ngày 18 tháng 11 năm 2017
Góc nhìn
 

Ông Trump tới Bắc Kinh: Những khác biệt cần tương nhượng trong quan hệ Trung-Mỹ

In bài viết
Tổng thống Trump lên Air Force One đi công du - Ảnh AP
  Từ ngày 3 đến 14.11, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có chuyến công du châu Á, và chuyến thăm Bắc Kinh sẽ thách thức kỹ năng đàm phán-ngoại giao của vị chủ nhân Nhà Trắng.

Trong chuyến công du này, ông Trump sẽ rất cần sự ủng hộ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong việc kiềm chế việc CHDCND Triều Tiên đe dọa bằng vũ khí hạt nhân (VKHN).  

Nhà Trắng đã nói trước rằng mối đe dọa từ Triều Tiên sẽ là trọng tâm trong chuyến đi của ông Trump. Các nguồn tin của Washington Times còn cho biết có những đồn đoán chính phủ Mỹ lên kế hoạch đưa Triều Tiên vào danh sách các nước tài trợ khủng bố, trước khi ông Trump đáp chuyên cơ Air Force One thực hiện chuyến công du.  

Ông Trump phải đích thân "lái máy bay khi chế độ lái tự động hỏng”

Chuyến đi châu Á sẽ là bài thuốc thử kỹ năng đàm phán-ngoại giao của ông Trump, khi nhiều vị trí ngoại giao quan trọng ở châu Á của chính phủ Mỹ chưa được bổ nhiệm, cùng việc châu Á nghi ngại những ưu tiên quân sự-ngoại giao và kinh tế của ông Trump chưa được tổng hợp thành một chiến lược rõ ràng, từ đó có thể kiềm chế Triều Tiên, đàm phán thương mại Mỹ-Trung và kiểm soát sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Aaron L.Connelly, một chuyên gia về châu Á của Viện Lowy (tổ chức nghiên cứu chính sách nước ngoài của Úc) nói: “Chỉ có vài cố vấn quanh Tổng thống Trump có kinh nghiệm, trình độ cần thiết để thực hiện một chính sách đối ngoại “Nước Mỹ trên hết” ở châu Á. Chính sách Mỹ ở Đông Á là lái tự động. Nguy cơ lớn nhất không phải là một sự va chạm cố tình, nhưng là một cuộc khủng hoảng, trong đó hệ thống lái tự động bị hỏng và Tổng thống Trump cần tự tay điều khiển chiếc máy bay, hoặc Mỹ sẽ bay lạc rất xa trước khi một phi công có bằng cấp có thể nắm lại quyền kiểm soát”.   

Ông Joseph DeTrani, một cựu quan chức tình báo Mỹ và là chuyên gia về châu Á, lưu ý: "Trung Quốc là chặng dừng chân quan trọng nhất” vào lúc ông Tập vừa củng cố quyền lực bằng nhiệm kỳ 5 năm thứ 2 sau Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 19. Vị thế chính trị vững chắc của ông Tập có thể giúp ông không cần phải tỏ thái độ hòa giải về các vấn đề Triều Tiên, thặng dư thương mại Trung-Mỹ và vấn đề tranh chấp Biển Đông.

Nhưng các trợ lý nói ông Trump sẽ nhấn mạnh mối bận tâm hàng đầu của Mỹ, và phát tín hiệu chính phủ Mỹ quyết tâm bảo vệ vai trò của Mỹ ở châu Á. Một quan chức chính phủ cấp cao nói ông Trump hy vọng “đạt được sự cam kết của Trung Quốc để tăng sức ép với Triều Tiên, và để tái cân bằng quan hệ kinh tế Mỹ-Trung”.

Các quan chức Mỹ luôn phàn nàn những tuyên bố Trung Quốc bất bình với Bình Nhưỡng nhưng không được thể hiện bằng hành động. Họ nói ở hậu trường, Bắc Kinh có thể trấn an Mỹ rằng nhất trí ép Bình Nhưỡng quay lại bàn đàm phán giải giáp hạt nhân với Washington. Nhưng đổi lại, Bắc Kinh muốn có sự bảo đảm công khai ông Trump nghiêm túc về một giải pháp phi quân sự cho cuộc khủng hoảng Triều Tiên.

