ngày 19 tháng 11 năm 2017
Tiếng Việt tôi yêu
 

Bạn biết gì về bánh?

In bài viết
Bánh đúc, thứ bánh dân dã nhiều người mê - Ảnh: Internet
  Loại bánh nhỏ hình quả bàng được gọi là bánh bàng, loại bánh nướng mỏng trông như tai voi mang tên bánh tai voi; bánh làm bằng bột gạo tẻ hấp chín, trên có rắc hành và ruốc tôm giống cánh bèo thì gọi bánh bèo...

Ở xứ ta, ngoài cơm là khẩu phần ăn hằng ngày, có lẽ bánh là thứ hay được dùng nhất. Cơ man các loại bánh, nhiều khi người ta ăn mà vẫn chưa hiểu bao nhiêu về nó.

Có những loại bánh được gọi tên không phải theo đặc tính chất bột, mà là các chất phụ gia làm nên chúng, ví dụ: bánh sữa, bánh mật, bánh khúc, bánh gai, bánh tro, bánh tôm, bánh quế, bánh măng, bánh dừa, bánh chả… Thứ nguyên liệu được gọi bằng yếu tố phụ ấy chỉ là thêm vào, nhưng lại có vai trò rất quan trọng để tạo nên hương vị đặc trưng của mỗi loại bánh. Chẳng hạn trong kỹ thuật làm bánh dừa, trước tiên phải chuẩn bị nhiều bột nếp, rồi mới đến cùi dừa nạo để cho bánh có hương vị dừa, và sau đó còn phải có đường trắng, vừng, mỡ nước và phèn chua. Hoặc bánh tro là thứ bánh làm bằng gạo nếp gói lá chuối hoặc lá dong, nhưng để bánh có màu vàng trong thì trước khi gói nhất thiết phải ngâm gạo lâu vào nước tro… 

Một đặc điểm khác góp phần tạo nên sự đa dạng được ghi nhận vào tên bánh, là hình dạng của các loại bánh khác nhau. Có thể thấy ở đây sự liên tưởng phong phú của những người nói tiếng Việt: Loại bánh nhỏ hình quả bàng được gọi là bánh bàng, loại bánh nướng mỏng trông như tai voi mang tên bánh tai voi; bánh làm bằng bột gạo tẻ hấp chín, trên có rắc hành và ruốc tôm giống cánh bèo thì gọi bánh bèo; bánh được tráng thành tấm mỏng giống lá đa, có rắc vừng và khi ăn thì nướng ròn - bánh đa… Ngoài ra, còn có bánh ú, bánh sừng bò, bánh bao, bánh phồng tôm, bánh tày…

Trước đây ở vùng Lập Thạch - Sông Lô (tỉnh Vĩnh Phúc), nơi còn được gọi bằng cái tên có chút gì đó hài hước là “thủ đô của sắn”, người ta thường lấy bột sắn ngào nước nắm lại, có một lỗ to ở giữa thông ra hai đầu (cho mau chín) rồi đem hấp lên, gọi đó là bánh tông hốc. Hoặc ở đấy người ta còn đồ bột sắn lên thật dẻo rồi cho vào cối giã cho lẳn lại thành một khối thuôn tròn để cắt ra nướng hoặc rán, trông hệt như cái đầu chày, gọi đó là bánh lẳn củ chày…

Một đa dạng khác nữa được ghi nhận trong các tên gọi bánh là những đặc điểm trong cách thức làm bánh hoặc chuẩn bị ăn. Có loại bánh làm bằng bột gạo tẻ ủ men, khi hấp chín trong chén hoặc bát thì nở to, bò lên miệng chén hoặc bát trông như những cái tai, nên được gọi là bánh bò. Có loại nướng chín thành mảng trong lò, khi lấy ra mới cắt thành từng miếng vuông vắn, gọi là bánh cắt. Loại bánh nhân thập cẩm, ngoài có bao lớp áo bột, đem nướng chín trong lò, được gọi là bánh nướng. Loại bánh hấp trong rọ tre có lót lá chuối (như tổ chim) gọi là bánh tổ… Ngoài ra, còn có bánh rán, bánh tét, bánh tráng, bánh cuốn, bánh khảo, v.v..

Có một món ăn dân dã bằng bột gạo tẻ quấy với nước vôi trong và hàn the, khi chín đổ ra cho đông lại (đúc) thành tảng, gọi là bánh đúc. Trong những phiên chợ gần tết ở làng quê miền Bắc, các bà các cô thường vừa ăn bánh đúc vừa xuýt xoa. Ấn tượng về hình dạng (và có thể cả hương vị nữa) về loại bánh này sâu sắc đến nỗi người ta đã ví những cặp má bầu bĩnh với nó, gọi là má bánh đúc…

Tạ Văn Thông

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 0
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Bình Luận

    Bình luận

    20.11 đối với thầy cô giáo là một ngày rất đẹp, đầy ý nghĩa - ngày Tết của nhà giáo. Trước thềm 20.11, các em học sinh, các bậc phụ huynh và toàn xã hội đều hướng về người thầy với niềm tri ân, trân trọng. Cũng như bao thầy cô giáo khác, tôi cũng có những phút giây lắng đọng, ngẫm về người thầy...

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Phát biểu vào chiều 13.11 tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra về dự thảo luật Bảo vệ bí mật nhà nước và dự luật An ninh mạng, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết đây là 2 dự án luật rất quan trọng, là đòi hỏi của thực tiễn phát triển đất nước và nhằm thực hiện Hiến pháp năm 2013, liên quan đến quyền tự do dân chủ của nhân dân. Đây cũng là vấn đề rất khó, không chỉ với Việt Nam mà với thế giới.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Nếu tưởng thưởng xã hội tỷ lệ nghịch với đóng góp cho xã hội cứ được duy trì công khai trước mắt người dân thì càng về sau thành phần không lương thiện càng lấn át thành phần lương thiện.

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Thật không ai có thể hình dung nổi câu chuyện cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, quả phụ nhà tư sản dân tộc Trịnh Văn Bô vào những ngày sau Tổng khỏi nghĩa Cách mạng tháng Tám. Khi đó, cụ đã nhận trách nhiệm cực kỳ to lớn trước Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh mà không hề hay biết nhiệm vụ lịch sử.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Một quốc tang sẽ giáo dục lòng nhân ái, lòng quý trọng sinh mạng con người, đoàn kết người ta với nhau trong tình nhân loại, trong thảm họa chung, khiến người ta quyết tâm hơn trong việc ngăn ngừa thảm họa. Quốc tang cho người dân cảm nhận và hiểu rằng sinh mạng của mỗi công dân được quý trọng như nhau.