ngày 12 tháng 12 năm 2017
Phóng sự - Ký sự
 

Xứ dừa Bến Tre đã cạn kiệt... dừa

In bài viết
Nhộn nhịp mua bán dừa và các sản phẩm từ dừa ở Mỏ Cày Nam, Bến Tre - Ảnh: Thịnh Hưng
  Hàng năm, sản lượng dừa ở Bến Tre đạt khoảng 600 triệu quả. Thế nhưng, trái dừa Bến Tre đang bộc lộ nhiều bất cập ngay trong chuỗi giá trị ngành dừa.

Với gần 70.000ha trồng dừa, chiếm gần 40% diện tích dừa cả nước, Bến Tre được mệnh danh là xứ dừa. Hàng năm, sản lượng dừa ở Bến Tre đạt khoảng 600 triệu quả, chi phối đến 70% thu nhập của nông dân. Thế nhưng, từ sau đợt hạn, mặn lịch sử năm 2016, sản lượng dừa giảm 20% - 30%. Cạnh tranh đầu vào gay gắt, nhiều doanh nghiệp phải nhập khẩu dừa về chế biến. Trái dừa Bến Tre đang bộc lộ nhiều bất cập ngay trong chuỗi giá trị ngành dừa.

Xứ dừa phải nhập dừa

Đến thời điểm hiện tại, giá dừa khô ở Bến Tre đạt khoảng 120.000 đồng/chục (12 trái), tăng gấp đôi năm ngoái, nhưng hầu như nông dân không còn dừa để bán vì cây dừa bị “treo”, cho trái chậm và năng suất thấp. Ông Nguyễn Văn Tấn ở xã Sơn Phú (huyện Giồng Trôm, Bến Tre) cho biết, gia đình ông có hơn 1ha đất trồng dừa. Trước đây, mỗi tháng gia đình ông thu hoạch khoảng 1.000 trái nhưng tháng vừa rồi thu hoạch chỉ được hơn 200 trái. Nguyên nhân năng suất thấp, theo ông Tấn, là do ảnh hưởng khốc liệt của đợt hạn, mặn hồi năm ngoái.

Không chỉ có cây dừa, nhiều loại cây trồng khác cũng héo úa, hoặc trơ cành. Hầu hết người trồng dừa ở Bến Tre đều lâm vào tình cảnh này. Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bến Tre, dừa năm nay ngoài việc giảm mạnh về sản lượng thì chất lượng cũng bị ảnh hưởng. Trái dừa nhỏ, cơm không dầy… do hạn, mặn. Vì vậy, ảnh hưởng rất lớn đến nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu. Bên cạnh đó, dù thiếu hụt nguyên liệu nhưng nhà chế biến trong tỉnh lại phải cạnh tranh gay gắt với thương lái nước ngoài đang lùng sục tìm mua dừa ở Bến Tre, đẩy giá dừa lên cao.

Thông tin từ Hiệp hội dừa Bến Tre cho biết, toàn tỉnh có gần 2.000 cơ sở chế biến dừa, cùng 10 doanh nghiệp làm cơm dừa nạo sấy. Trung bình mỗi năm xuất khẩu hơn 150 triệu USD các sản phẩm từ dừa. Hiện tại, nếu các nhà máy, các cơ sở hoạt động hết công suất thì cần tới 900 triệu quả dừa/năm. Ông Nguyễn Trung Chương, Phó Chủ tịch Hiệp hội dừa Bến Tre cho biết: “Do hạn mặn, sản lượng dừa giảm nên một số doanh nghiệp trong tỉnh nhập dừa từ Indonesia về chế biến. Trong đó, có một doanh nghiệp đã nhập khoảng 50.000 quả dừa từ Indonesia”. Một số doanh nghiệp không nhập khẩu dừa thì chấp nhận tạm thời ngưng hoạt động.

Bà Nguyễn Thị Bé, chủ doanh nghiệp tư nhân Tân Phước Hưng (chuyên chế biến cơm dừa nạo sấy xuất khẩu ở TP Bến Tre, tỉnh Bến Tre) cho biết: “Gần 1 tháng nay doanh nghiệp tạm thời ngưng hoạt động vì không có đơn hàng và nguyên liệu khan hiếm, giá tăng cao. Hiện tại, doanh nghiệp có thể mua đủ dừa để chế biến nhưng giá cao, làm không có lời nên đành phải tạm thời ngưng hoạt động”. Theo bà Bé, một số doanh nghiệp lớn có lượng công nhân đông, chí phí lớn nên bắt buộc phải hoạt động; khi thiếu nguyên liệu thì mua ở nước ngoài là chuyện bình thường. Tuy nguyên liệu dừa ở Indonesia, Philippines giá rẻ nhưng chất lượng kém hơn nguyên liệu dừa ở địa phương. Vì vậy việc nhập dừa về sản xuất chưa chắc đã đạt hiệu quả. Hiện tại, một số doanh nghiệp cũng đang tiêu thụ dừa của nông dân ở các tỉnh lân cận như Trà Vinh, Tiền Giang để có nguyên liệu hoạt động.

