ngày 20 tháng 10 năm 2017
Bàn tròn lịch sử
 

Ý kiến một số nhà sử học về vai trò lịch sử của nhà Nguyễn

In bài viết
Nhà vua yêu nước Duy Tân khi lên ngôi năm 7 tuổi (1907) - Ảnh tư liệu
  Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến cuối cùng ở nước ta. Hiện ngày càng có nhiều ý kiến đánh giá lại vai trò lịch sử của triều đại này. Dưới đây là ý kiến của hai nhà nghiên cứu lịch sử hàng đầu nước ta.

Nhà sử học DƯƠNG TRUNG QUỐC: Nhìn thẳng để hòa giải với quá khứ

Tôi cho rằng thời điểm này rất phù hợp để nói ra những khoảng trống lịch sử trước đây, vì chúng ta đang chuẩn bị bước vào công cuộc đổi mới lần thứ hai, nên phải tôn trọng, không né tránh những khoảng khuất lịch sử.

Nếu không mạnh dạn nhìn vào đó để phân tích một cách khoa học, càng để lâu càng tạo ra sự lãng quên mà sự lãng quên ấy sẽ dẫn đến nhận thức sai lệch. Trong mọi thực thể hoặc mọi chính thể đều có cái đúng, cái sai nhưng quan trọng là ý thức muốn vươn lên.

Tôi rất hi vọng lần này là cơ hội để giới sử học có thể đề cập nhiều vấn đề sử học mà không có “vùng cấm” nữa, đồng thời đưa ra những quan điểm khác nhau. Tất nhiên việc này đặt trên nền tảng là trách nhiệm với dân tộc.

Tôi luôn quan niệm lịch sử là phải nói sự thật, nhưng đôi khi có sự thật chưa thể nói ra được thì quyết không nói sai sự thật. Có những vấn đề chưa chín muồi, chưa đầy đủ nhận thức khoa học, có thể gác lại chưa nói, nhưng đã nói ra thì không được nói sai.

Chẳng hạn từ 10 năm trước, tạp chí Xưa và Nay đã nêu vấn đề là tại sao trong một bài viết của Nguyễn Ái Quốc gần một thế kỷ trước có đánh giá cao vua Gia Long. Dù đánh giá về vua Gia Long có thể cần phải phù hợp với từng giai đoạn lịch sử nhưng về khoa học phải trung thực, nhất quán.


Nếu chúng ta dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng sự thật sẽ có những bài học tích cực, có tác dụng cả về khoa học và nhận thức xã hội hơn là che giấu, né tránh và nói sai sự thật lịch sử.

Hơn nữa những đánh giá của người làm sử hay người làm chính trị mỗi thời rồi sẽ được xã hội điều chỉnh theo hướng ngày càng tiếp cận với chân lý hơn.

Như câu chuyện cải cách ruộng đất, bao nhiêu người bị oan khuất nhưng chúng ta chỉ nói là Đảng nhìn nhận sai lầm. Tuy nhiên sai như thế nào, mức độ sai ra sao, trách nhiệm đến đâu, lý do vì sao sai… để chúng ta không lặp lại những bài học cay đắng như thế nữa thì chưa thấy nói. Phải dám nhìn vào sự thật chứ không phải chỉ nhắc lại một hai câu trong nghị quyết là xong.

Tất nhiên, không phải khơi lại những chuyện đó để tạo ra những nỗi bức xúc, nhưng nhìn thẳng vào sự thật lịch sử là cách hòa giải với quá khứ. Các cụ từng nói “dĩ bất biến ứng vạn biến” thì sự thật lịch sử chính là cái bất biến.

PGS.TS BỬU NAM (giảng viên khoa ngữ văn Trường đại học Sư phạm Huế): Phải đánh giá lại một cách công bằng đối với triều Nguyễn

Nhân việc GS Phan Huy Lê đề nghị “xác lập quan điểm mới” trong việc viết lịch sử Việt Nam, tôi xin có mấy ý kiến đề xuất như sau:

Đánh giá lại một cách khách quan và công bằng vai trò của triều Nguyễn và vua Gia Long, sự cống hiến của họ cho lịch sử dân tộc; viết lại lịch sử các dân tộc khác đã và đang cùng sinh sống trên lãnh thổ nước Việt Nam hiện nay một cách khách quan, công bằng.

Tương tự, lịch sử miền Trung phải trải qua vương triều Chămpa; lịch sử miền Nam phải trải qua các vương triều Phù Nam, Chân Lạp; lịch sử Tây nguyên vốn là không gian sinh tồn của các dân tộc Ê Đê, Ba Na, Gia Rai, M’Nông, K’Ho... trước khi người Pháp đến khai phá và người Kinh di cư đến.

Viết lại lịch sử chế độ Pháp thuộc và những đóng góp của họ trong việc hình thành xã hội Việt Nam hiện đại. Rồi nước Việt Nam giai đoạn 1954-1975 ngoài chính thể Việt Nam dân chủ cộng hòa ở miền Bắc, còn có Việt Nam cộng hòa ở miền Nam với những diễn biến rất quan trọng mà sách sử quốc gia không thể không ghi.

