ngày 24 tháng 02 năm 2017
Phát ngôn ấn tượng
 

Cấm xe máy thì dân lấy gì mà đi

In bài viết
Xe máy là phương tiện giao thông chủ yếu của người dân hiện nay - Ảnh: Internet
  Mới đây, Sở Giao thông vận tải Hà Nội đã trình và lấy ý kiến đóng góp đề án “Tăng cường quản lý phương tiện giao thông cá nhân nhằm giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố”. Theo đó từ năm 2020-2025, Hà Nội sẽ dần hạn chế xe máy. Đề án đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều của dư luận. TS Huỳnh Thế Du (Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright) đã nêu ý kiến của ông về vấn đề này.

Coi chừng lợi bất cập hại

- Ông đánh giá như thế nào về đề xuất hạn chế và tiến tới cấm hoàn toàn xe máy tại Hà Nội theo lộ trình từ năm 2020 - 2025 vừa được đưa ra lấy ý kiến?

-TS Huỳnh Thế Du: Về đề xuất hạn chế tiến tới cấm xe máy, tôi cho rằng coi chừng lợi bất cập hại. Vì nó có thể kích thích nhu cầu mua và sử dụng ôtô tăng cao hơn nữa mà nguyên nhân dẫn đến tình trạng cả Hà Nội và TP.HCM tắc nghẽn ngày một nghiêm trọng hơn là do lượng ô tô tăng quá nhanh. 

Tiến sĩ Huỳnh Thế Du

Theo báo cáo của TP.Hà Nội hồi tháng 12.2015, mỗi tháng thành phố này có 6.000-8.000 ô tô và 18.000-22.000 xe máy đăng ký mới. Cứ tính một ô tô bằng 4 chiếc xe máy, vậy thì 8.000 ô tô là tương đương 32.000 xe máy. So sánh như thế để thấy nhu cầu sử dụng mặt đường của ô tô đang tăng cao hơn xe máy rất nhiều.

Do vậy, điều đáng lo ngại nhất của giao thông Hà Nội hiện tại chính là người ta chuyển từ xe máy sang đi ô tô. Ý tưởng cấm xe máy được đưa ra rất có thể sẽ làm tốc độ mua xe ô tô tăng cao hơn nữa do viễn cảnh nếu không có ô tô thì lấy gì mà đi.

Cấm xe máy nếu không có ô tô, trong khi phương tiện công cộng chưa thể đáp ứng người dân sẽ gặp khó.

Tôi không biết những người đưa ra ý tưởng đã tính đến vấn đề chuyển sang sản phẩm thay thế mà nó còn gây ra tác động khủng khiếp hơn chưa? Giải pháp là phải chặn nguyên nhân gây ra rắc rối chứ sao lại làm cho nó trầm trọng hơn!

Và như vậy, Hà Nội sớm có nguy cơ trở thành bãi đậu xe khổng lồ. Mà đáng lẽ ra không có ý tưởng cấm xe máy thì tiến trình này sẽ diễn ra chậm hơn.

Giao thông Hà Nội hay TP.HCM là bài toán phương tiện cá nhân. Quan trọng giờ là phải giảm nhịp độ này.

Giấc mơ quá xa vời

- Vậy theo ông, giải pháp nào phù hợp để giải quyết bài toán giao thông của Hà Nội hiện nay?

- Giao thông Hà Nội hay TP.HCM là bài toán phương tiện cá nhân. Quan trọng giờ là phải giảm nhịp độ này.

Theo tôi, cần thực hiện cả thu phí ô tô và xe máy theo diện tích chiếm đường, nhưng nên khởi đầu từ ô tô vì khả thi hơn. 

Hà Nội đang có hơn 5 triệu xe máy và hơn 600.000 xe ô tô. Nếu đụng tới 5 triệu xe máy là đụng tới 5 triệu người dân, và sức ép sẽ lớn hơn rất nhiều so với 600.000 ô tô. Rõ ràng, một chính sách đụng chạm đến lợi ích, quyền lợi của đa số người dân sẽ rất nhạy cảm.

