ngày 25 tháng 09 năm 2017
Thế giới
 

Tân Tổng thống Angola sẽ chặn được quan chức rửa tiền?

In bài viết
Ứng cử viên cho chiếc ghế tổng thống Angola, ông Joao Lourenco - Ảnh: Getty Images
  Sau ngày bầu cử 23.8, Angola sẽ có tổng thống mới đầu tiên sau 38 năm. Nhưng liệu cựu tướng Joao Lourenco, ứng cử viên sáng giá cho chiếc ghế tổng thống Angola có chặn được nạn rửa tiền và tham nhũng?

Ông Lourenco được Tổng thống José Eduardo dos Santos đề cử làm người kế nhiệm và được cho là sẽ trúng cử tổng thống. Ông Dos Santos lãnh đạo Angola suốt từ năm 1979 đến nay.

Tiền bất chính đổ qua "thuộc địa" Bồ Đào Nha

Nhưng sức ép sẽ lập tức đè nặng lên vị Bộ trưởng Quốc phòng từng hứa sẽ tăng cường minh bạch, xử lý những quan chức cấp cao bị cáo buộc nhận hối lộ và “rửa tiền” ở Angola, quốc gia sản xuất dầu thô lớn hàng thứ hai châu Phi. Angola từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha và đến năm 1975 thì độc lập.

Những vụ bê bối đều liên quan Sonangol, tập đoàn dầu khí nhà nước từng vực dậy nền kinh tế đất nước nam châu Phi sau khi kết thúc cuộc nội chiến 1975-2002. Nhờ Sonangol, nhiều nhân vật quyền thế Angola đã có thể chuyển hàng triệu USD thành những tòa nhà sang trọng ở Bồ Đào Nha, trong lúc nhiều người dân Angola thuộc nhóm công dân nghèo nhất thế giới.

Báo New York Times viết Bồ Đào Nha từng đô hộ Angola thì nay bị Angola “đô hộ” lại, khi giới nhà giàu Angola đến thủ đô Lisbon mua sắm hàng hiệu, nhà sang, làm chủ vô số ngân hàng, công ty của Bồ Đào Nha.

Hồi tháng 7, ngành công tố Bồ Đào Nha cáo buộc 7 công dân Angola “rút ruột” 10 triệu euro (11,7 triệu USD) bằng cách lập hợp đồng giả giữa Sonair (nhánh hàng không của Sonangol) với hãng hàng không TAP của Bồ Đào Nha.

Khoản tiền này được dùng để mua những ngôi nhà sang trọng ở Bồ Đào Nha. Những người hưởng lợi là một cựu Tổng giám đốc Sonangol và cựu Phó chủ tịch Sonangol - con trai cùng cha khác mẹ của Phó tổng thống Manuel Vicente. Cả hai công ty trên cùng 2 người này chưa hề bị buộc tội nào.

Nhà báo Rafael Marques (Angola), người cung cấp chứng cứ cho các công tố viên Bồ Đào Nha, nói: “Các vụ án này đều bị treo”.

Phó tổng thống “chạy án” với thẩm phán  

Tòa án Bồ Đào Nha cũng đã có những quyết định, trao quyền cho ngành công tố điều tra hàng chục quan chức trong đảng cầm quyền Phong trào nhân dân giải phóng Angola (MPLA).

Phó tổng thống Vicente được cho là đã mua một tòa nhà 9 tầng trong khu dân cư cao cấp Estoril Sol ở vùng ngoại ô thủ đô Lisbon (Bồ Đào Nha) với giá 3,83 triệu euro hồi năm 2007. Khu dân cư này có nhiều nhân vật quyền thế Angola sống, gồm một cựu Bộ trưởng Tài chính và vợ của tướng Manuel Vieira Dias, chỉ huy an ninh - tình báo của Tổng thống Santos.

Những lần chuyển khoản của ông Vicente đã khiến chính quyền để ý. Lúc đó, ông là Chủ tịch Sonangol.

Năm 2011, khi ông Vicente chuẩn bị tranh cử Phó tổng thống Angola, một cuộc điều tra nghi án ông "rửa tiền" cũng được tăng tốc.