Bộ quốc sử nước Việt phải được viết với một nguyên tắc của khoa học lịch sử, đó là: khách quan, trung thực, công bằng; có so sánh với lịch sử các quốc gia khác, đặc biệt là các nước Đông Nam Á. Đồng thời, cần vận dụng các phương pháp tiếp cận mới của khoa học lịch sử thế giới hiện nay.

theo V.Tuấn-M.Tự/Tuổi Trẻ

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 7
23/03/17PHẢN HỒI
Miền nam ngày nay từ Bình thuận trở vào chúa Nguyễn dã tiếp thu bình định sau này nhà Nguyễn cũng cố mà tiêu biểu là vua Gia Long thống nhất sơn hà đó là công lao to lớn nhất trong lịch sử nước nhà Tướng Nguyễn Hửu Cảnh chỉ thừa lệnh lịch sử ghi công lao ngài vậy người đề ra sách lược ấy lại chăng thấy lịch sử nói đến Mong các nhà lịch sử giải thích
22/03/17PHẢN HỒI
Chúng ta tôn trọng sự thật lịch sử là đúng và rất cần thiết. Từng việc một không được đánh giá sai sự thật. Người đầu tiên thống nhất đất nước từ Mục Nam Quan đến mũi Cà Mau đó là vua Quang Trung. Lúc đó Nguyễn Ánh sau này là Gia Long đi làm cướp biển ở đảo Thổ Chu ông đã cho quân ra truy quét, vua Quang Trung cũng rất quan tâm đến chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nhà Nguyễn sau này khi đánh bại Tây Sơn chỉ tiếp quản việc thống nhất đó thôi. Trước đó nhà Nguyễn chỉ là thế lực cát cứ ở phương nam mà thôi. Triều Nguyễn có nhiều cái sai, cái đúng, công và tội chúng ta phải đánh giá chính xác trung thực. Các chúa Nguyễn mở mang đất phương nam từ phía nam trung bộ trở vào là công lớn. Xây dựng nhiều công trình lịch sử công trình phúc lợi đấy là công. Đem quân Xiêm vào cướp nước ta đấy là tội, nhờ người Pháp để đánh lại nhà Tây Sơn dẫn đến Tây Sơn để người Pháp sau này có cơ hội cướp nước ta đấy là tội. Trả thù nhà Tây Sơn một cách thái quá đấy là hèn hạ, Không dám dốc lòng đánh giặc luôn tìm cách thỏa thuận bán đất cho giặc để được yên thân đấy là tội. Dân ta rất công bằng lịch sử cũng rất công bằng. Mọi người thử nghĩ xem dân tộc này so sánh Quang Trung và Gia Long như thế nào?
28/02/17PHẢN HỒI
Lịch sử, trước hết phải là sự thật, phải là thực tế khách quan. Và thực tế khách quan thì không chịu sự chi phối của ý chí chủ quan của con người hay chính trị. Các triều vua Nguyên có công lao rất lớn trong việc vẽ nên hình hài đất nước Viêt Nam ngày nay. Khi ta ngủ ở Phú Quốc, ngắm kinh Vĩnh Tế, nghĩ về Hoàng Sa - Trường Sa mới thấy hết công lao của cha ông và của Nhà Nguyễn. Chúng ta không công nhận, nhưng lịch sử Viêt Nam chắc chắn sẽ ghi nhớ điều này. Đừng để các thế hệ mai sau trách cứ chúng ta.
20/05/17
Tôi đồng quan điểm với tác giả. Ngày xưa thì ' Thắng làm vua, thua làm giặc'' nên cái nhìn của người đời sau không được chính xác nếu các nhà viết sử không viết đúng sự thật. Vua Quang Trung hay Gia Long có công lớn nhất trong việc thống nhất bờ cõi từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái thì tôi dám chắc phần đa người dân không nắm được. Lịch sử Việt Nam mình mù tịt mà sử Trung quốc thì thuộc làu làu. Lỗi đấy thuộc về nhà nước và các nhà viết sử đấy
28/02/17PHẢN HỒI
"Đánh giá về vua Gia Long có thể cần phù hợp với từng giai đoạn lịch sử.." ? Thật chả hiểu tư cách nhà khoa học của ông DTQ ở đâu khi phát thế này. Khoa học lịch sử chỉ tuân thủ mỗi sự thực khách quan. Việc đánh giá đúng hay trật phụ thuộc vào năng lực, trình độ của người nghiên cứu nhưng quyết không phụ thuộc vào ý kiến chỉ đạo ("trong từng giai đoạn LS"). Ở đây, có lẽ ông vừa thiếu năng lực lại vừa quá phụ thộc vào ý kiến chỉ đạo... !
27/02/17PHẢN HỒI
Công bằng mà nói - không có nhà Nguyễn - không có miền Nam ! Việt nam thời Trần chỉ từ Xứ Thanh đổ ra Bắc ! ăn quả nhớ kẻ trồng cây, bây giờ xuất khẩu gạo, khai thác dầu khí Biển Đông , du lịch Phú quốc .... tất cả nhờ công lao mở nước của Nhà nguyễn qua các thời kỳ .....Nhưng nay lại chửi các cụ Nhà Nguyễn ! trả ra làm sao ! cùng văn hoá chữ Nho, đạo Khổng Trung quốc to đùng còn bị phương Tây chiếm đất cùng thời kỳ đó lỗi đâu phải các cụ nhà Nguyễn !
28/02/17
tôi cùng quan điểm với bạn,Khi đức Gia Long lên ngôi,ngài thống nhất giang sơn,khẳng định chủ quyền Hoàng sa-Trường Sa.ít nhiều tiếp thu văn minh phương Tây.sang thời Minh Mạng,lãnh thổ nước ta rộng nhất từ trước đến nay,tôi rất bực bội khi đọc lại sách giao khoa cũ,xuất bản trước năm 2006.họ chỉ trích nhà Nguyễn đủ thứ,không hề nhớ tới công lao mở cỏi.Tất nhiên,chuyện nhà Nguyễn ko giữ được độc lập dân tộc là một cái tội.Chúng ta ko thể phủ nhận công lao của nhà Nguyễn
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT