ngày 28 tháng 07 năm 2017
Chuyện hôm nay
 

Vỉa hè - nhà báo Pháp và chuyện lý tình

In bài viết
Vỉa hè thông thoáng là điều mà nhiều người dân thành phố mong muốn.
  Sự thành bại của việc "giải phóng vỉa hè" không chỉ chứng minh sự thành bại của một chủ trương, mà chính là chứng minh sự thành bại của luật pháp ở góc độ quản lý dân sinh đời thường nhất.

Cách đây hơn 40 năm, người viết bài từng đọc bài báo của một nhà báo Pháp nhan đề: “Vỉa hè Hà Nội”. Với một giọng văn tưng tửng, hóm hỉnh, nhà báo Pháp mô tả vô cùng phong phú chức năng của vỉa hè Hà Nội. Từ chuyện đào hầm cá nhân tránh bom Mỹ, khoan giếng lấy nước, buôn thúng bán mẹt, đến chuyện xi trẻ con đái ị và những đêm trăng thanh mất điện, vỉa hè Hà Hội có thể còn là … phòng ngủ của nhiều gia đình.

Nhưng nếu còn hành nghề, hẳn nhà báo Pháp này kinh ngạc vì đến hôm nay, chức năng của vỉa hè Hà Nội và của TP.HCM, hai đô thị lớn nhất nước, còn lớn gấp bội. Đó là “cái chợ” tả pí lù, nơi gửi xe, buôn bán hàng rong, hàng ăn, hàng quán, nơi mưu sinh lần hồi của không ít người dân phố thị, dân tứ xứ, nhưng cũng là nơi “làm giàu không khó” (như ca từ một bài hát) của không ít lợi ích nhóm nào đó cấp sở tại có thẩm quyền. Thành thử, vỉa hè của người đi bộ, từ lâu chính là… lòng đường.

Một sự trái tai gai mắt từ lâu người Việt phải chấp nhận và chung sống mặc nhiên như một sự bình thường hóa. Mà trong đời sống xã hội này, cái sự bình thường hóa của những cái… bất thường, tiếc thay, không hiếm.

Chính vì thế, những ngày này, dư luận xã hội hết sức chú ý, quan tâm và ấn tượng với sự ra quân “giải phóng vỉa hè” của UBND Quận 1, TP.HCM, do ông Đoàn Ngọc Hải, Phó Chủ tịch quận dẫn đầu. Ông Đoàn Ngọc Hải bỗng trở thành nhân vật được chú ý không chỉ bởi hành động mạnh mẽ, dám chấp nhận sự “đụng chạm” lợi ích của nhiều tầng lớp người, nhiều cơ quan bộ ngành nhà nước, mà còn bởi phát ngôn ấn tượng - nói theo cách của dân Nam bộ - rất chịu chơi, khi tuyên bố: Nếu không làm được sẽ cởi áo về vườn, không làm nữa.

Ở xã hội này, từng có không ít phong trào, cuộc vận động, trong đó có giải tỏa vỉa hè đô thị, nhiều năm được tạo dáng hình “đầu voi, đuôi chuột” và các lời hứa hẹn cởi áo từ quan nếu không làm tròn trách nhiệm cũng dễ bị theo... gió bay. Thế nên khỏi phải nói, sự ra quân của UBND Quận 1 TP.HCM lần này đã gây tác động mạnh đến thế nào. Nhưng đồng thời quận cũng phải đối mặt với không ít hoài nghi của dư luận cộng đồng, nhất là trên các trang mạng xã hội. Người khen, kẻ chê. Người ủng hộ, kẻ ném đá. Đó hãy coi là điều bình thường trong thế giới phẳng đa chiều hôm nay, trước một chủ trương… không mới. Mới hơn, lần này có phần quyết liệt, triệt để hơn.

Như một hiệu ứng Domino, tiếp theo, nhiều quận trên địa bàn TP.HCM cũng đồng loạt ra quân. Điều đáng mừng, theo báo Tuổi trẻ ngày 1.3, ở một số nơi, đa số hộ dân đều hợp tác trong việc tháo dỡ công trình lấn chiếm vỉa hè. Nhiều hộ còn giúp lực lượng chức năng tháo các bảng hiệu và cầu dẫn bằng sắt, đập bỏ các cầu dẫn xây lấn vỉa hè chưa kịp tháo dỡ.

Rõ ràng, người dân cũng biết việc mình lấn chiếm vỉa hè là sai.

TP.HCM đã hành động, thì thủ đô Hà Nội cũng không thể làm ngơ.

