Băn khoăn từ một dự án nghĩa trang

Một góc nghĩa trang quân đồng minh trong thế chiến II ở Myanmar - Ảnh: T.L
Sáng 1.2, UBND TP.Hà Nội phối hợp với Bộ Xây dựng tổ chức lễ công bố quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Nghĩa trang Yên Trung (Thạch Thất, Hà Nội), rộng 120 ha, đã được Thủ tướng phê duyệt, để phục vụ nhu cầu an táng cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước; các anh hùng, danh nhân của đất nước với kinh phí lên tới 1.400 tỉ đồng.

Với người Việt,“nghĩa tử là nghĩa tận” nên người chết luôn được cố gắng chăm lo hậu sự trong khả năng có thể của người sống. Khổ nỗi, người sống cứ tăng thêm từng giờ, từng ngày mà đất thì không chịu sinh sôi. Thậm chí còn bị sút giảm vì sạt lở, xói mòn, ngập úng. Việc hậu sự của người chết vì vậy ngày càng khó khăn. Nghĩa trang nào cũng quá tải và chật cứng, phải nới rộng hoặc xây mới.

Tỉnh thành nào cũng có nghĩa trang liệt sĩ - những người đã hy sinh mạng sống mình vì an nguy của tổ quốc và nghĩa trang dành cho cán bộ viên chức.Thú thật, vào các nghĩa trang Việt Nam là lạnh gáy. Nghĩa trang liệt sĩ thường có các mộ phần giống nhau như đồng phục, chen chúc và lặng lẽ. Các nghĩa trang dành cho cán bộ thì to nhỏ bất thường, khác nhau từ vị trí, kiểu dáng cho đến vật liệu. Mấy nghĩa trang dòng họ ở Huế còn là nơi người sống khoe mẽ với nhau, nhìn vào cứ ngỡ lăng tẩm hoàng gia hoặc quý tộc. Chẳng bù cho nghĩa trang các nước. Các mộ phần chỉ tượng trưng. Bia nhỏ ghi tên, năm và nơi sinh và năm mất. Bên cạnh là những khóm hoa đủ loại, đủ sắc; lúc nào cũng tươi xanh và những câu nói bất hủ của họ hoặc lời nhắn gởi cho đời sau. Đại loại “Tự do hay là chết”, “Anh đã chết cho chúng tôi được sống”, “Anh sống mãi trong lòng gia đình và bạn bè”, “Chúng tôi không bao giờ quên chị”…

Mộ danh hài Yury Nikulin (1921 - 1997), diễn viên điện ảnh nổi tiếng Liên Xô và thế giới vào những năm 1960 - 1970 trong nghĩa tranh danh nhân Moskva - Ảnh: T.L

Nghĩa trang các nước trầm mặc như những công viên tự nhiên, mộ phần và cả tượng của chủ nhân cũng khiêm tốn như tính cách từng người. Người thân và cả du khách có thể vào dạo chơi, tìm hiểu về những nhân vật mình yêu thích hoặc suy gẫm những triết lý của cuộc sống.

Các nghĩa trang liệt sĩ Đồng Tháp, Lâm Đồng được xây dựng theo mô típ này nhưng chỉ tương đối chứ chưa thể so sánh. Gần đây, mấy đại gia có mở thêm các hoa viên dành cho những người chết có điều kiện về kinh tế. Đẹp, trang trọng nhưng không phải muốn vào là được. Ít ra cũng phải có vài trăm triệu đồng trở lên. Số người có quê, có điều kiện thì thích về nằm chung với bà con thân tộc. Số đông thì chọn biện pháp hỏa táng, chỉ lấy ít tro về thờ hoặc đem vào chùa. Cách làm này tiết kiệm được nhiều thứ, cả tiền bạc lẫn môi trường.

Một số người,sau khi chết vẫn muốn giúp ích cho đời nên tự nguyện hiến tạng, hiến xác cho ngành y. Hiến tạng để cứu người, để thay thế những bộ phận của người bệnh giúp họ sống khỏe và tốt hơn. Hiến xác để sinh viên ngành y nghiên cứu và thực hành chuyên môn. Những việc này đang được nhà nước khuyến khích, kêu gọi. Lạ là chỉ thấy đa phần người dân tham gia, còn cán bộ và những người giàu có rất ít. Cán bộ cao cấp lại càng hiếm. Trong khi, đáng lẽ họ phải nêu gương tham gia và vận động người thân tham gia vì họ là tầng lớp ưu tú và hiểu biết nhất.