Song song với lộ trình thu phí, Hà Nội cần phải xây thêm nhiều hạ tầng giao thông, đường sá và phát triển hệ thống vận tải công cộng một cách có hiệu quả.

Vô số các yếu tố để tạo nên một “cuộc cách mạng” về giao thông tại Hà Nội, trong đó quan trọng nhất vẫn là cấu trúc đô thị. Cấm xe máy rồi họ đi lại bằng gì? Các cơ quan soạn thảo đề án cấm xe máy có đưa ra các giải pháp giao thông thay thế nhưng rất sơ sài. 

Các bạn cứ nhìn tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông thì thấy. Tuyến đầu tiên này được khởi công từ năm 2011, đến giờ vẫn đã xong đâu, khả năng ít nhất sang năm 2018 mới có thể giải quyết nhu cầu đi lại cho người dân. Chưa kể kế hoạch có rất lâu rồi. 

Nếu như cứ tiếp tục thực hiện các dự án giao thông công cộng với tốc độ như bây giờ thì người dân sẽ không biết đi bằng gì khi cấm xe máy. 

Nhiều người bày tỏ “giấc mơ” về những con đường Hà Nội rộng rãi và toàn xe ô tô như Hồng Kông, Singapore… nếu như thực hiện thành công đề án cấm xe máy. Nhưng tôi cho rằng điều này là quá xa vời, phi thực tế trong thời gian ngắn hạn.

Nhìn Đài Bắc thì thấy, GDP họ hiện tại vào khoảng 40.000-50.000 USD nhưng đô thị chưa đến 3 triệu người này vẫn còn gần 1 triệu xe máy đang đảm đương khoảng ¼ nhu cầu đi lại của người dân. Hà Nội và TP.HCM cũng có nhiều điểm giống thành phố này. 

Có lẽ phải mấy chục năm nữa Hà Nội thì hay TP.HCM may ra mới được như thế chứ khả năng sạch bóng xe máy là không cao.

-Như ông nói thì đường sắt trên cao có vẻ không phải là một giải pháp hữu hiệu đối với thực trạng giao thông công cộng ở Hà Nội bây giờ?

- Nếu Hà Nội thực sự muốn thay đổi bộ mặt giao thông thì tôi cho rằng cần thiết phải tập trung nguồn lực tối đa vào việc phát triển hệ thống giao thông công cộng, trong đó cốt lõi là các loại hình vận tải công suất lớn cùng với đó là tiến trình tái phát triển đô thị. 

Nhiều người chỉ trích việc khu trung tâm cao tầng và cho rằng thấp tầng sẽ giải được bài toán giao thông. Nhưng tôi lại cho rằng khu trung tâm cao tầng kết hợp với hệ thống giao thông công cộng phù hợp sẽ giải được bài toàn giao thông của Hà Nội.

Nhìn Tokyo, Singapore, Seoul, Hồng Kông thì sẽ thấy. Nó đơn giản như vây: mật độ cao kết hợp giao thông công cộng. Câu chuyện Hà Nội hay TP.HCM cũng nên giải quyết theo bài toán đó.

Nhiều người sẽ nói đừng so sánh với họ vì họ giàu hơn chúng ta. Không hẳn như vậy, chúng ta cũng có thể làm được nếu đầu tư hiệu quả, kiểm soát được tham nhũng, chi phí dàn trải… 

Song song với việc xây dựng hệ thống tàu điện ngầm như nói trên, đối với những tuyến đường hay ùn tắc, chúng ta áp dụng dành một nửa đường cho các tuyến buýt nhanh (BRT), còn lại phương tiện cá nhân chỉ một nửa còn lại thôi. 

Nếu thực hiện được sẽ thấy xe buýt nhanh đi tiết kiệm thời gian hơn rất nhiều, người dân sẽ tự nguyện bỏ nửa đường chen chúc còn lại để đi xe buýt.

Cần người dân thay đổi hành vi và thói quen sinh hoạt

- Vậy theo ông, việc cấm xe máy nên để dành cho tương lai rất xa?

