Từ tháng 6, Mỹ bắt đầu thi hành chính sách giảm thời hạn thị thực cấp cho sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp các ngành mà chính quyền Bắc Kinh ưu tiên nhằm phục vụ cho ngành chế tạo như tự động hóa, hàng không, chế tạo công nghệ cao..., nhằm mục đích kiềm chế nguy cơ gián điệp cũng như đánh cắp sở hữu trí tuệ trong những lĩnh vực có vai trò quan trọng với an ninh quốc gia.

Và nay, chính quyền Trump muốn tăng cường kiểm tra du học sinh đến từ cường quốc châu Á trước khi họ được phép nhập học trường Mỹ. Giới chức Washington có khả năng sẽ tìm hiểu cả hồ sơ gọi - nhận điện thoại lẫn tài khoản cá nhân trên nền tảng mạng xã hội Mỹ lẫn Trung Quốc để xác định xem liệu du học sinh đến Mỹ có mục đích thực sự là gì, hay có liên hệ gì với các cơ quan nhà nước Trung Quốc hay không.

Không những vậy, người có liên quan đến công tác xét nhập học cũng sẽ được đào tạo cách phát hiện gián điệp và tội phạm mạng.

Theo một quan chức Mỹ cấp cao: “Mọi du học sinh Trung Quốc đều phải trải qua một quá trình xét duyệt. Bạn có thể không sang với mục đích làm gián điệp theo như định nghĩa truyền thống, nhưng không du học sinh Trung Quốc nào hoàn toàn không có liên hệ gì với đất nước họ”.

Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin nêu trên, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định cơ quan này đảm bảo những ai nhận được thị thực đều đủ điều kiện và không đem lại rủi ro cho lợi ích quốc gia.

Số du học sinh Trung Quốc vào đại học Mỹ liên tục tăng từ năm 1999 đến nay - Ảnh: Reuters

Phía Bắc Kinh nhiều lần chỉ trích Washington phóng đại vấn đề. Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải cho rằng thật bất công cho du học sinh nước này khi bị cáo buộc làm gián điệp.

Siết chặt quản lý du học sinh là một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn Trung Quốc dùng nhiều cách phi pháp hòng nhanh chóng đạt tiến bộ nhanh chóng về mặt công nghệ. Tuy vậy, một số quan chức lưu ý bất kỳ quy định mới nào cũng phải đảm bảo mục tiêu chặn gián điệp trong khi không dọa sinh viên có tài bỏ chạy, gây tổn hại đến khả năng sáng tạo công nghệ lẫn tài chính của đại học Mỹ.

Giám đốc Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Christopher Wray khi điều trần trước Thượng viện năm nay từng cho biết nhân viên của ông phát hiện “nhiều đối tượng thu thập tin tình báo phi truyền thống”, đặc biệt là trong môi trường học thuật.

Cẩm Bình (theo Reuters)