ngày 28 tháng 07 năm 2017
Phóng sự - Ký sự
 

Nỗi u uất ở mỏ 'vàng đen' xứ thép Thái Nguyên những ngày giáp tết

In bài viết
Những giếng, lò than ở Phấn Mễ đã chôn vùi biết bao sinh mạng phu mỏ
  Mỏ than Phấn Mễ (tỉnh Thái Nguyên) chính là nơi chứa chất những nỗi u uất ấy với biết bao cái chết của phu mỏ trong những vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng. Nó càng thêm day dứt khi Tết đang về…

Mỏ than Phấn Mễ thuộc tỉnh Thái Nguyên có trữ lượng than mỡ 1.400.000 tấn được người Pháp thăm dò, đánh giá và khai thác từ thế kỷ trước. Hiện nay, mỏ than Phấn Mễ trở thành nguồn cung cấp than phục vụ việc luyện gang thép cho Nhà máy Gang thép Thái Nguyên. Hiện nay, mỏ đang áp dụng cả công nghệ khai thác lộ thiên và hầm lò.

Phu mỏ đánh cược tính mạng dưới những hầm lò hun hút

Trước đây, khi thực dân Pháp đô hộ, vơ vét tài nguyên, đã có 1.400 phu mỏ phải bỏ mạng ở mỏ Phấn Mễ. Ngày nay, số người chết vì khai thác than ở đây vẫn liên tiếp xảy ra. Con số cụ thể thì chưa có bất cứ thống kê nào, chỉ biết rằng thỉnh thoảng lại có công nhân bỏ mạng.

Con đường vào xóm Mận, xã Phục Linh, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên

Bao đời nay, người dân địa phương quanh mỏ Phấn Mễ vẫn sống nhờ vào việc đào thứ vàng đen nhưng cuộc sống vẫn chẳng khá lên là bao, nghèo vẫn hoàn nghèo bởi công sức mà họ bỏ ra chỉ để nhận vài triệu đồng mỗi tháng cho công việc quá đỗi nhọc nhằn. Cuộc sống nghèo khó đã đành, thỉnh thoảng tang tóc lại xảy đến khiến những xóm làng nghèo khó, những gia đình bần hàn ấy càng thêm khó khăn.

Ông Lê Đình Thiện, Trưởng công an xã Phục Linh (huyện Đại Từ, Thái Nguyên) - xã nằm trong địa giới mỏ than Phấn Mễ cho hay: Cuộc sống người dân Phục Linh chủ yếu dựa vào khai thác khoáng sản. Bao đời nay, họ đi đào vàng, đào quặng, đào than tứ xứ nên thỉnh thoảng lại có những đám tang với những vòng hoa trắng. Ông Thiện nói rằng số người chết là phu mỏ nhiều hay ít xã không thể nào thống kê nổi, bởi gia đình họ không trình báo. Nhiều khi có chết người thì cũng chỉ biết là các chủ sử dụng lao động đã thỏa thuận bồi thường cho êm chuyện chứ ngay cả công an xã cũng không được tham gia.

Giữa năm 2012, vụ sạt lở bãi thải mỏ than Phấn Mễ ngay địa bàn xã Phục Linh đã vùi lấp cả chục căn nhà của các hộ dân, 5 lao động cũng bị chôn vùi. Cũng gần tết năm ngoái, một vụ nổ khí mêtan lại cướp thêm 3 người, trong đó có 2 người ở xã Phục Linh. Một người may mắn sống sót thì bị mất 50% sức khoẻ, sống lay lắt qua ngày.

Bảng ghi chỉ số đi khí dưới lò tại một giếng than ở mỏ than Phấn Mễ

Chúng tôi tìm đến gia đình nạn nhân Vũ Văn Giang - một trong số 3 nạn nhân trong vụ nổ khí mêtan ấy ở xóm Mận, xã Phục Linh. Trong căn nhà cấp bốn lụp xụp, ông Vũ Văn Thế, bố của anh Giang như ngồi chết lặng, mắt đỏ ngầu khi chúng tôi gợi lại câu chuyện đau buồn xảy đến với gia đình ông cách nay 1 năm. 