Con số 1.400 tỉ dành cho cán bộ cao cấp sau khi chết có thật sự cần thiết? Sao việc này không để cho các gia đình tự lo liệu như một cách xã hội hóa thay vì lấy ngân sách. Nói trắng ra là lấy tiền thuế của dân để lo hậu sự muôn đời cho cán bộ. Hầu hết các cán bộ cao cấp ở phía Nam đều không thích vào đó. Ngay cả đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng về quê mình an nghỉ. Đã có nghĩa trang cán bộ cao cấp thì phải có nghĩa trang cán bộ trung cấp, sơ cấp. Trung ương làm được thì tỉnh thành cũng làm được. Rồi các thành phố, thị xã, quận, huyện trực thuộc. Rồi các phường xã. Khắp nơi ganh đua để chứng tỏ đẳng cấp. Người chết vui đâu chưa thấy nhưng người dân đang sống thì méo mặt vì thuế.

Có bà mẹ Việt Nam anh hùng ở Bến Tre, rất tiếc là tôi không nhớ tên. Mẹ sống một mình vì cả chồng và con duy nhất hy sinh. Căn nhà lá của má tuềnh toàng, xem ti vi phải qua nhà hàng xóm. Vậy mà má gom góp “tiền chế độ”, ky cóp tiền bán dừa cả năm để xây cái cầu xi măng nhỏ, thay cầu khỉ cho “bọn trẻ trong xóm đi học dễ dàng hơn”. Cuộc đời và nhân cách của má là vậy, bình dị mà phi thường. Tôi chưa nghe bà mẹ Việt Nam anh hùng nào muốn có nghĩa trang hoành tráng cho riêng mình. Bạn bè tôi nhiều người đã nằm xuống cho tôi được sống. Họ và cả người thân của họ cũng chưa bao giờ mong có nghĩa trang bề thế. Chỉ mơ đất nước thanh bình, nhân dân ấm no hạnh phúc.

Tết này, có công nhân ở Vĩnh Phúc (nơi lãnh đạo dám chi 65 tỉ để mua ấm chén làm quà tặng nhân kỷ niệm 20 năm thành lập tỉnh) chỉ được thưởng 20.000 đồng ăn Tết. Bệnh viện Đa khoa Long An, thưởng 50.000 đồng cho bác sĩ tham quan nghỉ dưỡng, sau cả năm làm việc cật lực. Bao nhiêu nông dân và người nghèo không có ai thưởng, đang vất vả mưu sinh từng ngày. Nhiều người trong số họ không có tết và chưa bao giờ biết tết. Số tiền 1.400 tỉ có thể làm được bao nhiêu việc lợi ích cho cộng đồng; có thể cứu sống được bao nhiêu bệnh nhân hiểm nghèo đang chờ chết vì không có tiền chạy chữa. Những chủ trương lớn như vậy, sao không ai hỏi ý dân vì đó là tiền của họ đóng thuế. Cũng cần hỏi ý cả những cán bộ trong diện được vào đó sau khi chết. Bởi chưa chắc họ đã muốn vậy.

Xin hãy đoạn tuyệt với tư duy bao cấp, nghĩ thay và muốn thay người khác. Người xấu miệng bảo phải vẽ ra các dự án để tạo thêm công ăn việc làm cho người sống và chủ đầu tư, chủ dự án mới có điều kiện phết phẩy. 1.400 tỉ chỉ là dự toán. Thế nào cũng phát sinh thêm vài trăm tỉ. Rồi cả bộ máy vận hành để quản lý và duy trì hoạt động.

Xin đừng làm khác thiên hạ và bớt lãng phí nguồn lực eo hẹp của đất nước vì những dự án như vậy.

Trần Trung Dân

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT

Loading...

