ngày 29 tháng 04 năm 2017
Câu chuyện văn hóa
 

Tản mạn chuyện nhập Tết ta chung với Tết Tây

In bài viết
Chuẩn bị hoa bán Tết
  Thực ra, hàng chục năm trước đã có ý kiến nên bỏ Tết Nguyên đán để tập trung ăn Tết Tây, vừa tiết kiệm, vừa hòa hợp xu thế thế giới. Và những ngày qua, chuyện này lại nóng lên.

Chán tết, nên sao cũng được?

Thực ra, từ lâu rồi nhiều người không trông ngóng Tết lắm. Nhiều lý do, nhưng với riêng tôi, lý do đơn giản: thời đất nước còn khó khăn, đứa trẻ nào cũng trông ngóng Tết. Vì sao? Chỉ có Tết, mới có quần áo mới mặc đi chơi, có thịt kho, bánh chưng, dưa hấu… mà ăn thỏa thích.

Chỉ có Tết, mới có pháo nổ đì đùng, đám con nít cứ canh nhà hàng xóm đốt pháo vừa dứt tiếng nổ, là xúm vào đám khói giành giật những viên pháo tịt rơi xuống. Chỉ có Tết, mới có tiền lì xì khá khá nhét túi đám trẻ ham chơi…

Hồi còn nhỏ… Từ ngày 20 âm lịch, lòng đã nôn nao, mong Tết, dù biết trước sau gì đêm giao thừa cũng tới. Chiều chiều, ra chiếc cầu sắt bắc ngang con rạch, chờ dáng anh chị tay quảy nách mang, từ ký túc xá trên Sài Gòn về quê.

Mấy ngày đó, dù rất thèm nhưng đành bỏ qua những buổi lội kênh, thụt cua, bắt tép. Bởi lỡ gặp rắn - nhẹ hơn thì miểng cứa chân, mấy ngày Tết xem như đi tong. Đêm 23, trước nhà nào cũng bày mâm cúng, đốt chân nhang, đưa ông Táo, lửa lung linh khắp xóm. Tụi nhỏ chúng tôi, chạy nháo nhác theo tiếng pháo nổ, giành nhau mấy viên pháo lép.

Đêm 29 Tết, cứ ngồi bên mẹ trông lửa cho nồi bánh tét. Củi cháy lách tách, tiếng người đi chợ tết rì rầm suốt đêm, không biết lạnh… Sáng 30, lại ghé nhà chú Năm, thím Bảy,.. gửi mấy đòn bánh tét nhà vừa nấu chín…

Suốt mấy ngày Tết, sáng nào cũng hăm hở thay đồ mới, chờ cha mẹ, anh chị dắt đi chúc Tết ở nhà bà con thân quen. Tối về, chui vào góc nhà, nhẩm đếm tiền lì xì thu hoạch được. Xếp mấy tờ bạc mới tinh, cứ móc ra vuốt vuốt, không dám xài. Nhưng loay quay rồi vài ngày sau cũng hết. Vậy mà vui.

Nhưng đêm 30 năm rồi, đứa em họ sống ở Hà Lan, điện thoại về chúc Tết. “Em nhớ mấy ngày Tết ở bên mình quá”, nó than. Tôi biết, nó nhớ những đêm ngồi cắn hạt dưa, tán chuyện mãi không dứt. Nhớ mấy bữa chạy quần coi múa lân. Nhớ mấy mẻ mứt phơi ngoài sân chờ Tết, nhớ nồi bánh tét đỏ lửa đêm đêm.

Nhớ cảnh chợ chiều 30 vắng tanh, còn trơ sạp, chõng, tha hồ chạy nhảy. Và nó nhớ, những buổi chiều cứ ra vào nhìn đồng hồ, chờ đúng 6 giờ là xách xe đạp, đi chở người yêu dạo chợ hoa, lựa dưa hấu…

Nhưng giờ? Cứ lo “cày”, khi nào rảnh về, có tiền là như có Tết. Dưa hấu bây giờ có quanh năm. Thèm gì, cứ ra siêu thị, từ mứt, thịt, bánh chưng, ngày nào cũng có, chẳng cần phải Tết. Pháo thì từ lâu đã chẳng còn nghe tiếng nữa để mà mong.

Còn mai, đào, với kỹ thuật của các nhà vườn hiện nay, muốn chúng nở rộ vào Tết Tây, hẳn cũng không khó lắm. Với trẻ con, Tết giờ chỉ là dịp để chúng chơi game thỏa thích, tiền bạc giờ ngày thường chúng cũng chẳng thiếu, trông chi Tết. Còn người lớn, Tết chỉ là kỳ nghỉ dài để tha hồ nhậu nhẹt, hoặc đùm túm vợ con đi du lịch…

Phải chăng, vì chán Tết, nên mới có ý định: thôi thì, Tết nào chả Tết, kiếm dịp nào cho lợi cả đôi đàng mà ăn Tết?

Cái Tết ngàn năm…

Nhưng những ngày qua, cũng rất nhiều người phản đối ý kiến bỏ Tết Nguyên đán. Thực ra cái Tết cổ truyền đã gắn bó với dân ta hàng ngàn đời nay, đã có những truyền thuyết thuần Việt liên quan đến nó như truyện bánh chưng, bánh dày, đã đi vào tâm thức, tình cảm của bao thế hệ người Việt,..

Quan trọng nhất, Tết cổ truyền gắn với văn minh lúa nước, với lịch âm. Dịp Tết Nguyên đán trùng vào lúc nông nhàn, nên thời điểm đó “ăn chơi” là thích hợp.

Và nhiều người Việt - thậm chí doanh nhân, vẫn giữ tạp quán, khi xuất hành, khởi công… đều căn cứ lịch âm. Mà lịch âm chính xác khỏi chê! Cứ ngày rằm là trăng tròn, cứ 30 là nước trên các con sông dâng cao…

Nếu chuyển sang ăn Tết Tây? Cứ nghĩ đơn giản, khó mà bắt họ phải cúng ông Táo vào ngày… 23 tháng 12 dương lịch, sát với ngày Giáng sinh! Tức cũng không ai cản được chuyện ngày 30 tháng Chạp, họ vẫn cúng rước ông bà, và những ngày đầu tháng Giêng nhiều nhà đều dựng nêu ngày Tết…

Tất nhiên, chỉ là luận bàn cho vui, chứ chính quyền cũng không thể áp đặt, phạt vạ các thói quen, buộc ngay người dân phải bỏ cái Tết nào, ăn cái Tết nào. Cái chính, là xem xét giảm bớt các ngày nghỉ, các kỳ lễ hội vô bổ, vậy là tạm ổn… Người thời nay, cứ có tiền là có Tết. Không tiền, bắt họ ăn Tết cũng khó mà vui…

Chỉ biết, cuộc sống phát triển dần, nhiều thứ mới được hân hoan chấp nhận, và nhiều thứ cũ buộc phải đào thải. Và sẽ còn nhiều thứ bị lãng quên, đào thải trong cuộc sống tiếp diễn không ngừng này.

Nhưng điều chắc chắn rằng, nhiều người sẽ phải chấp nhận mất tiền, chấp nhận sự giả dối để tìm lại “hương vị” những thứ bị đào thải và lãng quên ấy, dù biết giả dối và chân thật là 2 phạm trù đối lập.

Một nhà nghiên cứu kể rằng, khi người Thái giàu, kinh tế phát triển, họ đã bỏ tiền mua sếu, tái tạo cảnh quan, mong sếu dừng chân sống những ngày còn lại trên đất Thái. Nhưng sếu vẫn đi. Chúng đi khi cảm thấy những gì người ta tạo cho chúng quá giả tạo, và cảm giác bất an, môi trường tù túng…

Chúng ta có thể đánh mất nhiều thứ quý giá mình đã có, để rồi hối tiếc. Và cái Tết cũng vậy. Nói chua chát là không mong thôi, chứ thật tâm ai cũng ngóng Tết, bởi cả năm mới có dịp họp mặt, thăm viếng ông bà. Như ông bà cụ nhà tôi, cứ sáng mồng một Tết, đã thay đồ mới, ngồi nhấm nháp trà chờ con cháu đến mừng tuổi.

Và ông trời hình như cũng muốn cái tết rơi vào độ tháng Giêng, khi tiết trời rất đẹp, lành lạnh mà ấm áp. Còn mới Tết Tây vừa qua, miền Tây cứ mưa rả rích, trời xám xịt mà buồn thảm.

Hồ Hùng

 

 

 

