Vì trước đây, Bình Nhưỡng luôn tuyên bố các cuộc tập trận chung Mỹ-Hàn là “hành động khiêu khích, chuẩn bị xâm chiếm lãnh thổ Triều Tiên”.

Nhưng sau cuộc gặp lịch sử giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều hôm 12.6 ở Singapore, trong cuộc họp báo, ông Trump giải thích một lý do ông cân nhắc việc ngưng tập trận chung vì “tôi nghĩ đó là một hành động rất khiêu khích, tốn kém và không phù hợp”.

Ông Trump cũng hứa xem xét việc rút 28.000 quân Mỹ trú đóng ở Hàn Quốc, dù có thể là không rút ngay lập tức.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn của kênh thời sự ABC, ông Trump nói thêm: “Chúng tôi đã chi hàng đống tiền, vài tháng lại tập trận với Hàn Quốc. Tôi nói là “quá tốn kém. Chúng tôi đã cho máy bay ném bom B-52 từ đảo Guam bay, đánh bom giả chỉ để tập. Tôi đã nói tôi muốn ngưng và sẽ ngưng hoạt động này, và tôi nghĩ đó là một hành động rất khiêu khích”.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ khiến Lầu Năm Góc, quân đội Mỹ -Hàn bị bất ngờ, và ông bị chê là quá nhượng bộ ông Kim.

Hai nhà phân tích châu Á Victor Cha và Sue Mi Terry viết cho Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS): “Mỹ-Hàn ngưng tập trận chung từ lâu là mục tiêu của Triều Tiên và Trung Quốc. Trump đã tuyên bố như thế, trong khi không nhận lại được gì, ngoài những lời hứa suông mà Triều Tiên từng đưa ra kể từ đầu thập niên 1990”.

Dù Lầu Năm Góc giải thích Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã biết trước quyết định của Tổng tư lệnh Trump, nhưng có vẻ ông không cho quân Mỹ trú đóng ở Hàn Quốc biết.

Theo Reuters ngày 13.6, trước khi bay đến Bắc Kinh hôm 14.6, để tóm tắt cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều cho các quan chức Trung Quốc hiểu, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ bay đến Seoul, gặp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, người cũng đã gặp ông Kim ngày 27.4 và được hoan nghênh là giữ vai trò lớn trong việc thúc đẩy hòa bình và đối thoại với Triều Tiên.

Người phát ngôn Nhà Xanh (Phủ Tổng thống Hàn Quốc) nói Seoul cần biết “ý nghĩa chính xác hoặc ý đồ” trong tuyên bố của ông Trump. Seoul cũng sẵn sàng “tìm hiểu các giải pháp khác nhau để giúp cuộc đối thoại diễn ra tốt đẹp”.

Một quan chức Hàn Quốc cho Reuters biết rằng ban đầu, ông ngỡ Tổng thống Mỹ nói lộn: “Tôi bị sốc khi ông ấy gọi các cuộc tập trận chung là “khiêu khích”, một chữ mà lẽ ra một Tổng thống Mỹ không bao giờ nên sử dụng”.

Quân đội Mỹ ở Hàn Quốc nói họ chưa được thông tin bất kỳ sự thay đổi nào trong hoạt động của họ, gồm tổ chức cuộc tập trận lớn nhất thế giới Hộ thủ tự do Ulchi. Cuộc diễn tập quân sự này kéo dài 11 ngày, với sự tham gia của hàng chục ngàn quân Mỹ-Hàn, và là một sự kiện mà từ lâu Triều Tiên gọi là một sự khiêu khích cố tình.

Trung tá Jennifer Lovett, người phát ngôn quân đội Mỹ ở Hàn Quốc nói với báo New York Times: chỉ huy quân Mỹ chưa được hướng dẫn tiếp tục thực hiện hoặc ngưng các cuộc tập trận chung gồm Hộ thủ Tự do Ulchi vào mùa thu này. Bà nói thêm: “Chúng tôi sẽ tiếp tục thể hiện vị thế quân sự hiện nay, cho đến khi có huớng dẫn cụ thể từ Bộ Quốc phòng”.

Hãng thông tấn Triều Tiên KCNA ngày 13.6 cho biết trong cuộc nói chuyện với ông Trump, ông Kim đã khẳng định Bình Nhưỡng cùng Washington nên ngưng tiến hành “những hành động quân sự gây khó chịu, thù địch nhắm vào nhau”.

Tổng thống Trump bảo rằng ông “đã hiểu” và hứa dừng tập trận chung với Hàn Quốc, trong lúc các cuộc đàm phán với Triều Tiên được tiếp tục.

“Hai ông Kim Jong-un và Trump đều công nhận cần phải tuân thủ nguyên tắc thực hiện từng bước và đồng thời trong việc đạt được hòa bình, ổn định cũng như phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên”, theo KCNA.

Ông Kim còn nói rằng nếu phía Washington có “những biện pháp xây dựng lòng tin thực chất”, thì Bình Nhưỡng sẽ đáp lễ tương xứng.

Hai ông Kim-Trump ngày 12.6 đã ký tuyên bố chung Mỹ-Triều, cam kết sẽ cùng làm việc để hướng tới phi hạt nhân hoàn toàn bán đảo Triều Tiên, đổi lại Washington cam kết đảm bảo an ninh cho Bình Nhưỡng.

Bảo Vĩnh (theo Independent)