Xe máy là một phần quan trọng trong giao thông và đời sống kinh tế ở Hà Nội và TP.HCM. Trước mắt, không thể hô cấm là cấm được mà cần phải có cách thức làm cho người dân thay đổi hành vi và thói quen sinh hoạt.

Nếu giả sử nhà bạn ở trên trục giao thông công cộng, buổi sáng bạn đi lên xe buýt hoặc tàu điện ngầm đi làm, trưa bạn đi xe buýt hoặc tàu điện ngầm qua siêu thị mua đồ rồi trở về chỗ làm, bạn đi xem phim, mua sắm. Mọi thứ đều diễn ra rất tiện lợi, dễ dàng. 

Bạn có thể đi bộ rất gần đến các trạm vận tải công cộng. Vậy bạn còn muốn đi xe máy vừa nắng nóng, vừa khói bụi, ô nhiễm nữa không? Chắc sẽ là không. 

Vậy vấn đề ở đây là gì? Điều này nó phụ thuộc vào cấu hình đô thị. Seoul, Hồng Kông, Singapore cũng vậy, trên các trục tuyến giao thông mật độ hạ tầng rất cao. Ngôn ngữ chuyên môn gọi là phát triển đô thị nén kết hợp với định hướng giao thông công cộng.

Người ra, đường để đi thôi, cứ phương tiện nào tiện lợi nhất thì họ chọn. Bây giờ cấu trúc đô thị của chúng ta tiện nhất là xe máy nên người ta đi xe máy thôi. Hãy để nó tự nhiên, khi phát triển đến một trình độ nhất định thì họ sẽ từ bỏ xe máy. Hãy bỏ tư duy “không quản được thì cấm”. 

Tôi mãi mới có tiền mua được một cái xe máy để đi lại sao ông lại cấm tôi đi, trong khi ô tô chiếm gấp 4 lần xe tôi thì vẫn được phép lưu thông? Như vậy thì có công bằng?

Theo Bạch Dương/VnEconomy

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Nguyễn Thông

    Nhà báo

    Vẫn biết, nghi ngờ lòng tốt của con người là một cái tội. Phật dạy chúng sinh phải tin vào thiện tâm. Chỉ có điều...

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Với tư cách một thường dân, tôi nghĩ rằng từ khá lâu các giá trị “chân, thiện, mỹ” không còn được tôn trọng, không còn được bảo vệ trong môi trường giáo dục. Đúng ra lâu lâu cũng có vài hô hào, vài khẩu hiệu nhắc nhở, nhưng tôi cảm nhận chúng chỉ là những câu sáo rỗng vô hồn được nói ra từ quán tính!

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    ​Có lẽ còn sớm và hơi "lo xa" khi nói về chuyện xe buýt nhanh (BRT) của Hà Nội. Chúng ta cũng mới chính thức thu tiền vé khách đi xe chưa được bao lâu sau cả tháng thử nghiệm không bán vé nhằm động viên, khuyến khích người dân sử dụng BRT lâu dài. Song, trước thực tế mà báo chí hôm 20.2 vừa đưa có liên quan đến chuyện xe buýt nhanh tương tự ở Bangkok, tôi thấy không yên tâm, thậm chí là hơi lo lắng cho số phận của BRT đang hiện diện tại Hà Nội.

  • Bình Luận

    Bình luận

    “Từ chức là chuyện văn hóa hơn là chuyện pháp lý, chế tài ở đây chính là lương tri. Nếu có một văn hóa chính trị dựa trên lương tri thì việc từ chức khi không hoàn thành nhiệm vụ là điều gần như bắt buộc” - đó là khẳng định của tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng.

  • Nguyễn Thông

    Nhà báo

    Một cuốn sổ mỏng manh, lúc thì bìa xanh, thời thì bìa hồng, nhưng tầm quan trọng của nó thì vô biên. Quan trọng đến mức, mất sổ hộ khẩu, dù sống sờ sờ ra đó nhưng cũng không có quyền làm người một cách chính đáng.