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 2
22/01/17PHẢN HỒI
Tết bàn về chuyện tết của Việt Nam Written by Steven Le Hình như mỗi năm Tết đến, các phe ở VN bắt đầu tranh luận về vấn đề có nên bỏ tết ta và nhập chung với tết Tây không? Phe các nhà thơ các nhạc sĩ thì tích cực ủng hộ giữ gìn tết Nguyên Đán còn 1 bên các chuyên gia kinh tế trẻ thì hô hào bỏ Tết Nguyên Đán gộp với tết Tây, viện lý do tên Nguyên Đán làm mất thời giờ lãng phí và làm chậm phát triển đất nước. Chả có nước nào trên Thế giới ăn tết Tây cả. Ngày 31 thì dân chúng Tây phương vần đi làm bình thường, tối đến người về nhà bật TV coi, người ra quảng trường coi pháo bông và đém ngược thời điểm qua năm mới, người đi club nhảy đầm. Ngày mai ngủ dậy kẻ được nghỉ ( làm cho hãng xưởng), người thì đi cày tiếp ( làm cho các nhà thuốc Tây, hay các dịch vụ). Nó chỉ đơn giản là 1 ngày lể, và ở VN cũng nên vậy không có gì đặc biệt. Ngược lại mùa Giáng Sinh, gần giống ngày tết ơ VN, bất loại là tôn giáo nào, từ đầu thang 12, các hãng xưởng công nghiệp bắt đầu xỉu xiu ềnh ểnh. Thậm chí có hãng khuyên hoạc ép buộc công nhân nghỉ vacation ( có thể ca bài tháng 12 là tháng ăn chơi ). Trái lại các dịch vụ như nhả thuốc, khu shopping, khu ăn uống thì làm đầu tắt mặt tối đẻ phục vụ nhu cầu ăn chơi của khách, phố xá trưng đèn chả khác gì Xuân về ơ VN. Đến ngày 24 thì cũng giống như đêm 30 tết VN, phố xá im lặng 1 cách kỳ lạ. Người người tụ tập về nhà đẻ xum họp gia đình. Nhũng người con làm xa từ các tiểu bang khác cũng dẫn nhau về vơi cha mẹ gia đình đẻ ăn Giáng sinh. Nó rất gần giống với đêm giao thừa ớ VN. Thậm chí các mục sư Tinh Lành cũng đóng cửa nhà thờ đẻ ăn Giáng Sinh với gia đình. Chỉ có nhà thờ Thiên Chúa giáo của người Việt mơi có lễ đêm Noel thôi. Vậy mây bác đòi bỏ Tết Nguyên Đán đẻ ăn tết Tây có phải điên không? Trong khi người Tây không ăn tét Tây các bác lại xúi người Việt ăn tết Tây. Lạ nhỉ? Còn nói lãng phí thời gian, làm chậm tiến bộ của xã hội, thì người Mỹ xiu xiu ểnh ềnh cả mùa Giáng sinh, nó có chậm tiến đâu. Người ta xiu xiu ềnh ềnh 1 mùa Giáng sinh còn mình xiu xiu ềnh cả 365 ngày 1 năm thì lấy đâu giàu mạnh. Còn nói lãng phí tiền bạc là 1 sai lầm. Đứng trên phương kinh tế thì Tết ớ VN hay Giáng sinh ơ Tây làm tăng trương kinh tế " create wealth" cho xã hội, chứ không phải lãng phí... Đoạn kết bài này xin kể cách đây 10 năm, có 1 số người ơ Mỹ đòi đổi câu Merry Christmas thành Happy holiday, viện cớ là ngay lễ chung cho mọi người không cho riêng người Thiên chúa giáo, và nó không tồn tại được 1 mùa.
21/01/17PHẢN HỒI
Lịch âm chính xác về con nước con trăng nhưng cứ vài năm lại phải nhuần 1 tháng để kịp với vòng quay của trái đất ,không ổn định như dương lịch.Miền Nam khi Tết rơi vào tháng 2 thường rất nóng không có không khí mát dịu như miền Bắc .Đúng như tác giả nói Tết chỉ là ngày nghỉ dài chứ không khí Tết như ngày xưa đã phai nhạt đi nhiều rồi .Thiết nghĩ nhập Tết Ta vào Tết Tây không phải là không có lý.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Từ Kế Tường

    Nhà báo

    Thiết nghĩ các đài truyền hình khác, nhất là VTV và HTV cũng nên làm theo THVL, coi như một đợt dọn rác cho sạch sẽ, thông thoáng cửa nhà. Chuyện đáng làm, nên làm sao lại không làm? Còn hơn là để khán, thính giả ngấm ngầm tẩy chay, tắt tivi khi thấy hài nhảm như “danh hài” Trấn Thành đã “dạy”?

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Tác giả xin cám ơn các độc giả đã góp ý, phản hồi bài viết 'Bắt cướp cũng cần có lòng nhân'. Theo ghi nhận tới lúc này, trên báo điện tử Một Thế Giới có 9 phản hồi, cả 9 đều không đồng ý với bài viết.

  • Hoàng Linh

    Nhà báo

    “Làm bác sĩ phải chạy nhanh như vận động viên điền kinh!”. Một bác sĩ đã nói với tôi như vậy khi dư luận đang xôn xao về nạn bạo lực đang tác động vào ngành y.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Dự án Formosa có thể xem là một thảm họa điển hình về môi trường mà chúng ta phải trả giá. Việc các cấp, các ngành đã và đang tiến hành xử lý kỷ luật những người có trách nhiệm trong cả quá trình dựng nên dự án thật sự cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho mỗi cá nhân có trách nhiệm tham gia các khâu để hình thành nhà máy luyện thép nói trên.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Một clip lưu truyền hôm qua trên mạng ghi lại hình ảnh một xe taxi lao thẳng vào xe máy của một người đàn ông đang giật túi xách của 2 người phụ nữ trên đường phố Sài Gòn. Tôi thật sự thấy “sốc” với cảnh trong clip, và thót tim vì tính mạng của người đàn ông nọ.