Sự thành công của công việc giải tỏa lần này ra sao, hay vẫn lại vỉa hè… quen đường cũ, cũng chưa thể nói trước được điều gì. Nhưng rõ ràng, hành động của UBND Quận 1 và các quận của TP.HCM, của Hà Nội mới đây cần được ủng hộ tích cực hơn là phản đối. Cho dù có không ít ý kiến chia sẻ, lo lắng cho việc mưu sinh của những người dân nghèo vì chuyện giải tỏa vỉa hè, họ sẽ không biết bấu víu vào đâu.

Người viết bài đồng tình với quan niệm của bài viết trên VietnamNet ngày 1.3, khi so sánh với tục lệ cấm đốt pháo, buộc đội mũ bảo hiểm. Rằng, đốt pháo là phong tục lâu đời, nó không là hành vi vi phạm pháp luật trước khi nghị định cấm đốt pháo ra đời, nhưng việc lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, là hành vi vi phạm pháp luật từ lâu mà chưa bị nghiêm trị. 

Rõ ràng, ở vụ việc vỉa hè này, sự buông lỏng và dễ dãi trong quản lý, đã dẫn đến hệ lụy không chỉ là kỷ cương đô thị bị phá vỡ và rối loạn, mà nó còn tạo nên những mối quan hệ lợi ích phi pháp nhân danh chức năng quản lý.

Ở góc độ khác, về cách làm, người viết bài chú ý đến bài viết trên báo Khám phá ngày 1.3, trước những ý kiến phê phán việc giải tỏa vỉa hè: Một công trình lấn chiếm vỉa hè, dù nhân danh bất cứ ai, cũng là công trình được hình thành trái pháp luật. Chính quyền cấp quận là đơn vị trực tiếp quản lý vỉa hè đô thị theo phân cấp. Đó là đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp khi vỉa hè đô thị bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích. Do đó, khi chính quyền đô thị cấp quận, huyện phá dỡ các công trình trái phép, lấn chiếm vỉa hè, họ đang thực thi quyền và nghĩa vụ của mình.

Điều đó hoàn toàn đúng. Có điều, sự thành công của chủ trương cấm đốt pháo, hay quy định đội mũ bảo hiểm, xem ra có phần đơn giản hơn việc giải tỏa vỉa hè. Không phải vô lý khi hơn 40 năm sau bài báo của nhà báo Pháp nọ, vỉa hè vẫn là chủ đề nhức nhối, mất nhiều công sức của chính quyền thành phố mà vẫn lời ra tiếng vào. Bởi vỉa hè không chỉ là nơi mưu sinh của người lao động. Đằng sau vỉa hè, là lợi ích nhằng nhịt của những người, những nhóm có… lợi ích gắn kín đáo với vỉa hè.

Chính vì thế, công bằng mà nói, không thể đòi hỏi việc giải tỏa quyết liệt vỉa hè ngay từ đầu đã hoàn thiện, thỏa mãn tất cả yêu cầu của dư luận xã hội, một cách vẹn lý vẹn tình. Việc nào đúng cần ủng hộ. Việc chưa thỏa đáng cần điều chỉnh, chủ yếu về phương pháp. Mặt khác việc giải tỏa vỉa hè cũng cần gắn liền với nhiều giải pháp phân hóa. Có những việc có thể “cần làm ngay”. Có những việc - như hàng rong của người lao động tứ xứ - đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương án quy hoạch môi trường đô thị, vừa có lý vừa có tình. Và quan trọng không kém, bản thân mỗi người dân lao động mưu sinh, cũng cần có ý thức hơn về việc giữ gìn môi trường, kỷ cương và văn hóa xã hội, theo những quy định của pháp luật.

Cho dù có ý kiến hoan nghênh việc làm quyết liệt “trả lại vỉa hè cho người đi bộ” của Thủ tướng Chính phủ, sự chỉ đạo xử lý nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè của Bộ trưởng Bộ Công an, đừng quên, dư luận xã hội vẫn luôn bám sát, quan sát việc làm này của các cơ quan chức năng hai thành phố lớn nhất nước, với con mắt khắt khe và không ít hoài nghi. Sự thành bại của công việc giải tỏa vỉa hè lần này không chỉ chứng minh sự thành bại của một chủ trương, mà chính là chứng minh sự thành bại của luật pháp ở góc độ quản lý dân sinh đời thường nhất.

Không hiểu, nếu nhà báo Pháp năm xưa vẫn còn hành nghề, trở lại nước Việt những ngày này, ông sẽ nghĩ gì? Về cái vỉa hè, chỉ là những viên gạch đá lát, xi măng vôi vữa tầm thường, nhưng nó phản chiếu sức mạnh luật pháp một quốc gia, được thượng tôn hay bị… giẫm đạp không thương tiếc?

