Lòng tự trọng của người trí thức

Số lượng GS, PGS từ năm 2011 đến 2017 - Biểu đồ: Tuổi Trẻ
Xin nói trước là trong bài này người viết không có ý “mạo phạm” đến những nhà trí thức chân chính, chỉ đề cập đến “một bộ phận không nhỏ” những nhà “trí thức” có học hàm học vị hẳn hoi nhưng dường như còn thiếu đi tính cách của một người bình thường cần có: đó là lòng tự trọng…

Theo định nghĩa, trí thức là người có hiểu biết sâu rộng và đem sự hiểu biết của mình để “soi sáng”, “dẫn đường” cho mọi người. Người trí thức là người tạo ra hay truyền bá những kiến thức, những ý tưởng mới và tiếng nói của họ có ảnh hưởng đến sự thay đổi, tiến bộ của xã hội.

Với định nghĩa đó thì các vị tiến sĩ chính là những nhà “đại trí thức” bởi học thuật của họ đã “đụng trần”, “chạm la phông”, còn phó giáo sư hay giáo sư còn “kinh thiên địa nghĩa” hơn nữa. Họ là tầng lớp “tinh hoa trí thức” của một xã hội. Một đất nước có nhiều giáo sư tiến sĩ là một tín hiệu đáng mừng, đáng tự hào cho đất nước đó, vì tầng lớp “tinh hoa” này sẽ “khai hoá”, đưa dẫn đất nước lên những tầm cao phát triển.

Thế nhưng có một điều nghịch lý là ở nước ta đó lại là điều đáng lo ngại! Dư luận xã hội đang bàn rất nhiều về tình trạng “lạm phát tinh hoa trí thức”, lạm phát những ông nghè, ông giáo. Tình trạng này đã lên đến mức báo động khiến cho Văn phòng Chính phủ vừa ra yêu cầu rà soát lại việc cấp phong học hàm giáo sư, phó giáo sư.

Theo thống kê, cả nước hiện giờ đã có 23.400 tiến sĩ. Từ năm 1980 đến năm 2016, đã có 10.774 chức danh giáo sư, phó giáo sư được cấp phong sau 25 đợt duyệt xét, chưa kể đến đợt “bùng phát” 1.226 người được “lên lon” học vị năm 2017.

Nhiều người đã rất bối rối khi đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: “Để làm gì khi có nhiều giáo sự tiến sĩ? Các ông giáo, ông nghè “đông như quân Nguyên” kia đã làm được gì nhiều cho đất nước?”. Chẳng nói đâu xa, ngay ở lĩnh vực nông nghiệp mà người dân nước ta đang còn đến 70% - 80% là nông dân thì ngay cả cuộc “cách mạng nông nghiệp” đang âm thầm hình thành đa phần cũng qua sự sáng tạo của những người nông dân chứ chẳng phải của nhiều giáo sư tiến sĩ. Chính vì lẽ đó mà hễ có một phát kiến của nhà nông nào thì dư luận đều “cả cười” vì sự “bất lực” của đa số dàn “trí thức tinh hoa” kia.

Người trí thức có tự trọng chắc hẳn phải thấy xấu hổ khi phải nằm trong ánh mắt nghi ngờ, khi phải chịu sự “rà soát” lại năng lực tri thức và những cống hiến học thuật của mình để có được học hàm, học vị.

Người trí thức có tự trọng chẳng ai luồn lọt, mua chạy học hàm học vị để thăng quan tiến chức, cũng chẳng ai tạo ra cả một “thị trường” mua danh bán chức như phản ánh của nhiều bài báo gần đây.

Người trí thức có tự trọng chẳng ai dương danh dương tánh học hàm học vị mà không đưa ra được những đóng góp cụ thể nào cho nhân dân, cho đất nước, cho nhân loại, cho khoa học, cho xã hội.

Người trí thức có tự trọng phải thấy xấu hổ khi đất nước ta có nhiều nhà “đại trí thức” nhưng vẫn lẹt đẹt ở thứ hạng 127 trong các nền kinh tế của thế giới, phải thấy xấu hổ về tính nhân văn trong xã hội xuống cấp, đạo đức xã hội có xu hướng suy đồi.

Người trí thức có tự trọng phải biết không ngừng nâng cao tri thức chứ không phải chỉ nhắm tới học hàm, học vị. Xin mở ngoặc nói thêm là dường như các nhà “đại trí thức” nước ta đọc rất ít. Những tủ sách kinh điển, tinh hoa của thế giới được các dịch giả tâm huyết dịch sang tiếng nước ta, khá nở rộ trong những năm gần đây, mỗi lần xuất bản chỉ với số lượng lèo tèo 500 – 1.000 quyển và vẫn ế chỏng ế chơ trên các kệ sách. Các nhà “đại trí thức” nước ta đọc thẳng các nguyên tác chăng?

Nên nhớ rằng tri thức là con dao hai lưỡi, nó có thể làm lợi nhiều nhưng nó cũng có thể gây tác hại lớn nếu người trí thức thiếu đạo đức. Một người thiếu hiểu biết mà vô đạo đức gây hại không bao nhiêu, còn người có chút hiểu biết, có học hàm học vị, “leo cao trèo sâu” mà vô đạo sẽ gây hại lớn cho xã hội.

