơi cư trú cha, mẹ hoặc người giám hộ của người xin nhập quốc tịch Việt Nam.

Đối với người xin thôi quốc tịch Việt Nam đang cư trú trong nước thì không yêu cầu nộp các giấy tờ như bản sao giấy khai sinh hoặc hộ chiếu Việt Nam, hoặc giấy tờ chứng minh có quốc tịch Việt Nam.

Đáng chú ý trong lĩnh vực hộ tịch, Chính phủ đã bãi bỏ thủ tục cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân. Trong thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký khai sinh có yếu tố nước ngoài sẽ bỏ quy định về xuất trình giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ trẻ em (trường hợp cha mẹ trẻ có đăng ký kết hôn).

Bỏ quy định nộp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, trích lục ghi chú ly hôn (đối với công dân Việt Nam) trong thủ tục đăng ký kết hôn, đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Trao đổi với báo điện tử Một Thế Giới về vấn đề này, luật sư Trần Minh Hùng (Đoàn luật sư TP.HCM) nêu quan điểm, khi các đương sự đăng ký kết hôn mà không bắt buộc thủ tục cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân sẽ gây ra rất nhiều bất cập, tranh chấp về sau trong vấn đề hôn nhân gia đình, tài sản và con cái.

Theo luật sư này, việc xác nhận tình trạng hôn nhân là căn cứ để xác định một người đang độc thân hay đã ly hôn... để căn cứ cho người đó kết hôn hoặc được thực hiện các quyền giao dịch về tài sản theo quy định Luật Hôn nhân gia đình cũng như Luật đất đai và pháp luật liên quan về tài sản chung, riêng của vợ chồng. Đây cũng là căn cứ để xác nhận quan hệ hôn nhân nào hợp pháp, quan hệ nào không hợp pháp.

“Việc xác nhận tình trạng hôn nhân cũng là căn cứ để xác định con chung, con riêng tránh các tranh chấp phức tạp về sau trong vấn đề tranh chấp nuôi con. Nếu không có xác nhận tình trạng hôn nhân có thể dẫn đến 1 người có thể lấy nhiều người chồng/vợ”, ông Hùng nói và cho rằng, lúc này các tranh chấp hôn nhân với người nước ngoài sẽ rất phức tạp liên quan đến nhiều yếu tố như hôn nhân, con cái, tài sản... có liên quan đến yếu tố nước ngoài.

Tuy nhiên ông Hùng cũng cho rằng, phương án không xác định tình trạng hôn nhân chỉ khả thi khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp một giấy là Giấy trích lục dữ liệu dân cư như một số nước đã thực hiện. Trên giấy đó sẽ có đủ thông tin được trích xuất từ dữ liệu quốc gia về việc người đó kết hôn chưa, ly hôn chưa hay đang độc thân hay. Do đó, việc đơn giản hóa ở đây là tích hợp thông tin từ sổ hộ khẩu, giấy khai sinh, tình trạng độc thân vào cùng 1 giấy.

"Tất nhiên, để làm được điều này là không đơn giản, phải kết hợp từ nhiều cơ quan liên quan và cần nhiều thời gian", ông Hùng nói.

Hoài Phong