Câu trả lời của vỉa hè vẫn còn là một bí ẩn…

Kỳ Duyên

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 1
03/03/17PHẢN HỒI
Không có vấn đề nào có thể giải quyết toàn vẹn cả nếu nó đã là vấn đề, được cái này thì mất cái kia! Việc góp ý để đưa ra giải pháp là cần thiết thay vì đề cập chung chung. Theo tôi, giải tỏa lề đường là chủ trương đúng đắn của chính quyền thành phố, người dân từ lâu mong mỏi điều này và nay thì "soái ca" Đoàn Ngọc Hải ra tay để làm gương. Tại sao các cửa hàng buôn bán đã có chỗ bày hàng trong nhà nhưng lại cứ lấn chiếm thêm diện tích lề đường? Có lẽ nguyên nhân do xu thế chung (bầy đàn), "người ta làm thì mình cũng làm" vì nếu không là thua thiệt trong kinh doanh. Cái này thì dễ xử lý là...dẹp ngay lập tức việc lấn chiếm. Thế còn chị em bán hàng rong kiếm sống thì sao, họ nhờ vào gánh hàng lề đường để sống và lo cho con cái...trong đó có cả ông Hải thuở còn đi học? Tốt nhất, cần cho phép một số tuyến phố được đăng ký hạn chế (qua thông báo bốc thăm) số người bán hàng rong, hàng ăn nhỏ trên vỉa hè theo quy định. Việc buôn bán này cần thu gọn trong diện tích đặt ra (có đánh dấu bằng vạch sơn) để chừa lại lối đi bên ngoài đủ rộng cần thiết cho khách bộ hành và hai điểm buôn bán phải cách nhau khoảng cách tối thiểu nhất định (trên dưới 20m). Các tuyến này chỉ thực hiện trên các lề đường đã có hàng rào cách ly từ trước ở bên trong và bề ngang vỉa hè phải đủ cho hai nhu cầu là bộ hành và buôn bán. Thời gian bày hàng cũng theo giờ giấc nhất định, ví dụ từ 17 giờ trở đi cho đến 23 giờ (thường là hàng ăn) là phải thu dọn sạch sẽ. Đối với hàng rong tạp phẩm cố định (trái cây, giày dép, quần áo etc...), việc buôn bán thường là ban ngày cũng cần sắp xếp giờ giấc nhất định thì nên cho phép kinh doanh trên tuyến ấy vào buổi chiều từ 12 giờ cho đến 17 giờ là chấm dứt. Nếu có nhiều người đăng ký thì cần sắp xếp theo các ngày trong tuần để chia nhau cho công bằng.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Nay, ngoài việc quyết định tiếp tục gia hạn thời gian trả nợ cho dân thì phải chăng Nhà nước cũng nên có những hình thức khen thưởng khác kèm theo?

  • Nguyễn Văn Mỹ

    Tác giả - Doanh nhân

    Những người yêu biển chưa nguôi nỗi đau mang tên Formosa nay lại được bồi thêm nhát chém mang tên Vĩnh Tân ở Tuy Phong, Bình Thuận. Dư luận chưa kịp mừng vì Thủ tướng của chính phủ kiến tạo đã dũng cảm ra lệnh dừng dự án điện hạt nhân ở Ninh Thuận, lại đang sốt vó vì nhiệt điện than Vĩnh Tân được Bộ Tài nguyên và Môi trường cho phép đổ 1,5 triệu mét khối bùn thải xuống biển Tuy Phong, gần khu bảo tồn sinh vật biển Hòn Cau.

  • Quốc Nam

    Nhà báo

    Tôi đọc đi đọc lại nhiều lần bản tư vấn dự án nhận chìm triệu khối bùn thải ở biển Bình Thuận do ông giám đốc Hà Quốc Quân ký (ông Quân vừa bị Bộ Công Thương đình chỉ công tác 15 ngày) và nhận thấy đây là dự án mạo danh chưa từng có về mặt khoa học ở Việt Nam.

  • Nguyễn Văn Mỹ

    Tác giả - Doanh nhân

    Báo chí đưa tin Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội đang khẩn trương hoàn tất đề án “Đưa lao động (LĐ) có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài”. Mục tiêu là “Đưa 54.000 LĐ tốt nghiệp ĐH, CĐ, trung cấp chưa tìm được việc làm đi xuất khẩu lao động (XKLĐ)”. Đọc xong là thấy khó hiểu vì mâu thuẫn giữa tên gọi và mục tiêu của đề án. Nhiều người nghĩ rằng đây là đề án hỗ trợ cho những người có trình độ cao bị thất nghiệp!

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Theo Thủ tướng, chính những cán bộ đó đang làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh ở địa phương, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân và sự phát triển chung...