Bình luận15

  • Thu HaiReply

    10-2-2018 04:16:05

    Thầy Trang TỬ dặn đệ tử " KHi ta chết, các con đừng ma chay, tẩm liệm, chôn cất .cứ để xác ta nằm phơi ra cho quạ diều banh xác" Đệ tử nghe thầy nói kinh hãi khóc lóc : "Thầy ơi, thầy là người cao minh, đức độ, ai nấy đều kính trọng, sao thầy lại kêu để xác thối tha, rồi quạ diều xâu xé" Trang Tử đáp "Thế nếu đem chôn ta vào lăng mộ sang trọng thì xác ta không thối, dưới huyệt sâu dòi bọ không rúc rỉa? Chẳng lẻ ta ưu tiên cho dòi bọ hơn quạ diều?"

  • KhánhReply

    10-2-2018 03:31:58

    Chu cha. Mổi lô xây mộ trị giá 500 triệu, lại được nằm bên những cán bộ cao cấp. Nếu có ai có tiêu chuẩn sang lại tôi mua giá hời. Mà lúc đó cứ nói cha tôi muốn thiêu rồi gửi cốt lên chùa, các cháu cứ bán lại suất ấy nhé.

  • NĐLReply

    06-2-2018 10:26:42

    Nợ công chồng chất, một đứa bé lọt lòng phải chịu mấy mươi triệu nợ, tết đến nhưng một bộ phận không nhỏ các gia đình người dân thiếu ăn thiếu mặc, lấy tiền thuế của dân xây nghĩa trang nơi chôn cất cho cán bộ cao cấp với mức 1400 tỷ , quả thật dự án kì lạ.

  • Lê quốc chínhReply

    06-2-2018 09:54:54

    Bài viết hay, cám ơn tác giả Trần Trung Dân!

  • Lê Trung DânReply

    06-2-2018 07:59:36

    Nghĩa trang, bệnh viện, khu cư xá trung cao được xây dựng riêng để phục vụ cho cán bộ có quyền chức bằng tiền thuế của dân được thể hiện như một đặc quyền đặc biệt cho một tầng lớp. Để "Tổ quốc ghi công", tất nhiên phải quy tập các liệt sĩ vào một khu vực nhằm thuận tiện cho việc hương khói, chăm sóc nơi an nghĩ với thăm viếng. Thế nhưng, một nghĩa trang quốc gia được xây dựng cho việc an táng chung (miễn phí) cho tất cả những người làm việc trong guồng máy nhà nước (chết bình thường do bệnh tật) với các chiến sĩ phục vụ trong lực lượng vũ trang tại các tỉnh thành và một "nghĩa trang đặc biệt dành cho các danh nhân Việt Nam" của nước ta chưa được quy hoạch một cách rõ nét. Các quan chức, cán bộ cấp cao không phải ai cũng là danh nhân nước Việt. Hiện nay không ít trong số này không tốt, phải đối diện với pháp luật vì sai phạm thì không nên chôn chung với danh nhân, kể cả những người chưa bị phát hiện hoặc đã về hưu nhưng có tai tiếng. Ngày nay, nên xem họ chỉ là công chức cấp cao hoặc là chính khách hoạt động chính trị. Ở nước ngoài, công chức cấp cao không có đặc quyền. Nếu lạm dụng dù chỉ một vé máy bay thì cũng bị lên án và phải từ chức nếu bị phát hiện. Nước họ không có nghĩa trang cấp cao hoành tráng được nhà nước xây dựng dành riêng cho quan chức cấp cao. Nếu muốn có thì họ tự bỏ tiền túi ra chung nhau để xây dựng hoặc mua một chỗ cao cấp trong một nghĩa trang thượng hạng. Dân chủ hóa xã hội là bãi bỏ các đặc quyền đặc lợi theo tư duy cũ. Người dân cần thấy một quyết định đúng đắn trong hành động, việc làm chứ không phải "nói một đằng, làm một nẻo" như vậy!

  • Đức HuyReply

    05-2-2018 08:44:15

    Cán bộ cao cấp đâu ai nghèo đâu mà phải bao cấp mồ mả. Để dành tiền đó cho những người nghèo bị bệnh hiểm mà không tiền chữa. "Dù xây chín đợt phù đồ. Không bằng làm phúc cứu cho một người. Tiền đó phải cứu mạng được hàng chục ngàn người khỏi lưỡi hái củ tử thần.