Bà La Thị Tím, vợ ông Thế còn nhớ rõ hôm ấy là ngày 30.1.2016, nhằm ngày 21 tháng chạp. Hung tin đến với gia đình bà lúc nửa đêm, người ta báo anh Giang gặp nạn. Choàng tỉnh, cả gia đình khăn gói trong đêm xuống Viện bỏng Quốc gia để chăm anh Giang. 

Bà Tím nói trong nước mắt: “Trước lúc chết thằng Giang cứ thều thào thương vợ, thương con. Hai đứa con của nó, một trai, một gái, đứa lên 10 đứa nữa mới chỉ 7 tuổi thôi”. Sau 8 ngày nằm viện, anh Giang không qua khỏi, anh qua đời ở tuổi 35. Cả gia đình chả còn Tết. Đúng ngày mồng 1 Tết, gia đình, làng xóm đưa anh ra đồng.

Hai nạn nhân khác tử vong trong vụ tai nạn lao động này là Hứa Văn Lực chết ngày 4.2.2016 (43 tuổi) và Tạ Quốc Khánh chết ngày 6.2.2016 (32 tuổi). Các nạn nhân tử vong trong tình trạng bỏng nặng, nhiễm trùng, nhiễm độc nặng…

Anh Khánh qua đời, bỏ lại hai đứa con thơ dại, đứa con trai thứ hai của anh mới chỉ 6-7 tháng tuổi cho người vợ trẻ.

Chị Hiệp chết lặng, ôm đứa con hơn 1 tuổi nhìn về phía mỏ than Phấn Mễ 

Ôm hai đứa con nhỏ, mắt hướng về phía mỏ than Phấn Mễ - nơi anh Khánh đã gặp nạn, chị Nguyễn Thị Hiệp nghẹn ngào: "Cuộc sống gia đình trông cậy cả vào anh ấy, nhưng giờ em vừa làm cha, làm mẹ, chăm lo cho 2 cháu. Cuộc sống nghiệt ngã quá. Biết làm nghề than sống chết do trời nhưng không có con đường nào khác. Anh ấy quyết định đi làm than, chấp nhận vất vả, hiểm nguy mong mỗi tháng có vài triệu lo trang trải cuộc sống. Phó mặc mạng sống cho số phận, chấp nhận chui xuống hầm than để kiếm tiền nuôi 2 đứa con. Làm được chừng nào ăn chừng đó, bạc hết mặt ra nhưng tháng mang về cho vợ con chỉ đôi ba triệu. Cũng có tháng chỉ được vài đồng”.

Nhìn đứa con mới hơn 1 tuổi, chị Hiệp nói trong nước mắt: "Cháu thứ hai mới sinh được nửa năm thì anh ấy ra đi. Chúng thiệt thòi vì sẽ chẳng có bố chăm sóc, nuôi dạy nữa".

Theo kết quả khám nghiệm hiện trường của phòng KTHS Công an tỉnh Thái Nguyên cho hay, nguyên nhân vụ tai nạn là do trong quá trình khai thác, lò số 4A gặp túi khí mêtan (CH4), công nhân đào xúc bục túi khí gây cháy nổ. 

Mỏ than Phấn Mễ chối bỏ trách nhiệm

Theo tìm hiểu của Một Thế Giới, tất cả những lao động gặp nạn đều là người của Công ty TNHH An Phát Thái (trụ sở tại xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên). An Phát Thái là đơn vị đã ký hợp đồng khai thác với Mỏ than Phấn Mễ - đơn vị được cấp phép khai thác.

Theo bản hợp đồng này, Công ty An Phát Thái được toàn quyền tuyển dụng lao động vào khai thác tại các hầm lò. Bản hợp đồng quy định rõ, Công ty An Phát Thái phải đăng ký lực lượng lao động với Sở LĐTBXH tỉnh Thái Nguyên và phải được huấn luyện an toàn lao động cho người lao động trước khi làm việc theo quy định của Luật lao động. 