Một lần nữa xin lỗi các nhà trí thức, các giáo sư, tiến sĩ chân chính, bài viết này không dành cho các vị…

Đoàn Đạt

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT

Bình luận5

  • Xuân TrườngReply

    11-3-2018 09:11:08

    Tôi ngạc nhiên về phản ứng của BBT trước ý kiến của tôi. Cám ơn BBT đã đăng ý kiến của tôi. Tuy nhiên, tôi nghỉ sẽ tốt hơn nếu BBT đăng bình luận hôm trước (ngày 7/3) của tôi thì sẽ có ích hơn. Xin nêu lại nội dung bình luận ngày 7/3: Chỉ cần đọc câu này của tác giả "Chẳng nói đâu xa, ngay ở lĩnh vực nông nghiệp mà người dân nước ta đang còn đến 70% - 80% là nông dân thì ngay cả cuộc “cách mạng nông nghiệp” đang âm thầm hình thành đa phần cũng qua sự sáng tạo của những người nông dân chứ chẳng phải của nhiều giáo sư tiến sĩ"... Viết theo kiểu lấy được thế này thì chỉ làm bức xúc xã hội mà chẳng đem lại lợi ích gì.

  • Xuân TrườngReply

    08-3-2018 11:47:01

    Tôi thấy thất vọng với cách biên tập của BBT báo khi không giám đăng những ý kiến trái chiều với nội dung của bài báo. Hôm trước tôi có gửi bình luận sau khi đọc bài này vì tôi thấy nội dung viết khiên cưỡng, viết lấy được khi nói về giới khoa học Việt Nam. Kiểu viết như thế này chỉ gây bức xúc cho xã hội, nhưng lại phản ánh không đúng những điều đang xảy ra trong cuộc sống. Tôi không muốn nói nhiều vì tôi nghỉ BBT không đủ minh mẫn để tiếp thu, khi cho đăng những bình luận kiểu của Minh Bạch.

  • Minh BạchReply

    07-3-2018 03:49:58

    Có không ít bài viết mỉa mai đến mức trào phúng những vị "Học giả" như bài viết này đã được dư luận hoan nghênh, nhưng tại sao vẫn nở rộ và xuất hiện nhiều "Học giả" khác? Phải chăng những vị học giả này đã TRƠ về nhân cách và đạo đức làm người. Thật đáng buồn là chúng ta đã quá lạm phát (XẤU) các nhà học giả, nhưng một số người vẫn so sánh rằng chúng ta có tỷ lệ thấp các nhà học giả so với các nước, mà quên đi việc so sánh đến chất lượng thực của nó. Buồn ru!

  • An NguyenReply

    12-3-2018 10:19:59

    - xin phép kể một chuyện thật 100%, nhưng k thể nêu tên người cụ thể : Tôi có quan hệ thân thiết với 1 GS. Vị GS này có viết 1 bài báo, vì nghỉ hưu đã lâu, nên GS điện cho tôi, nhờ xem và góp ý cho sát với thực tiễn hiện nay. Tôi OK và nói "anh gửi cho em qua mail đi"...chờ mấy ngày, không nhận được, tôi điện hỏi lại, GS xin lỗi vì chưa nhở được "chú photocopy gửi mail, sẽ thúc dục việc này"...hôm sau, tôi nhận được bài viết qua mail của 1 quán "photocopy"...Tôi xem ngay, và sau đó, viết lại nhận xét, góp ý, gửi trả lời qua địa chỉ mail của "chú photocopy", với ghi chú : "nhở chú nhận, và in ra, chuyển ngay cho GS..."....! Đó là chuyện "thật- cười ra nước mắt-100%" với những GS "học thật", nhưng vì nhiêu lý do, nhất là tuổi tác, chưa thê cập nhật được với thời @..., còn noi đên NGOẠI NGỮ... thỉ thôi rồi- lươm ơi- các 'Level B- level C ...' mà nhiệu vị kê khai, được đàm tiếu thế này " Bê ra, C= Xê ra" cho ...Nhanh !

  • PHẠM HỒNG ĐỨCReply

    12-3-2018 07:21:24

    Thưa bạn Xuân Trường. Tôi nghĩ rằng Đoàn Đạt đã phản ánh đúng thực tế. Không hề ít các "KS Hại Lúa" đã làm được những điều giúp cho họ, cộng đồng của họ ...cải thiện tốt về quy trình sản xuất, giải phóng sức lao động...mà NB Đoàn Đạt cho là cuộc “cách mạng nông nghiệp”, điều tưởng chừng chỉ có ở những trí thức (Tất nhiên chúng ta không phủ nhận vai trò và những công trình nghiên cứu hữu ích của đa số trí thức). Họ đang ở đâu? Tại sao xã hội bức xúc và Thủ tướng CP yêu cầu rà soát... Xã hội bức xúc về cái gì? Bài viết của Đoàn Đạt chăng?! tôi nghĩ rằng không! Vì anh ấy đã trình bày đủ các luận chứng để bảo vệ luận đề chớ không viết theo kiểu lấy được.


Loading...

Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.