 

Cấp bách giải bài toán liên kết

Bến Tre hiện có hơn 163.000 hộ dân trồng dừa, diện tích bình quân là 0,4ha/hộ nhưng cây dừa của Bến Tre vẫn chưa phát huy được lợi thế, diện tích trồng manh mún, chất lượng, năng suất chưa cao; sản phẩm chế biến từ trái dừa chưa đủ sức cạnh tranh, đầu ra chưa ổn định. Theo ông Nguyễn Hữu Lập, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre, yêu cầu tất yếu đặt ra với ngành dừa Bến Tre là kịp thời củng cố, hoàn thiện mối liên kết để đảm bảo sự phát triển bền vững. Để tăng thu nhập cho người trồng dừa, thời gian qua, các ngành hữu quan đã có những chính sách, biện pháp hỗ trợ như: Lập các dự án giúp nông dân cải tạo hơn 300ha dừa kém hiệu quả; bình chọn hơn 8.200 cây dừa mẹ; xây dựng hơn 8.200ha vườn dừa có trồng xen cây ca cao; phát mô hình nuôi tôm càng xanh trong vườn dừa được 500ha. Tuy nhiên, các mô hình chỉ dừng lại ở mức “thí điểm” chưa được nhân rộng; thậm chí mô hình trồng ca cao xen vườn dừa bị thu hẹp lại còn khoảng 1.000ha. Qua tìm hiểu của chúng tôi, mô hình trồng dừa dù đạt năng suất, chất lượng, nhưng nhà vườn thu nhập mỗi năm cũng ở mức 60 - 70 triệu đồng/ha. Còn nếu có kết hợp trồng xen, nuôi xen thì thu nhập tăng lên gấp 2 - 3 lần. 

Thực tế cho thấy, phần lớn diện tích dừa của Bến Tre được trồng từ trước năm 1975, đến nay trên 40 tuổi. Trong khi cây dừa khoảng 60 tuổi thì bị lão hóa nên năng suất, sản lượng không cao. Ngoài ra, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, tình trạng ngập úng cùng một số loại sâu bệnh tấn công đã làm năng suất giảm dừa rõ rệt. Một số nhà vườn chưa đầu tư, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến trong trồng và chăm sóc vườn dừa. Theo ông Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Công ty CP XNK Bến Tre (Betrimex), trong bối cảnh hội nhập, ngành dừa Bến Tre cần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo sự ổn định và nâng cao thu nhập cho người trồng dừa; đặc biệt là nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị cây dừa từ khâu trồng, thu hoạch, chế biến, tiêu thụ…

Làm được điều này cần phải nhanh chóng giải quyết bài toán liên kết. Theo đó, doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cần chủ động xây dựng vùng nguyên liệu, bao tiêu dừa trái trực tiếp với nông dân. Liên kết sẽ giúp nông dân hạn chế tình trạng bị thương lái ép giá, giảm thiểu rủi ro khi gặp lúc giá thấp, đồng thời đảm bảo lợi ích cộng đồng; phía doanh nghiệp được lợi vì có nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng để chủ động trong hợp đồng xuất khẩu. Về mặt xã hội, mô hình liên kết theo chuỗi giá trị cho cây dừa sẽ thay đổi thói quen “ăn xổi ở thì” để hợp tác hướng tới mục tiêu lâu dài, bền vững; qua đó nâng cao vị thế cho nông dân trồng dừa.

Hàm Luông - Vinh Quang (SGGP) 

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Bình Luận

    Bình luận

    Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Lê Hồng Sơn trả lời đại biểu tại phiên chất vấn kỳ họp thứ 6, HĐND sáng 6.12 về biên soạn sách giáo khoa rằng, sau khi biên soạn xong, bộ sách sẽ được trình lên Bộ GD-ĐT để bộ phê duyệt trước rồi mới thực hiện, tất nhiên phải hoàn tất trước khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Trong tổng số 88 trạm thu phí BOT trên cả nước thì trong đó đã có đến 13 trạm "có vấn đề" kiểu như Cai Lậy, Tào Xuyên... và Bộ GTVT cùng các bộ, ngành liên quan đã cho điều chỉnh phí thì cũng rất cần truy tiếp xem có bao nhiêu nhóm lợi ích can thiệp vào nó để đến nông nỗi này?

  • Nguyễn Công Khế

    Nhà báo

    Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã quyết định một việc rất đúng vào buổi chiều hôm qua, là tạm dừng thu phí ở trạm BOT Cai Lậy 30 ngày để làm rõ tính pháp lý cũng như những khuất tất bên trong trạm BOT này.

  • Hồ Hùng

    Nhà báo

    Lãnh đạo Bộ GTVT - Thứ trưởng Nguyễn Nhật, đã tái khẳng định sẽ tiếp tục thu phí ở Trạm BOT Cai Lậy và kêu gọi người dân ủng hộ…

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Lòng dân thì đã rõ: trả bằng tiền lẻ, trả bằng tiền mệnh giá lớn, chậm rãi đọc quy định thu phí... tất cả các phương cách nhằm chống đối cái trạm mà họ cho là mãi lộ! Nếu cái trạm thu phí cứ mặc kệ lý và tình, mặc kệ lòng dân mà đứng mãi đó, dân chúng tất sẽ nghĩ thêm các phương thức khác nữa chống lại. Ai biết được những phương thức đó sẽ dẫn tới việc gì, hậu quả gì?