ngày 23 tháng 11 năm 2017
Chuyện hôm nay
 

Định mức công bằng…

In bài viết
Nhiều người cho rằng mức cách biệt của điểm ưu tiên hiện nay là quá xa, không còn phù hợp với tình hình thực tế
  Thế nào là công bằng, bình đẳng? Một câu hỏi tưởng chừng trẻ em cũng trả lời được nhưng dường như là quá khó để trả lời chính xác, như qua những tranh cãi về những bất cập trong xét tuyển mùa thi đại học vừa qua.

Thật vậy, khó có thể nói là “công bằng” khi có những thí sinh đạt gần hoặc đạt tới điểm tuyệt đối của cuộc thi nhưng vẫn không đậu đại học theo đúng nguyện vọng của mình. Cụ thể như thí sinh Nguyễn Phùng Hưng ở Thạch Thất, Hà Nội, người đạt 29,25 điểm mà vẫn không đậu Đại học Y Hà Nội, trong khi có những thí sinh thiếu 2 - 3 điểm vẫn đậu. Đặc biệt hơn, có thí sinh đạt điểm tuyệt đối mà vẫn rớt đại học nguyện vọng một vì có trường lấy điểm cao hơn cả điểm tuyệt đối!

Cũng thật khó nói “công bằng” là đối xử như nhau đối với mọi đối tượng dự thi đại học, vì “công bằng” có nghĩa là… phải có ưu tiên như chính sách giáo dục nước ta trong mấy chục năm qua. Công bằng là cộng điểm ưu tiên cho những đối tượng chính sách, những đối tượng thuộc các khu vực cư trú khác nhau, với mức ưu tiên từ 0,5 cho đến 6,5 điểm cộng dồn. 

Vậy “công bằng” chính xác là gì? Nó không có tên là một diễn viên hài như Công Lý và được định nghĩa theo chủ nghĩa thực chứng như sau: “Công bằng là đối xử như nhau đối với những cái giống nhau và không như nhau đối với những cái không giống nhau”.

Theo định nghĩa trên mà hầu hết các xã hội “dân chủ, bình đẳng, bác ái” như xã hội ta đang áp dụng thì việc ưu tiên điểm số cho các đối tượng khác nhau như giải thích của Bộ Giáo dục và Đào tạo là hợp lý. Vấn đề có lẽ chỉ là xem xét xem mức định lượng như thế nào của sự “phân biệt đối xử” ấy là hợp lý, khoa học. 

Nhiều người cho rằng mức cách biệt của điểm ưu tiên hiện nay là quá xa, không còn phù hợp với tình hình thực tế. Quả thật, với mức chênh lệch từ 0,5 – 6,5, có nghĩa trung bình là 3,5 điểm, cách biệt đó là quá xa bởi trình độ học sinh các loại đối tượng, vùng miền bây giờ có lẽ cũng không còn xa như trước. Điều đó có thể thấy rõ qua việc các em thí sinh ở nhóm đối tượng, khu vực không ưu tiên có thể đạt mức điểm gần tuyệt đối mà vẫn trượt đại học nguyện vọng một.

Chưa có một cuộc khảo sát, nghiên cứu nào của Bộ Giáo dục và Đào tạo để xem xét các mức ưu tiên đó có còn hợp lý hay không hay đã lỗi thời, những chính sách ưu tiên ấy có tác dụng xã hội như thế nào hoặc có phản tác dụng ra sao… Tất cả đều là những nhận định, phát biểu cảm tính, chung chung, mà chưa có một chứng cứ khoa học nào.

Lý do lớn nhất mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra cho chính sách ưu tiên trong những năm qua, đó là để phát triển xã hội các vùng miền chưa có điều kiện phát triển. Thế nhưng người ta có thể đặt câu hỏi là chính sách đó thật sự hiệu quả như thế nào? Các vùng miền đó đã phát triển về mặt nhân lực ra sao? Chỉ lấy ngành y của các tỉnh thành không trực thuộc trung ương, bao năm được ưu tiên về đào tạo, đã có nguồn nhân lực như thế nào mà hầu hết các bệnh nhân các tỉnh khi lâm các bệnh hơi khó chữa trị đều chạy lên các thành phố trung ương chữa trị? Giáo dục được đào tạo ưu tiên trong hàng chục năm qua cũng không thấy phát triển khiến cho việc cộng điểm ưu tiên theo khu vực vẫn kéo dài? Thật không khó để chỉ biết bao trường hợp sinh viên được hưởng các ưu tiên khi ra trường không về địa phương phục vụ mà tìm mọi cách ở lại các thành phố lớn để tiến thân.

Không nhất thiết phải áp dụng chính sách ưu tiên mà người ta vẫn có thể áp dụng chính sách tuyển dụng, đào tạo những người thực sự có tài để phát triển những vùng xa xôi hẻo lánh bằng những chính sách nghĩa vụ phục vụ hay trọng đãi, thu hút nhân tài cho các vùng miền này như nhiều nước đã làm.

Về phần các em thí sinh, chắc các em không thể chọn nơi để được sinh ra. Như em Hưng nếu được chọn lựa hẳn đã không chọn nơi sinh là một huyện ngoại thành Hà Nội để làm “đối tượng tuyển sinh”. Nhiều em khác có năng lực, yêu thích ngành công an, quân đội nhưng bị những rào cản “khó thể vượt qua” như lý lịch gia đình, nơi mà các em cũng không chọn được sinh ra. Đã hơn 40 năm ngày đất nước thống nhất, qua đến cả hai thế hệ học sinh rồi, nhưng những “rào cản” ấy dường như vẫn còn tồn tại, không mất đi.

Có lẽ, chỉ có những ai nằm trong hoàn cảnh của em Hưng mới cảm nhận được cảm giác đau đớn, thất vọng đến “không thể chịu đựng nỗi” như em khi nghĩ rằng mình xứng đáng được đậu nhưng lại trượt, trong khi người khác không xứng đáng lại đậu. Chỉ mới dọ dẫm bước chân vào đời nhưng hàng ngàn, hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn người trẻ như em Hưng trong mấy chục năm qua đã phải va vào những nỗi thất vọng lớn đến vậy về lẽ công bằng của cuộc đời…

Do vậy, một “định mức công bằng” cần thiết trong tuyển sinh cho những mùa thi sau có lẽ nên là một cải cách cấp thiết của ngành giáo dục đào tạo…

Đoàn Đạt

 
hotline
Quảng cáo: 091 2161163
Nội dung: 090 186 3399
 
TIN LIÊN QUAN
 
 
 
Bình luận 5
07/08/17PHẢN HỒI
Không biết Bộ Giáo Dục có thống kê có bao nhiêu học sinh được cộng điểm ưu tiên trở về phục vụ địa phương sau khi tốt nghiệp. Sợ rằng, Bộ đang cộng điểm cho các thí sinh đang sống ở ngay Hà Nội nhưng có hộ khẩu tại địa phương vùng sâu, vùng xa. Những thí sinh này chắc chắn sẽ chả bao giờ quay về quê hương sau khi tốt nghiệp lại còn gây áp lực lên các thành phố về vấn đề việc làm, cư trú, v...v. Như vậy là chính sách rất nhân văn nhưng đã phản tác dụng. Cần lắm một chính sách công bằng, phù hợp với mọi đối tượng, có chế tài cụ thể để người tài có thể cống hiến cho đất nước, các vùng miền có điều kiện phát triển. Trong vài thập kỷ vừa qua, Bộ Giáo Dục là nơi đẻ ra nhiều chính sách, cải tiến, đổi mới, bất cập nhất.
07/08/17PHẢN HỒI
Nếu nhà nước muốn dành ưu tiên cho các đối tượng học sinh vùng sâu, vùng xa, con em gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công ... thì hãy thể hiện bằng cách khác, chẳng hạn như: cho vay không lấy lãi để mua xe đạp/xe máy đi học, miễn giảm học phí, ưu tiên cho trọ tại ký túc xá, phụ cấp bằng tiền hoặc vải may đồng phục, sách vở, đưa trường và giáo viên đến gần học sinh vùng sâu, vùng xa hơn (cụ thể là trường lớn được tách ra nhiều phân hiệu) ... Tuyệt đối không dùng hình thức thêm điểm vì điều đó không thiết thực, nó mang tính hình thức, khôi hài, đồng thời tạo ra bất công trong việc thi cử, kẻ giỏi thi rớt, người tầm thường lại đậu, chẳng hạn người 29 điểm nhưng không được cộng điểm ưu tiên sẽ thua người 24 điểm nhưng được cộng 6 điểm ưu tiên. Cộng điểm ưu tiên làm vô số thí sinh rớt "oan", không chon được người giỏi vào trường đại học. Cộng điểm ưu tiên là cách khoán trắng cho ngành giáo dục việc chăm lo cho các đối tượng học sinh vùng sâu, vùng xa, con em gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công ..., một công việc thuộc về toàn xã hội. Mà ngành giáo dục biết chăm lo cách nào, ngoài việc thêm điểm, điểm từ trời rơi xuống không tốn đồng nào nhưng gây tác hại lớn.
04/08/17PHẢN HỒI
Vâng. Đã đến lúc cần đổi mới tư duy trong tuyển sinh giáo dục đại học, mà đặc biệt là cộng điểm ưu tiên trong xét tuyển. Nên loại bỏ khái niệm công bằng trong ưu tiên xét tuyển sinh bậc đại học.Vì rằng làm như vậy thì vô tình chúng ta công nhận một thí sinh khá theo kết quả tuyển sinh trở thành một thí sinh giỏi, hoặc xuất sắc(khống) khi cộng điểm ưu tiên. Ví dụ: tôi có điểm thi 3 môn (Toán , Hóa, Sinh) là 21 điểm; trong đó môn toán 8, lý 8, sinh 5, khi tôi được cộng điểm ưu tiên tối đa là 5,25 điểm thì số điểm trời cho này không biết phân bổ vào môn nào cho hợp lý nên đành cộng vào tổng điểm thật là vô lý ( tôi được 26, 5 điểm). Trong khi đó bạn tôi có tổng điểm 3 môn thi là 26 điểm (toán 9, lý 9, sinh 8) và tôi rớt đại học cùng chung nguyện vọng với bạn mình. Thật là đau khổ! và trớ trêu cho sự công bằng này
04/08/17PHẢN HỒI
Đồng ý việc cộng điểm ưu tiên giữa các vùng miền, con em theo chế độ chính sách. Nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo nên xem lại mức cộng điểm: Hiện nay điểm thi làm tròng đến 0,25 điểm thế mà "mức ưu tiên từ 0,5 cho đến 6,5 điểm cộng dồn" có quá cao không?
04/08/17PHẢN HỒI
Bài báo nói rất đúng. đây là lĩnh vực kiến thức, học để trau dồi kiến thức nhiều, khi cộng điểm ưu tiên có nghĩa là người ít kiến thức sẽ được chọn, còn người có thực tài thì không còn cơ hội. Đây là sản phẩm của những đầu óc ấu trĩ, thiển cận của lãnh đạo kể cả từ mấy chục năm qua, ngành giáo dục vẫn không làm được gì, hay nói cách khác là những đổi mới không hiệu quả mà còn thêm hành học sinh và phụ huynh như cách thi tôt nghiệp trung học va xét tuyển đại học, còn cái đáng đổi mới như bỏ xét cộng điểm ưu tiên đã lỗi thời thì không đổi mới.
Gửi bình luận
Họ và tên *
E-mail *
Tiêu đề
Nội dung *
 
