Trái và quả, đồng nghĩa nhưng khác cách dùng

Từ "quả" và từ "trái", thoạt nghe thì có vẻ đồng nghĩa, chả có gì khác, dùng từ nào chẳng được, nhưng hóa ra lại có những "hoàn cảnh" rất riêng tư.

Phí biến thành giá, cuộc sống đảo lộn

Thu phí là có nghĩa thu tiền, rất cụ thể; còn thu giá chả lẽ là thu đi cái thuộc tính đáng bao nhiêu của sự vật, nói trắng phớ là chả có nghĩa gì.

Lý thú từ ghép chứa định ngữ 'xiêm, tây, tàu'

Nhân đọc cái tản văn “Bèo Nhật” trong Chuyện cũ Hà Nội của nhà văn Tô Hoài (tập 2, NXB Trẻ, 2004, trang 148) mới biết “...bèo tây có mấy tên. Mới đầu là sen Nhật Bản, rồi bèo Nhật Bản, bèo Nhật, sau cùng là bèo tây. Ở miền Nam gọi là lục bình... Gọi là bèo tây vì thói quen của người ta: cái gì nơi khác mang đến là của nước khác: vịt xiêm, mãng cầu xiêm, dứa tây, hành tây, bèo tây...”.

Đi tìm cội nguồn của từ 'cán bộ'

Lâu nay về mặt ngôn ngữ, "cán bộ" được xem là từ mượn từ ngôn ngữ Trung Quốc nhằm để chỉ những người làm trong tổ chức nhà nước. Nhưng giờ nghĩ lại, khi đọc trong các truyện xưa như Tam quốc, Thủy hử cũng đâu thấy các cụ nhà ta dịch 2 chữ cán bộ. Vậy chữ cán bộ có nguồn gốc thế nào?

Tản mạn về sinh ngữ trong tiếng Việt

Cũng có những từ phát sinh, rồi chết yểu, sau không ai dùng nữa. Vì nó sai, gượng ép, dùng một thời nhất định rồi thôi. Chẳng hạn từ “thu giá” đang được Chính phủ và Bộ Giao thông vận tải áp dụng nhưng chắc chắn sẽ chết. Vì nó đúng là “thu phí”.

'Magi' trong tiếng Việt: Biến thể ngôn từ và vụ đòi lại thương hiệu của Nestlé

Dần dà, maggi - một nhãn hiệu riêng biệt - đã bị "chung hóa", "Việt hóa" thành từ magi (còn viết là ma-gi, ma di...) và trở thành một thành viên bình đẳng như mọi từ Việt phổ thông khác.

Lời ru ngàn xưa cũng phải giữ gìn

Có thể nói bất luận một câu lục bát nào, một câu vè nào... khi được các bà mẹ hát lên cũng bỗng nhiên trở thành một bài ca tuyệt vời nhất. Nó ngọt ngào, sâu lắng, êm ái đưa bé thơ vào giấc ngủ ngon lành.

Sự chuyển nghĩa lý thú của từ Hán Việt theo thời gian

Trong vốn từ tiếng Việt hiện nay hàng loạt từ ngữ đã không còn được dùng theo nghĩa gốc/nghĩa cơ sở ban đầu/ “nghĩa xưa”, mà được dùng với nghĩa chuyển/nghĩa mới/nghĩa phái sinh/“nghĩa nay”, mà hai phương diện nghĩa này khác xa nhau, thậm chí có trường hợp còn trái ngược nhau.

Thẳng ruột ngựa, có thật là thẳng không?

Khi nói về tính tình của một con người bộc trực, thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy, không lắt léo, không giấu diếm giữ kín những điều suy nghĩ, những tâm tư riêng của mình, dân gian ta hay dùng thành ngữ "thẳng ruột ngựa" hoặc "thẳng như ruột ngựa" để diễn tả.

Xem thêm ...







Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.