ngày 30 tháng 03 năm 2017
Người Việt khắp nơi
 

Tình cảnh của 750.000 người Việt sống ngoài vòng pháp luật tại Campuchia

In bài viết
Một góc làng nổi của người Việt tại Campuchia
  Do nhiều lý do, 3/4 triệu người Việt tại Campuchia hiện đang không có quốc tịch tại nước này.

Theo tính toán có tới 750.000 người Việt được cho là sống ở Campuchia, khoảng 5% dân số của nước này, nhưng không ai chắc chắn về con số này. Đa số họ đều không có quốc tịch, chỉ một số ít là công dân Campuchia.

Người Việt không thể mua đất xây nhà tại Campuchia vì họ không có giấy tờ hợp lệ, đa số đã chọn cách định cư trên các làng nổi dọc theo các con sông lớn của Campuchia, nơi họ đánh cá và bán cho các tiểu thương địa phương.

Trần Anh Tuấn, là một ngư dân 51 tuổi sống tại làng Phoum Kandal, một ngôi làng có gần 1.000 hộ gia đình trên hồ Tonle Sap (Biển Hồ). Gia đình ông Tuấn đã sống và làm việc ở đây nhiều thập kỷ. Theo ông Tuấn, bà ngoại của ông đã tới đây từ trước chiến tranh thế giới lần 2.

Ông Tuấn kể rằng ông chưa bao giờ rời khỏi nơi sinh sống, kể cả khi Khmer Đỏ nhắm đến cộng đồng người Việt trong những năm 1970. "Họ chết rất nhiều ở đó, trên núi" ông Tuấn kể lại quá khứ kinh hoàng của người gốc Việt dưới thời Khmer Đỏ.

Nhưng ông Tuấn không có quốc tịch Campuchia, với lý do chính chủ yếu là vì ông là người Việt. "Tôi không thể là một công dân. Thậm chí nếu bạn từng ở Việt Nam 5 hoặc 6 năm, bạn sẽ không bao giờ được cấp thẻ công dân ở đây" ông Tuấn nói và nhấn mạnh thêm là khi người Việt yêu cầu được nhập quốc tịch Campuchia họ sẽ bị làm lơ.

Luật Quốc tịch Campuchia quy định rằng người nước ngoài sinh sống hợp pháp tại nước này có thể xin cấp quốc tịch, nhưng khó có thể chứng minh tính hợp pháp của mình mà không có một công việc thích hợp và phải có giấy tờ hợp pháp.

"Chìa khóa ở đây là "hợp pháp" người gốc Việt luôn bị mặc định là bất hợp pháp", ông Sourn Butmao, giám đốc của tổ chức Quyền của người Thiểu số (Miro), một tổ chức phi chính phủ địa phương nói.

"Có sự phân biệt đối xử trong mọi thứ vì không có giấy tờ hợp pháp mọi người không thể tìm việc và con cái của họ không được đi đến trường", ông Butmao nói.

Tóm lại, vì không có quốc tịch, khoảng 750.000 người gốc Việt đang sinh sống tại Campuchia bị đặt ra khỏi vòng pháp luật nước này. Bị kỳ thị, không có cơ hội phát triển tương lai, sống trong tình trạng bấp bênh vì thiếu học vấn.

Vì là "người nước ngoài" người Việt không được phép bỏ phiếu, tiếp cận y tế là điều gần như không thể vì họ quá nghèo. "Tôi từng tới bệnh viện chỉ một lần, giờ đây tôi không thể đến đó vì không có tiền", một phụ nữ ở làng Phoum Kandal kể lại, trên cơ thể cô người ta có thể thấy dấu hiệu của những căn bệnh về da.

Câu cá trên sông chỉ có thể cung cấp đủ chi phí cho cuộc sống của một gia đình cơ bản, gần như không đủ để mọi người ở Phoum Kandal sử dụng các tiện ích khác. Thậm chí, gần làng có một ngôi trường nổi, chịu tiếp nhận các học sinh từ làng với chi phí không thể rẻ hơn là 1.500 đồng cho 2 giờ học nhưng người dân ở đây vẫn không thể cho con mình theo học.

Chương trình học tại ngôi trường nổi đó là chương trình từ Việt Nam đưa sang, với cô giáo là người bản xứ vì người Việt tại Campuchia chỉ biết tiếng Việt và không thể nói tiếng Khmer.

Có một sự lựa chọn khác cho người gốc Việt đó là cho con em mình đến học tại một ngôi trường được xây dựng vào năm 2012 do Miro tài trợ, dưới sự điều hành của chính phủ Campuchia. Ngôi trường này chấp nhận tất cả các học sinh mà không cần có giấy tờ hợp pháp.

Nhưng vấn đề khác lại nổi lên khi làng Phoum Kandal phải dời đi cách xa ngôi trường do Miro tài trợ. Kết quả là việc nhập học trở nên quá đắt đỏ và số học sinh tại đây đã giảm từ 133 em xuống còn 101 em, nhưng ông Butmao vẫn còn lạc quan về tương lai. 

"Thông qua nhận thức tốt hơn, tình hình có thể thay đổi. Nhưng phải mất một thời gian dài, có thể là 10 năm hoặc 20 năm", ông Butmao nói.

Đặt vấn đề pháp lý qua một bên, vấn đề là lịch sử giữa hai nước Việt và Campuchia vẫn có nhiều vấn đề khó giải quyết. Người Campuchia nói chung không thích người Việt cũng là một vấn đề khiến những người Việt tại Campuchia phải sống ngoài vòng pháp luật.

Trong những năm 1970, người Việt bị đàn áp trong cả hai chế độ Lon Nol và Khmer Đỏ, hoặc bị ép phải quay về Việt Nam sinh sống. Trong sách "Tương lai quan hệ từ quá khứ: Campuchia" của sử gia Bien Kiernan cho biết dưới thời Khmer Đỏ khoảng "150.000 người Việt đã bị trục xuất khỏi Campuchia, 10.000 người bị giết chết. Đây là một sự diệt chủng có hệ thống nếu so với số người Trung Quốc và Hồi giáo thiểu số bị đàn áp".

Thiên Hà (theo Asia Sentinel)

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Bình Luận

    Bình luận

    Bi kịch lặp lại, người dân trồng dưa, ớt ở Quảng Ngãi đang lao đao vì rớt giá. "Trung Quốc không ăn", người ta nhìn quanh và lại chờ "giải cứu"…

  • Nhàn Đàm

    Tác giả

    Sự xuất hiện của các tỉ phú (và cả triệu phú) đô la có thể xem như một góc nhìn mới mẻ về nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực tái cơ cấu nền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp tư nhân – tiền đề cho sự xuất hiện của các tỉ phú đô la Việt.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Tôi đọc bài phóng sự "Bảo mẫu Thiên Lý: vấp ngã tuổi 19, trưởng thành tuổi 23" (Tuổi Trẻ Online, ngày 22.3.2017) với niềm vui nhẹ nhàng và cảm động.

  • Hồ Hùng

    Nhà báo

    Chuyện ông trưởng phòng ở Tiền Giang ăn cắp 16 quả trứng vịt, tuy trị giá rất nhỏ, chỉ khoảng 80.000 đồng, nhưng đã “lòi” ra chuyện không nhỏ!

  • Nguyễn Thông

    Nhà báo

    Thiết nghĩ những người làm chính sách, đề ra ý tưởng để lập lại trật tự xã hội cũng cần xem xét thấu đáo nghĩa của những khái niệm, từ ngữ. Với hàng rong mà định nhốt vào một chỗ, quả thực chả khác đem thúng úp nia, làm cái việc vô nghĩa.