Ngày 29.11.2011, đại diện của ông Vicente ở Bồ Đào Nha gửi email đề nghị ông giải thích nguồn tiền mua nhà, đem theo tài liệu báo lương thưởng và có chữ ký của những quan chức Sonangol. Người đại diện nói rằng “không thể nói chuyện qua điện thoại vì có thể bị nghe lén”.

Cáo trạng của tòa án Bồ Đào Nha nói thư điện tử này là chứng cứ chống lại ông Vicente.

Tháng 2.2017, ngành công tố Bồ Đào Nha còn khẳng định ông Vicente đút lót số tiền 810.000 USD cho một thẩm phán Bồ Đào Nha phụ trách điều tra nghi án ông "rửa tiền". Vị thẩm phán còn được giúp có việc làm mới tại một ngân hàng Bồ Đào Nha mà Sonangol là cổ đông chính.

Vài tháng sau, hai vụ điều tra tòa nhà và khả năng tài chính của ông Vicente được hủy.

Phó tổng thống Vicente

Vụ án nào cũng phải xem xét từ từ, từng vụ một

Phó tổng thống Vicente sẽ phải hầu tòa ở Bồ Đào Nha về tội “chạy án” với thẩm phán Bồ Đào Nha. Vụ xử này chưa xác định ngày và có thể sẽ tiến hành xử vắng mặt.

Ngành công tố Bồ Đào Nha chưa yêu cầu Angola dẫn độ ông Vicente chịu xét xử. Luật sư của ông từ chối bình luận với WSJ.

Nhưng những cáo buộc làm hỏng tham vọng chính trị của Phó tổng thống Vicente, người từng được chọn sẽ kế nhiệm Tổng thống Santos.

Chính phủ Angola đã lên án những cáo buộc chống lại Phó tổng thống Vicente là để phá rối quan hệ song phương Angola - Bồ Đào Nha.

Khi tranh cử tổng thống, ông Luorenco (63 tuổi) đã nêu rõ cương lĩnh là “chống tham nhũng”, “tạo ra việc làm” và “Angola tươi đẹp hơn”. Nỗ lực chống tham nhũng của ông cũng minh họa nỗ lực của châu Âu trong việc chặn dòng tiền bất chính từ châu Phi chảy qua.

Khi được hỏi ông sẽ ủng hộ việc tòa án nước ngoài truy tố các quan chức Angola tham nhũng hay không, ông Lourenco nói rằng không một công dân nào có quyền đứng trên pháp luật. Nhưng ông cũng nói thêm rằng ông sẽ bảo vệ chủ quyền quốc gia trong những vụ án có động cơ chính trị: “Chúng tôi sẽ giải quyết từng vụ một”.

Con gái Tổng thống Dos Santos (thứ hai từ phải qua)

Con gái Tổng thống Angola giàu nhất châu Phi

Hồi tháng 6, tòa án phúc thẩm Bồ Đào Nha cũng tuyên bố rằng các công tố viên có quyền điều tra nghi án tướng tình báo an ninh Dias và bà Isabel "rửa tiền". Luật sư của bà Isabel và của tướng Dias từ chối bình luận. 2 người từng khẳng định không hề có sai phạm nào.

Bà Isabel (44 tuổi) là con gái cả của Tổng thống Santos, được tạp chí Forbes gọi là người phụ nữ giàu nhất châu Phi với số tài sản 3,5 tỉ USD.

Năm ngoái, cha bà Isabel chọn bà làm Tổng giám đốc Sonangol. Một nhóm luật sư nói đó là cách để Tổng thống Dos Santos hủy chứng cứ ông "rút ruột" công quỹ trước khi mãn nhiệm. Nhưng họ không thể đạt mục tiêu cấm bà nhận chức vụ.

Isabel cũng nắm nhiều cổ phần ở các lĩnh vực như mỏ kim cương, điện thoại di động, ngân hàng… nhưng không cho biết nguồn gốc số vốn.  

Hai năm qua, bà Isabel luôn dự Liên hoan phim Cannes (Pháp) để khoe viên kim cương 404 carat của nhà kim hoàn Grisogono (Thụy Sĩ) của gia đình bà.

Người em trai cùng cha khác mẹ Danilo dos Santos, trong độ tuổi 20, gần đây được chia nhiều cổ phần trong một ngân hàng Angola. Tại một cuộc đấu giá từ thiện, cậu này chi 590.000 USD để mua một bộ sưu tập ảnh. Vụ này gây phẫn nộ cho người dân nghèo Angola, nơi mà hệ thống y tế yếu kém khiến dịch sốt vàng da làm chết hơn 350 người hồi năm 2016.

Tổng thống Santos được lãnh đạo Nga Vladimir Putin trao tặng huy chương

Ông Santos làm Tổng thống từ tháng 9.1979 và có 38 năm cầm quyền liên tiếp. Năm 2016, ông quyết định không tranh cử thêm nhiệm kỳ 5 năm thứ 10.

Có tin ông đã tuổi cao sức yếu nên giới thiệu Bộ trưởng Quốc phòng Lourenco làm người kế nhiệm và được MPLA chấp thuận. Ông Lourenco được quân đội kính trọng vì không có lối sống xa hoa như các nhân vật quyền thế khác.   

Thăm dò dư luận cho rằng MPLA sẽ tiếp tục giữ thế đa số ở Quốc hội Angola dù nước này lâm vào khủng hoảng kinh tế, khi giá dầu thô giảm giá năm 2014 làm suy yếu công quỹ Angola và làm đồng kwanza mất giá.

Dù GDP đầu người ở Angola là 4.320 USD nhưng hầu hết trong 29 triệu dân Angola là dân nghèo, tuổi thọ trung bình là 54,2 tuổi (mức thọ trung bình thấp thứ nhì thế giới, chỉ sau Sierra Leone).  

Isaias Samakuva, ứng cử viên tổng thống của đảng đối lập UNITA, kêu gọi cử tri bỏ phiếu cho ông “để thay đổi, thoát cuộc đời nghèo khó, không có điện, thất nghiệp và đói kém”. Ông Samakuva (71 tuổi) làm thủ lĩnh UNITA sau cái chết của thủ lĩnh ly khai Jonas Savimbi năm 2002. Cái chết này giúp chấm dứt nội chiến 27 năm ở Angola (1975-2002).

Vĩnh Thụy (theo The Wall Street Journal)

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Ở lứa tuổi đã đi vào bình tâm trước các biến động của cuộc sống, tôi vẫn muốn dùng các từ HOÀN TOÀN KHÔNG ĐỒNG Ý để diễn tả suy nghĩ của mình trước phát ngôn của ông Tạ Quang Sum, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Trần Hưng Đạo, Khánh Hòa, cho rằng “trở ngại lớn nhất đối với đổi mới giáo dục hiện nay là ở giáo viên”.

  • Đoàn Đạt

    Nhà báo

    Mấy ngày qua, câu chuyện về một bà mẹ ở Lào Cai chỉ vì 7.000đ mà dồn hai đứa con ruột của mình vào chỗ chết không khỏi khiến cho nhiều người đau lòng, ám ảnh. Một câu chuyện tưởng như không còn xuất hiện ở thời nay…

  • Bình Luận

    Bình luận

    Có nhiều người được cử đi học sau đại học, lôi về tấm bằng thạc sĩ, tiến sĩ thì nghiễm nhiên tự phong cho mình là giỏi, xem những người còn lại chẳng ra gì. Không phải tôi bi quan, nhưng ở nước ta dường như khoảng cách giữa bằng cấp và thực học vẫn còn xa lắm.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Trong công tác quản lý nhà nước, nhiều khi chúng ta "nói vậy nhưng lại không làm vậy" để rồi “cái sảy nảy cái ung". Đến khi muốn xử lý khi biết có chuyện không bình thường hoặc buộc phải xử lý để xã hội phát triển thì khi đó mới lòi ra những bất ổn khó hiểu, thậm chí là hậu quả khôn lường từ những nhiệm kỳ trước để lại. Vì thế, những vị lãnh đạo kế tục đã và sẽ gặp khó.

  • Bình Luận

    Bình luận

    Đồng tiền lẻ đang phát huy sức mạnh bé mọn của nó, nhưng phát huy kiểu này thì chả ai mong muốn, kể cả nhà chức việc, nhà đầu tư lẫn giới tài xế, chủ xe. Người ta ai cũng chỉ mong có sự hợp lý trong mọi sự, nếu phải trả phí thì trả đúng đồng tiền bát gạo.