  • Phạm Ngọc HữuReply

    05-2-2018 03:53:37

    Ngày bao cấp có câu "Tôn Đản l;à chợ vua quan/ Vân Hồ là chợ trung gian nịnh thần/ Gian thương là chợ Đồng Xuân/ Vỉa hè là chợ nhân dân anh hùng". Nghe mà thấy xót xa vì sự phân biệt đến vô lý. Ấy vậy mà ngày nay lại có thêm nghĩa trang cao cấp nghe thấy gờn gợn thế nào. Tình hình nghĩa trang như hiện nay tôi thấy tương đối hợp lý. Những cán bộ cao cấp có công với nước từ thời dựng nước được an táng tại nghĩa trang Mai Dịch, người nặng lòng với quê hương bản quán thì về nghĩa trang ở quê, người có thu nhập khá vào nghĩa trang Lạc Hồng Viên... số còn lại vào Bất Bạt , Văn Điển.... Trong lúc ngân sách đang chắt chiu từng đồng để trả nợ, trả lương và bao nhiêu trường học, trạm xá ...rách nát. Nợ nước ngoài chất đống công trình chưa sử dụn vẫn phải trả lãi vay. Đời sông người lao động ở các khu công nghiệp vùng sâu vùng xa... đang quá khó khăn Vậy mà chi ra một khoản tiền lớn như vậy để dự trũ "hậu sự" cho các sếp chúng tôi thấy không ổn. Việc này trái với với chính sách "cán bộ đi trước làng nước theo sau" tiết kiệm chi thiêu ngân sách, tiết kiệm quỹ đất để phát triển kinh tế đất nước. Là một phó thường dân tôi biết ý kiến này hơi bị "ngang tai" nhưng tôi đa nói rất thật suy nghĩ của mình

  • Cam YenReply

    05-2-2018 03:30:55

    Bài viết rất chuẩn. Không lẽ cứ đặc quyền đặc lợi đến khi chết? tại sao lại phải tốn kém đến 1 400 tỷ cho xây dựng nghĩa trang CB cao cấp? Hiện nay các ông CB cao cấp và con cháu họ rất giàu có mà không tự bỏ tiền ra tự lo? còn trung cấp sơ cấp , dân nghèo thù sao thì sao? khi chết cũng có chổ chôn hoặc hỏa táng chứ? Đất chật, người đông rồi người chết cũng đông, quỹ đâu không còn nhiều. Các địa phương chỉ nên quy hoạch vùng nghĩa trang, chỉ nên mở đường bao quanh khuôn viên, 1 số tuyến đường bàn cờ trong đó thôi và phân lô theo 2 cở diện tích 4m2 và 6 m2 thôi( 6m2 cho CBCC)trên hồ sơ thiết kế, để theo đó mà cấp đất theo thứ tự người chết trước chôn ở trong cùng và cứ thế mà chôn ra dần để thuận tiện cho việc chôn cất. Việc chôn cất do gia đình tự lo, trong đó có tiền tử tuất> Số tiền còn lại trong 1 400 tỷ đó dành cho các công trình y tế, giáo dục mầm non.

  • phan hungReply

    05-2-2018 10:43:04

    Bài viết của ông Trần Trung Dân rất chuẩn,không cần phải thêm bớt từ nào.Trên thế giới có những quốc gia nào xây nghĩa trang riêng cho cán bộ cao cấp ,như thành phố Hànội đề xuất ?.Tại sao không nghĩ đến dân còn nghèo, rất nhiều người không có tiền chữa bệnh hiểm ,thiếu ăn,học sinh phải bơi qua sông đến lớp vì nhà nước chưa có tiền xây cầu...Kính đề nghị Quốc hội ,Chính phủ xem xét và cân nhắc thêm.Vì tiền xây nghĩa trang không phải là tiền túi của một vài người,mà là tiền của người dân,phải do quốc hội và nhà nước phê duyệt.