Ông De Trani, từng là đặc sứ Mỹ ở cuộc đàm phán giải giáp hạt nhân (trước khi nó đổ vỡ gần 10 năm trước) nói với báo Washington Times hôm 1.11: Có thể sẽ có một tuyên bố chung về vấn đề Triều Tiên, dù Mỹ-Trung còn bất đồng về ngôn ngữ thể hiện. Ông còn nói nếu có thể tư vấn cho hai ông Trump-Tập, ông sẽ đề nghị họ ra tuyên bố chung có nội dung Mỹ-Trung đang hướng tới mục tiêu hoàn toàn phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên, theo một cách “cũng nhắc nhở đến những quan ngại an ninh của Bình Nhưỡng”.  

Nhưng cách thể hiện ngôn ngữ này, nhất là phần “nhắc nhở...”, có thể là một sự nhượng bộ lớn mà ông Trump khó thể chấp thuận.

Một cựu quan chức tình báo Mỹ khác, từng tư vấn chính sách về châu Á cho chính phủ ông Trump, nói bóng gió rằng nội bộ ông Trump chưa dám hy vọng sẽ có được sự ủng hộ hết mình của ông Tập về vấn đề Triều Tiên.

Sẽ có tuyên bố tái khởi động quan hệ thương mại

Những cuộc đón tiếp nồng ấm ở phần đầu chuyến đi tại Nhật Bản và Hàn Quốc có thể sẽ giúp ông Trump tránh những căng thẳng chính trị ngay tại nước Mỹ, nhưng ông sẽ phải xử lý thách thức ngoại giao tế nhị nhất khi ông đến Bắc Kinh ngày 8.11.  

Tại Trung Quốc, ông Trump có thể sẽ tỏ ra cứng rắn về các vấn đề thương mại với Trung Quốc, nước đang nắm số cổ phiếu trị giá 1,24 ngàn tỉ USD, tức 30% trong số cổ phiếu trị giá hơn 4 ngàn tỉ USD của Bộ Tài chính Mỹ mà các nước khác nắm giữ.

Trung Quốc hiện cũng là nguồn thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ, điều mà ông Trump luôn phàn nàn trong chiến dịch tranh cử năm ngoái. Ông Trump đã cố gắng xử lý tình trạng này, bằng cách chú ý vào những điều Trung Quốc có thể làm, để giúp kích thích kinh tế Mỹ.

Các quan chức Mỹ nói ông Trump dự tính “quên” cuộc điện thoại hồi tháng 8, trong đó ông cảnh báo ông Tập rằng Washington có thể bắt đầu chính thức điều tra nghi án Trung Quốc ăn cắp công nghệ Mỹ và quyền sở hữu trí tuệ của Mỹ. Họ nói ông Trump muốn kiểm tra kỹ khả năng Trung Quốc ép buộc các công ty Mỹ chia sẻ tài sản trí tuệ, thì mới được tiếp cận kinh tế Trung Quốc (là nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới).

Tại Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ có thể sẽ nói với ông Tập: “Tôi truy ông về thương mại”, theo lời Christopher Johnson, một nhà phân tích về Trung Quốc ở Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS). Ông Johnson nói: “Tôi nghĩ vì lo ngại điều này, Trung Quốc rất sốt ruột sử dụng cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Tập, nhằm có gắng nhấn nút tái khởi động quan hệ thương mại”.

Chuyến đi dài ngày của chủ nhân Nhà Trắng

Chuyến đi châu Á 11 ngày sẽ là cuộc công du dài ngày nhất của ông Trump, cũng sẽ tập trung tăng cường liên minh an ninh-kinh tế giữa Mỹ với khu vực, nơi mà nhiều đồng minh của Mỹ lo ngại sự cam kết duy trì quan hệ đồng minh, vào lúc Trung Quốc ngày càng thịnh vượng, cùng việc ông Trump quyết rút Mỹ khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).  

Dự kiến ông Trump sẽ có nhiều bài phát biểu lớn, nhằm tái khẳng định vai trò lãnh đạo khu vực của Mỹ, tầm nhìn của Mỹ về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, cởi mở, đồng thời nhấn mạnh vai trò của khu vực trong thúc đẩy kinh tế Mỹ phát triển thịnh vượng.