 
 
 
 
 
XEM NHIỀU NHẤT
 
 
 
 
 
 
  • Nguyễn Công Khế

    Nhà báo

    Suốt tuổi thơ tôi ở quê nhà Thăng Bình. Tôi bắt đầu đi học ở trường làng Hương Hội. Rồi sau đó lên trường Tiểu học Thăng Bình. Lên trung học đệ nhất cấp, học Trung học Tiểu La. Thầy Châu Khắc Đa làm hiệu trưởng và dạy Toán lớp tôi.

  • Bình Luận

    Bình luận

    Nhận thức về giáo dục trong quan niệm của dư luận xã hội ngày nay đang có nhiều thay đổi. Những thay đổi đó xuất phát tự thân từ môi trường giáo dục với những thành tố cấu thành nên nó và cũng bởi sự tác động không nhỏ của các yếu tố ngoài giáo dục.

  • Bình Luận

    Bình luận

    20.11 đối với thầy cô giáo là một ngày rất đẹp, đầy ý nghĩa - ngày Tết của nhà giáo. Trước thềm 20.11, các em học sinh, các bậc phụ huynh và toàn xã hội đều hướng về người thầy với niềm tri ân, trân trọng. Cũng như bao thầy cô giáo khác, tôi cũng có những phút giây lắng đọng, ngẫm về người thầy...

  • Quốc Phong

    Nhà báo

    Phát biểu vào chiều 13.11 tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra về dự thảo luật Bảo vệ bí mật nhà nước và dự luật An ninh mạng, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết đây là 2 dự án luật rất quan trọng, là đòi hỏi của thực tiễn phát triển đất nước và nhằm thực hiện Hiến pháp năm 2013, liên quan đến quyền tự do dân chủ của nhân dân. Đây cũng là vấn đề rất khó, không chỉ với Việt Nam mà với thế giới.

  • Lê Học Lãnh Vân

    Chuyên gia quản trị

    Nếu tưởng thưởng xã hội tỷ lệ nghịch với đóng góp cho xã hội cứ được duy trì công khai trước mắt người dân thì càng về sau thành phần không lương thiện càng lấn át thành phần lương thiện.