Thế giới nóng lên và trách nhiệm của Trung Quốc

Nhà máy nhiệt điện than Sahiwal ở Pakistan do Trung Quốc đầu tư
Trước thềm Hội nghị về biến đổi khí hậu COP23 diễn ra tại Bonn (Đức) từ ngày 6.11 tới, Trung Quốc đã thể hiện tham vọng trở thành “lãnh đạo bảo vệ môi trường” một cách quyết đoán. Nhưng theo nhiều chuyên gia về môi trường, Trung Quốc khó thành "lãnh đạo bảo vệ môi trường", dẫn đầu công tác ngăn chặn biến đổi khí hậu toàn cầu, vì các dự án của "Một vành đai - Một con đường" rất có thể sẽ tạo ra nhiều khí thải hơn nữa cho trái đất.

Dù Chủ tịch Tập Cận Bình chính thức lên tiếng khẳng định nước này phải “ngồi vào vị trí cầm lái” trong cuộc chiến ngăn chặn biến đổi khí hậu toàn cầu nhưng việc thực hiện này không hề dễ.

Trước đó, nhiều quan chức của Bắc Kinh cũng tự hào báo cáo những đóng góp cho Thỏa thuận khí hậu Paris và nỗ lực tăng trưởng kinh tế tạo ra ít khí thải hơn của Trung Quốc. Không ít người còn bảy tỏ mong muốn Trung Quốc sẽ thay Mỹ trở thành người dẫn dắt toàn cầu bảo vệ môi trường, Climate Change News cho biết.

Nhưng theo nhiều chuyên gia, sáng kiến Một vành đai - Một con đường dự kiến đầu tư hàng nghìn tỉ USD vào các dự án cơ sở hạ tầng tại 69 quốc gia sẽ khiến tham vọng của Trung Quốc khó thành hiện thực. Các dự án này là nguồn tạo khí thải khổng lồ.

Theo Giám đốc phụ trách khu vực Trung Quốc/châu Á của tổ chức Jeremy Rifkin Office Ngô Xương Hoa: “Vị trí lãnh đạo không phải tự mình tuyên bố mà có. Mọi người sẽ nhìn xem bạn đã làm được gì ở trong lẫn ngoài nước. Trung Quốc thực sự đã nỗ lực phát triển kinh tế bằng cách “xanh” hơn. Tuy nhiên trên bình diện quốc tế, những gì nước này làm ở nước ngoài trái ngược với quyết tâm làm lãnh đạo (công tác ngăn chặn biến đổi khí hậu) mà quan chức nói đến”.

Trong diễn đàn Một vành đai - Một con đường hồi tháng 5, Chủ tịch Tập đã cam kết sẽ giữ đúng nguyên tắc “phát triển xanh” và xây dựng “một liên minh quốc tế về phát triển xanh”.

Sau đó, bộ trưởng của các bộ Môi trường, Ngoại giao, Thương mại cùng với Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc đã cùng nhau ban hành hướng dẫn xây dựng Một vành đai - Một con đường xanh.

Người phát ngôn của Bộ Môi trường Trung Quốc ngày 31.10 cho hay bộ đã yêu cầu các doanh nghiệp nước này phải tuân thủ chặt chẽ những quy định môi trường của nước mà mình đến làm ăn. Một số doanh nghiệp còn tự đặt ra nhiều quy định nghiêm hơn cả luật lệ của nước sở tại.

Chủ tịch Tập Cận Bình muốn đưa Trung Quốc vào vai trò “lãnh đạo bảo vệ môi trường” của thế giới

Nhưng cố vấn cấp cao về khí hậu và năng lượng Dương Phú Cường của Hội đồng Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (NRDC) cho hay chính quyền Bắc Kinh cho đến nay vẫn đặt ra rất ít hướng dẫn để các nhà đầu tư và doanh nghiệp Trung Quốc thực hiện đúng các quy định bảo vệ môi trường trong khuôn khổ Một vành đai - Một con đường.

Đầu tư quá nhiều vào nhiệt điện than, xuất khẩu công nghệ lạc hậu

Theo cố vấn Dương: “Đầu tư của Trung Quốc vào nhiệt điện than tại một số nước như Pakistan nhiều đến nỗi có thể khiến mục tiêu giữ nhiệt độ toàn cầu tăng không quá 2 độ C của Hiệp định Paris không đạt được”.

Chỉ riêng trong năm 2016, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB), Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (CEB) và Quỹ Con đường tơ lụa (SRF) đã tài trợ hơn 4 tỉ USD cho các dự án nhiệt điện than tại nước ngoài, Climate Change News cho biết thêm.

Số liệu của Viện Nghiên cứu môi trường toàn cầu (GEI) cũng cho thấy đầu tư của Bắc Kinh vào dự án nhiệt điện than nước ngoài trong giai đoạn 2013- 2015 tăng mạnh.

Lý giải cho tình trạng này, nhà nghiên cứu Bạch Vận Văn thuộc nhóm bảo vệ môi trường Greenovation Hub cho hay nhiều chủ nợ Trung Quốc khi xem xét các dự án thường chỉ chú ý phân tích những rủi ro tín dụng, thị trường, sự tuân thủ quy định chứ ít quan tâm đến rủi ro xã hội và môi trường.

Ngoài ra, theo cố vấn Dương, có tình trạng các công ty Trung Quốc xuất khẩu những thứ đã quá dư thừa và lỗi thời ra nước ngoài, mà ví dụ tiêu biểu là nhà máy sản xuất xi măng do Trung Quốc xây dựng tại Kazakhstan đang sử dụng công nghệ lạc hậu.

Cố vấn Dương còn cho biết chính Trung Quốc đang phải trả một cái giá về mặt môi trường nặng nề khi sử dụng quá nhiều nhiên liệu hóa thạch cho tăng trưởng trong quá khứ. Có lẽ sẽ phải mất hàng chục năm để không khí, đất và nước của Trung Quốc phục hồi.

Ông Dương đặt nghi vấn: “Chính quyền Bắc Kinh nói rằng họ sẽ làm sạch môi trường trong thời gian ngắn hơn so với các nước đã công nghiệp hóa. Vấn đề bây giờ là liệu Trung Quốc có thể giúp những nước đang phát triển khác rút ngắn thời gian làm sạch môi trường bằng sáng kiến Một vành đai - Một con đường hay không?”.

Cẩm Bình (theo Climate Change News)


Loading...

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT


Bình luận0

Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.