Các quan chức Nhà Trắng nói Tổng thống Mỹ đã lên kế hoạch nhận sự ủng hộ của các đồng minh về ranh giới của Trung Quốc ở châu Á, nhất là sự ủng hộ từ Nhật Bản và Hàn Quốc.

Chuyến đi bắt đầu ngày 3.11, với một chặng dừng ở Hawaii, nơi mà ông Trump sẽ nghe Bộ Chỉ huy quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương báo cáo tình hình, sau đó thăm Trân Châu Cảng.

Ngày 5.11, ông Trump đến Nhật, thăm liên quân Mỹ-Nhật và nói chuyện với Thủ tướng Shinzo Abe. Ông cũng gặp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in ở Seoul trước khi ông bay đi Bắc Kinh ngày 8.11.

Sau đó, ông Trump đến Đà Nẵng tham dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) ngày 10.11.

Tại Đà Nẵng, cũng dự kiến sẽ có cuộc gặp bên lề giữa ông Trump với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo báo Washington Times, Nhà Trắng không nói có thể có cuộc gặp này, nhưng một nhà ngoại giao Nga nói Moscow đề nghị tổ chức cuộc gặp, để hai nhà lãnh đạo bàn tương lai của chiến dịch quân sự Nga-Mỹ ở Syria.  

Ông Trump cũng sẽ đến Hà Nội thăm chính thức Việt Nam ngày 11.11, sẽ có các cuộc thảo luận song phương với Chủ tịch nước Trần Đại Quang cùng các vị lãnh đạo cấp cao khác của Việt Nam.

Ông Trump sẽ kết thúc chuyến công du châu Á ở Philippines, nơi mà ông sẽ dự một bữa tiệc tối 13.10, nhân kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Hiệp hội Các nước Đông Nam Á (ASEAN) và gặp Tổng thống Rodrigo Duterte.

Lãnh đạo Philippines cũng nổi tiếng về những tuyên bố mạnh mẽ, hành xử không ai lường trước được, nên ông có biệt danh “Donald Trump của Philippines”. Thế nên có thể xảy ra những hành động kịch tính giữa "các ông Trump" của hai nước.

Ông Trump cũng dự tính dự Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) tại Philippines ngày 14.11, nhưng rồi ông quyết định hủy bỏ, bay về Washington vào lúc hội nghị này khai mạc.

Có thông tin các trợ lý thân cận lo ngại ông Trump chắc chắn bị mệt mỏi do chuyến đi dài ngày, sẽ cáu kỉnh, hành xử thiếu chuẩn mực ngoại giao.

Vĩnh Thụy (theo Washington Times)

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Phát biểu vào chiều 13.11 tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra về dự thảo luật Bảo vệ bí mật nhà nước và dự luật An ninh mạng, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết đây là 2 dự án luật rất quan trọng, là đòi hỏi của thực tiễn phát triển đất nước và nhằm thực hiện Hiến pháp năm 2013, liên quan đến quyền tự do dân chủ của nhân dân. Đây cũng là vấn đề rất khó, không chỉ với Việt Nam mà với thế giới.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Nếu tưởng thưởng xã hội tỷ lệ nghịch với đóng góp cho xã hội cứ được duy trì công khai trước mắt người dân thì càng về sau thành phần không lương thiện càng lấn át thành phần lương thiện.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Thật không ai có thể hình dung nổi câu chuyện cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, quả phụ nhà tư sản dân tộc Trịnh Văn Bô vào những ngày sau Tổng khỏi nghĩa Cách mạng tháng Tám. Khi đó, cụ đã nhận trách nhiệm cực kỳ to lớn trước Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh mà không hề hay biết nhiệm vụ lịch sử.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Một quốc tang sẽ giáo dục lòng nhân ái, lòng quý trọng sinh mạng con người, đoàn kết người ta với nhau trong tình nhân loại, trong thảm họa chung, khiến người ta quyết tâm hơn trong việc ngăn ngừa thảm họa. Quốc tang cho người dân cảm nhận và hiểu rằng sinh mạng của mỗi công dân được quý trọng như nhau.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu lên ý kiến về một chính phủ kiến tạo. Có thể xem trở thành chính phủ kiến tạo là một Tầm Nhìn của thủ tướng.