  • Nguyễn Huy TưởngReply

    05-2-2018 07:57:46

    Mấy hôm trước khi đọc bài báo có kèm theo mô hình nghĩa trang của lãnh đạo cao cấp sẽ xây dựng, tôi cũng có nghĩ ngợi băn khoăn một chút vì được biết các nước văn minh, tiên tiến không có xây dựng nghĩa trang dành cho cán bộ quan chức cao cấp của đảng mà trước đây chỉ có tạo ra một nơi chốn để an táng danh nhân. Điện Panthéon trên đồi Sainte Genevieve ở Pháp là nơi có công năng như vậy. Các nhà lãnh đạo cao cấp ở ta nếu đã là danh nhân thì đã được mai táng ở nghĩa trang Mai Dịch. Sau này thì khó thể nói lãnh đạo cao và trung cấp là danh nhân. Thậm chí từ "danh nhân đất Việt" cũng được phong tặng cho các đại gia kinh doanh vì có danh tiếng. Họ chỉ là những công chức cấp cao hoặc là doanh nhân có tên tuổi, được báo chí đề cập thường xuyên. "Danh nhân" phải là những người có đóng góp cho đất nước đặc biệt, tên tuổi được lịch sử ngàn đời ghi nhận, ghi nhớ...và nếu đã là "danh nhân Việt Nam" thật sự đúng nghĩa thì nên có một khu an táng riêng, tách rời với cán bộ, chính khách hoạt động chính trị bình thường. Phải chăng nên bình thường hóa, bình dân hóa khi giảm bớt sự đặc quyền đến từ yếu tố chính trị vì điều này tạo nên một sự cách biệt với dân chúng. Trong lịch sử đương đại, không có một tổng thống Pháp nào được chôn trong điện Panthéon, lại càng không thể "bứng người sống" đi để lấy chỗ cho thế giới bên kia của mình (tổng thống, bộ trưởng). Nếu đã từ dân, do dân mà ra thì lúc ra đi là trở về với nhân dân. Bên ấy, mọi người chỉ cùng quanh bên nhau cho một nơi chốn duy nhất...

  • hai NháchReply

    05-2-2018 07:36:30

    Những cây cầu dân sinh đang chờ sập,vì than không tiền?

  • Ngọc LêReply

    04-2-2018 07:30:07

    Chung cư, biệt thự cho cán bộ cao cấp, nghĩa trang cán bộ cao cấp... không khéo lại sinh ra cửa hàng cho cán bộ cao cấp, siêu thị... cao cấp..liệu sau này có việc cán bộ cao cấp nhận đất chôn mình rồi bán lại kiếm lời để về quê với tổ tiên...không cẩn thận chúng ta đang theo vết xe đổ của Liên Xô

  • KimReply

    04-2-2018 07:23:28

    Nên dùng 1400 tỉ đồng này để trả nợ nước ngoài và nợ công đi. Chủ nợ của Việt Nam đang là Trung Quốc, Quỹ tiền tệ quốc tế IMF, Ngân hàng thế giới WB, Câu lạc bộ Paris, Câu lạc bộ London. Chúng ta cần biết 1 sự thật là nước Nga phải mất 20 năm(đến năm 2011) mới trả xong được khoản nợ từ thời Liên Xô cho phương Tây và chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ 1 phần là do nợ nước ngoài đấy.

  • Kim KhánhReply

    03-2-2018 09:27:47

    Bài viết chuẩn, không cần chỉnh. Dân Hà Nội rất hãi mấy nghĩa trang kiểu đó. Chỉ có cán bộ háo danh mới bày vẽ như vậy,

  • Nguyễn Hoàng HảiReply

    03-2-2018 06:32:21

    Việc ưu tiên cán bộ thì đã có từ xa xưa như nhà cửa, tem phiếu, xe cộ, khám chữa bệnh và tất nhiên cả chế độ mai táng nói ở đây, chưa kể còn bao chế độ không tên khác mà do 1 cán bộ cấp cao có quyền ban phát và xử lý cán bộ cấp dưới nên cả bộ máy dưới quyền cứ tăm tắp lo phục vụ nếu người này muốn vậy. Tôi đọc báo thấy các cấp cao nhất (Bộ chính trị …) đang tính tới phải bỏ bớt các quyền lợi hấp dẫn khiến cho hiện nay có tình trạng chạy tiền cực lớn để thành quan chức – vì như đã thấy trong xã hội hiện nay: lương cán bộ chỉ đến chục triệu là cùng, mà sao họ nhà to nhà nhỏ, tiền của như nước, lại còn được trọng vọng trong xã hội và nay khi chết thì lại được ưu đãi tiếp. Và cứ cách làm thế này, nói 1 đường làm lại sang nẻo khác thì dân dựa vào đâu để tin là sẽ có thay đổi?! Và xin nhớ không bao giờ được quên là Dân là chủ đất nước này thì về việc này các vị đã hỏi Nhân dân chưa (ít nhất thăm dò 1 cách khách quan ý kiến Nhân dân)?!


Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.