ngày 20 tháng 11 năm 2017
Tiếng Việt tôi yêu
 

Dùng từ thuần Việt để vừa dễ hiểu, vừa chính xác

In bài viết
  Có lần tôi cảm giác như nhai phải hạt sạn khi đọc cái tít trên báo điện tử Vietnamnet: "Một nam giới tự sát trước nhà quốc hội Mỹ". Dường như người làm báo viết cho có, chả thèm quan tâm đến tiếng Việt phải dùng thế nào mới chính xác.

Chẳng cần phải giở từ điển, hầu như ai cũng hiểu nam giới là danh từ chỉ giới tính nam, hay còn gọi là giới tính đàn ông, nam, đực. Ngược lại với giới tính này là giới tính nữ, phụ nữ, đàn bà, cái. Khi có chữ giới thì chỉ nhằm chỉ giới tính chứ không chỉ đối tượng cụ thể (một người hoặc nhóm người) nào đó.

"Giới" là danh từ chỉ một loại đối tượng con người nào đó trong xã hội, phân biệt theo đặc điểm riêng, ví dụ đàn ông đàn bà, tuổi tác, nghề nghiệp, lĩnh vực, tính chất..., chẳng hạn: giới nghiên cứu khoa học, giới văn nghệ, giới phụ nữ, giới thanh niên, giới quân sự, giới lý luận... Giới khi đi với danh từ (hoặc cụm danh từ) nào đó thường để chỉ số nhiều chứ không nhằm vào số ít.

Đàn ông (nam) là người có giới tính nam, giống đực; đàn bà (nữ) là người có giới tính nữ, phụ nữ, giống cái. Những từ đàn ông, đàn bà trong tiếng Việt đã phân biệt rất rõ giới tính, rất dễ hiểu, không cần phải dùng từ Hán Việt làm gì. Tuy nhiên, có những mẫu văn bản, để cho trang trọng, gọn gàng, người ta vẫn dùng từ Hán Việt nam, nữ, ví dụ trong bản lý lịch, mục giới tính thì đề sẵn là nam hay nữ.

Truyện Kiều có câu "Đàn bà dễ có mấy tay/Đời xưa mấy mặt, đời này mấy gan". Ca dao có câu "Khôn ngoan cũng thể đàn bà/Dẫu rằng vụng dại cũng là đàn ông", hoặc "Đàn ông nông nổi giếng khơi/Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu"... Cả văn chương bác học lẫn văn chương bình dân đều dùng từ thuần Việt, dễ hiểu. Trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (tháng 12.1946), để giản dị, dễ hiểu, nhanh chóng truyền tải thông tin kêu gọi tới mọi người, cụ Hồ đã viết "Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc; hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp, cứu nước". 

Trong trường hợp trích dẫn báo Vietnamnet đã nêu ở trên, chỉ cần viết đơn giản mà chính xác là "Một người đàn ông tự sát trước nhà quốc hội Mỹ".

Nguyễn Thông

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 3
19/11/17PHẢN HỒI
Có lần tôi "cảm giác " như nhai phải hạt sạn - tôi thấy câu này không ổn Liệu chúng ta có thể viết như sau được không Có lần tôi có cảm tưởng như nhai phải hạt sạn Rất hoan nghênh mục này của quí báo
06/11/16PHẢN HỒI
Nguyễn Thông - phải nói là cám ơn anh rất nhiều và cám ơn Báo Một thế giới nữa. Tôi cũng có cảm giác như lạc lõng ngay chính quê hương mình khi mấy năm gần đây, bật truyền hình xem phim thì thấy nhiều kênh chiếu phim kiếm hiệp xứ người; lắng nghe các chương trình khác thì thấy tiếng Việt đang bị o ép bởi tiếng gốc Hán. Tranh luận với bạn bè cùng cơ quan, với mấy ông hàng xóm thì họ nói rằng người Việt có nguồn gốc từ Trung quốc nên nói tiếng hán,...Nghe mà đắng lòng quá.
02/11/16PHẢN HỒI
tôi gửi lời cảm ơn tới ban biên tập báo điện tử một thế giới và cá nhân nhà báo , cựu nhà giáo nguyễn thông mở chuyên mục : Tiếng việt tôi yêu , giúp nhiều bạn đọc trẻ , già giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt tránh việc cứ dùng sai mãi , sai mãi và mặc định thành đúng !
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Bình Luận

    Bình luận

    20.11 đối với thầy cô giáo là một ngày rất đẹp, đầy ý nghĩa - ngày Tết của nhà giáo. Trước thềm 20.11, các em học sinh, các bậc phụ huynh và toàn xã hội đều hướng về người thầy với niềm tri ân, trân trọng. Cũng như bao thầy cô giáo khác, tôi cũng có những phút giây lắng đọng, ngẫm về người thầy...

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Phát biểu vào chiều 13.11 tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra về dự thảo luật Bảo vệ bí mật nhà nước và dự luật An ninh mạng, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết đây là 2 dự án luật rất quan trọng, là đòi hỏi của thực tiễn phát triển đất nước và nhằm thực hiện Hiến pháp năm 2013, liên quan đến quyền tự do dân chủ của nhân dân. Đây cũng là vấn đề rất khó, không chỉ với Việt Nam mà với thế giới.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Nếu tưởng thưởng xã hội tỷ lệ nghịch với đóng góp cho xã hội cứ được duy trì công khai trước mắt người dân thì càng về sau thành phần không lương thiện càng lấn át thành phần lương thiện.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Thật không ai có thể hình dung nổi câu chuyện cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, quả phụ nhà tư sản dân tộc Trịnh Văn Bô vào những ngày sau Tổng khỏi nghĩa Cách mạng tháng Tám. Khi đó, cụ đã nhận trách nhiệm cực kỳ to lớn trước Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh mà không hề hay biết nhiệm vụ lịch sử.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Một quốc tang sẽ giáo dục lòng nhân ái, lòng quý trọng sinh mạng con người, đoàn kết người ta với nhau trong tình nhân loại, trong thảm họa chung, khiến người ta quyết tâm hơn trong việc ngăn ngừa thảm họa. Quốc tang cho người dân cảm nhận và hiểu rằng sinh mạng của mỗi công dân được quý trọng như nhau.