Tuy nhiên, sau khi xảy ra các vụ tai nạn lao động, cơ quan thanh kiểm tra phát hiện, tất cả các nạn nhân đều không được huấn luyện an toàn lao động – vệ sinh lao động đúng nhóm quy định.

Lãnh đạo mỏ than Phấn Mễ chối bỏ trách nhiệm

Liên quan đến các vụ tai nạn lao động, khi trả lời báo chí, ông Nguyễn Duy Khải, Phó giám đốc và ông Hoàng Hải Dương, Trưởng phòng An toàn môi trường Mỏ than Phấn Mễ đều “chối bỏ” trách nhiệm của các đơn vị này. Ông Khải cho rằng, theo Luật Khoáng sản, Mỏ than Phấn Mễ được quyền hợp đồng với các doanh nghiệp khai thác, miễn là doanh nghiệp đó đảm bảo được các tiêu chí, các vấn đề pháp lý. “Vấn đề môi trường, vấn đề an toàn lao động là việc của người ta”, ông Khải nói.

Còn ông Hoàng Hải Dương khẳng định: "Hiện Mỏ than Phấn Mễ có khoảng 600 cán bộ công nhân viên, việc Công ty An Phát Thái đưa vào bao nhiêu lao động họ không cần phải báo cáo với chúng tôi".

Sau khi xảy ra vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng làm 3 người chết ngày 30.1.2016, Công ty TNHH An Phát Thái đã thoả thuận “ngầm” và bồi thường cho gia đình nạn nhân Hứa Văn Lực 220 triệu đồng, gia đình Tạ Quốc Khánh 226 triệu đồng, gia đình Vũ Văn Giang 228 triệu đồng…

Nam Phong

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Nay, ngoài việc quyết định tiếp tục gia hạn thời gian trả nợ cho dân thì phải chăng Nhà nước cũng nên có những hình thức khen thưởng khác kèm theo?

  • Nguyễn Văn Mỹ

    Tác giả - Doanh nhân

    Những người yêu biển chưa nguôi nỗi đau mang tên Formosa nay lại được bồi thêm nhát chém mang tên Vĩnh Tân ở Tuy Phong, Bình Thuận. Dư luận chưa kịp mừng vì Thủ tướng của chính phủ kiến tạo đã dũng cảm ra lệnh dừng dự án điện hạt nhân ở Ninh Thuận, lại đang sốt vó vì nhiệt điện than Vĩnh Tân được Bộ Tài nguyên và Môi trường cho phép đổ 1,5 triệu mét khối bùn thải xuống biển Tuy Phong, gần khu bảo tồn sinh vật biển Hòn Cau.

  • Quốc Nam

    Nhà báo

    Tôi đọc đi đọc lại nhiều lần bản tư vấn dự án nhận chìm triệu khối bùn thải ở biển Bình Thuận do ông giám đốc Hà Quốc Quân ký (ông Quân vừa bị Bộ Công Thương đình chỉ công tác 15 ngày) và nhận thấy đây là dự án mạo danh chưa từng có về mặt khoa học ở Việt Nam.

  • Nguyễn Văn Mỹ

    Tác giả - Doanh nhân

    Báo chí đưa tin Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội đang khẩn trương hoàn tất đề án “Đưa lao động (LĐ) có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài”. Mục tiêu là “Đưa 54.000 LĐ tốt nghiệp ĐH, CĐ, trung cấp chưa tìm được việc làm đi xuất khẩu lao động (XKLĐ)”. Đọc xong là thấy khó hiểu vì mâu thuẫn giữa tên gọi và mục tiêu của đề án. Nhiều người nghĩ rằng đây là đề án hỗ trợ cho những người có trình độ cao bị thất nghiệp!

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Theo Thủ tướng, chính những cán bộ đó đang làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh ở địa phương, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân và sự phát triển chung...